| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > ABC > Uproszczenia w prowadzeniu ksiąg rachunkowych

Uproszczenia w prowadzeniu ksiąg rachunkowych

Ustawa o rachunkowości obowiązuje wszystkie jednostki prowadzące księgi rachunkowe. Jednak niektóre podmioty nie muszą prowadzić ewidencji z taką samą szczegółowością.

Według ustawy o rachunkowości można wyróżnić trzy grupy podmiotów, które mają obowiązek stosowania jej przepisów, ale w różnym zakresie.

Tabela 1. Podział podmiotów według ustawy o rachunkowości

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Z uproszczeń, jakie przewiduje ustawa o rachunkowości, mogą korzystać tylko jednostki sklasyfikowane w grupie 1 i 2. Uproszczenia te mogą być jednak stosowane pod warunkiem, że nie wpływają one negatywnie na rzetelność danych wykazywanych w księgach rachunkowych, a tym samym również w sprawozdaniach finansowych. Decyzję o zastosowaniu uproszczenia podejmuje kierownik jednostki, oceniając korzyści i skutki uboczne wynikające z jego wprowadzenia.

Uproszczenia zawarte w przepisach rachunkowych można podzielić na dwie grupy: ze względu na wielkość jednostki oraz z uwagi na istotność zawartego uproszczenia.

Tabela 2. Klasyfikacja uproszczeń przewidzianych w ustawie o rachunkowości

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Sprawozdania finansowe w formie uproszczonej

Uproszczenia w sporządzaniu sprawozdania finansowego polegają na możliwości wykazywania w tym sprawozdaniu wyłącznie informacji oznaczonych literami oraz cyframi rzymskimi. Nie ma zatem obowiązku wypełniania pozycji oznaczonych literami arabskimi. Również informacja dodatkowa może być sporządzona w odpowiednio uproszczonej formie.

Zdarzenia nadzwyczajne w księgach rachunkowych

Do sporządzania sprawozdania finansowego w formie uproszczonej uprawnione są jednostki (z wyjątkiem banków), które w roku obrotowym, za który sporządzane jest sprawozdanie finansowe (np. 2009 r.), oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy (2008 r.), nie osiągnęły dwóch z następujących trzech wielkości:

1) średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło nie więcej niż 50 osób,

2) suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego w walucie polskiej nie przekroczyła równowartości 2 000 000 euro,

3) przychody netto ze sprzedaży produktów i towarów oraz operacji finansowych w walucie polskiej nie przekroczyły równowartości 4 000 000 euro.

Do przeliczenia wielkości wyrażonych w euro należy przyjąć średni kurs NBP obowiązujący na dany dzień bilansowy.

Podatek odroczony

W związku z przejściowymi różnicami między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością aktywów i pasywów a ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia w przyszłości jednostka tworzy rezerwę i ustala aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, którego jest podatnikiem.

Obowiązek ustalania podatku odroczonego ciąży na jednostkach, których sprawozdania finansowe podlegają badaniu przez biegłego rewidenta. Natomiast jednostki, które takiego obowiązku nie mają, mogą odstąpić od ustalania aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego.

Odroczony podatek dochodowy ustalają tylko te jednostki, które prowadzą działalność gospodarczą i opłacają podatek dochodowy na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Leasing

Jednostka na dzień rozpoczęcia leasingu dokonuje kwalifikacji zawartej umowy, zaliczając ją do leasingu finansowego bądź leasingu operacyjnego.

Dla celów bilansowych umowa leasingu traktowana jest jako leasing finansowy, gdy spełnia przynajmniej jeden z warunków określonych w art. 3 ust. 4 ustawy o rachunkowości. Jeśli żaden z wymienionych tam warunków nie jest spełniony, to leasing kwalifikowany jest jako operacyjny. Jeżeli jednak roczne sprawozdanie finansowe jednostki nie podlega obowiązkowemu badaniu przez biegłego rewidenta, to w ramach uproszczeń taka jednostka może dokonywać kwalifikacji umów na zasadach podatkowych, tj. leasing może ujmować bilansowo i podatkowo jako leasing operacyjny, nawet jeśli umowa spełnia kryteria uznania jej w świetle ustawy o rachunkowości za leasing finansowy.

Jeśli jednostka skorzysta z tego uproszczenia, to przyjęty do używania środek trwały wykazuje wyłącznie w ewidencji pozabilansowej na koncie „Środki trwałe w leasingu”. Jego wartość należy ująć w dodatkowych informacjach i objaśnieniach do sprawozdania finansowego w pozycji „Wartość nieamortyzowanych lub nieumarzanych przez jednostkę środków trwałych, używanych na podstawie m.in. umów leasingu”.

Instrumenty finansowe

Kolejnym uproszczeniem jest ewidencja i wycena instrumentów finansowych. Nabyte przez jednostkę udziały w innych spółkach należy wyceniać i ewidencjonować w księgach rachunkowych, stosując zapisy:

1) rozporządzenia MF w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych,

2) ustawy o rachunkowości.

Jednostki, których roczne sprawozdanie finansowe nie podlega obowiązkowemu badaniu przez biegłego rewidenta, mogą nie stosować przepisów rozporządzenia MF, jeśli nie wywiera to istotnie ujemnego wpływu na sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy. Jednostki te stosują wówczas ogólne zasady wyceny, określone w ustawie o rachunkowości. Co prawda uproszczenie to nie wynika z przepisów ustawy o rachunkowości, ale jest zawarte w rozporządzeniu MF, nie zmienia to jednak faktu, że jednostki mogą je wykorzystywać przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych.

Rzeczowe składniki aktywów obrotowych

Ustawa o rachunkowości dopuszcza pewne uproszczenia przy wycenie składników rzeczowych aktywów obrotowych, jeśli nie zniekształca to stanu aktywów oraz wyniku finansowego jednostki. Jednostki mogą zatem wyceniać:

1) materiały i towary - w cenach zakupu, oraz odpisywać bezpośrednio w koszty w okresie ich poniesienia,

2) produkty w toku produkcji - w wysokości:

- bezpośrednich kosztów wytworzenia,

- tylko materiałów bezpośrednich,

lub można ich nie wyceniać w ogóle.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Łukasz Opaliński

Adwokat specjalizujący się m.in. w prawie rolnym

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »