| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > ABC > Jak ewidencjonować należności

Jak ewidencjonować należności

Należności są kategorią oznaczającą wymagane od odbiorców zapłaty. Są to więc aktywa jednostki, ponieważ zgodnie z definicją aktywów z ustawy o rachunkowości są one kontrolowane przez jednostkę, posiadają wiarygodnie określoną wartość i powstają w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych.


Należności można podzielić według różnych kryteriów. Do najważniejszych z nich należą:

termin płatności - należności krótkoterminowe i długoterminowe,

stopień wymagalności - należności prawidłowe (terminowe) i przeterminowane (przedawnione),

tytuł powstania - należności z tytułu dostaw, robót i usług, wypłaconych zaliczek, kar umownych, karnych odsetek itd.,

obszar rozliczeń - należności krajowe i zagraniczne,

osoba dłużnika - należności od odbiorców produktów i usług, od pracowników, budżetowe itd.,

stopień realności - należności pewne, wątpliwe i sporne.

W bilansie należności są ujmowane:

• w aktywach trwałych - jako należności długoterminowe,

• w aktywach obrotowych - jako należności krótkoterminowe,

• z podziałem na należności od jednostek powiązanych i od pozostałych jednostek oraz na tytuły powstania należności:

- z tytułu dostaw i usług o okresie spłaty do 12 miesięcy oraz powyżej 12 miesięcy,

- z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych świadczeń,

- inne,

- dochodzone na drodze sądowej.

UWAGA!

Należności z tytułu dostaw i usług, bez względu na termin płatności, zalicza się do należności krótkoterminowych.

Należności z pozostałych tytułów, płatne do 12 miesięcy od dnia bilansowego, zalicza się do aktywów obrotowych, natomiast płatne w okresie dłuższym niż 12 miesięcy - do aktywów trwałych.

Wycena należności

Jednostka wycenia należności z tytułu dostaw i usług według wartości nominalnej (art. 28 ust. 11 pkt 2 uor). Na dzień bilansowy natomiast wycenia się je w kwocie wymagalnej zapłaty - z zachowaniem ostrożności w wycenie (art. 28 ust. 1 pkt 7 uor).

Należności wyrażone w walutach obcych jednostka przelicza po kursie średnim ustalonym przez Narodowy Bank Polski, obowiązującym na dzień przeprowadzenia operacji, chyba że w dokumencie celnym ustalony został inny kurs (art. 30 ust. 2 pkt 2 uor). Operacje zapłaty należności w walutach obcych ujmuje się w księgach rachunkowych po kursie kupna walut stosowanym przez bank, z którego usług korzysta jednostka (art. 30 ust. 2 pkt 1 uor). Różnice kursowe powstałe na dzień zapłaty należności zalicza się odpowiednio do pozostałych przychodów lub kosztów finansowych.

Nie rzadziej niż na dzień bilansowy jednostka wycenia należności w walutach obcych - po obowiązującym na ten dzień średnim kursie ogłoszonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski (art. 30 ust. 1 pkt 1 uor).

Należności z tytułu dostaw i usług

Należności z tytułu dostaw i usług są to rozliczenia z tytułu sprzedaży przez jednostkę towarów i usług oraz składników majątku. Ewidencja tych rozrachunków przebiega na koncie 202 „Rozrachunki z odbiorcami”. Ewidencję analityczną do tego konta prowadzi się z wyszczególnieniem poszczególnych odbiorców.

Tabela. Ewidencja w księgach jednostki

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

W bilansie należności z tytułu dostaw, robót i usług (saldo Wn konta 202, pomniejszone o odpisy aktualizujące wartość) wykazuje się w pozycji B.II.1, 2 aktywów o okresie spłaty: do 12 miesięcy i powyżej 12 miesięcy. Zaliczki otrzymane na poczet dostaw (saldo Ma konta 202) ujmuje się w bilansie w pozycji B.III.2.e pasywów. W dodatkowych informacjach i objaśnieniach należy wykazać dane o odpisach aktualizujących wartość należności.

Należności z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych świadczeń

Należności z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych świadczeń obejmują w szczególności:

• kwoty należne od budżetu państwa i budżetów samorządu terytorialnego z tytułu:

- nadpłat podatków i opłat,

- nadwyżki VAT naliczonego nad należnym, wykazanej w deklaracji podatkowej,

- nadpłat cła i zabezpieczeń na poczet cła,

- dotacji,

• kwoty należne od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu:

- nadpłat ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych, Funduszu Pracy oraz Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,

- należnych świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych,

• inne kwoty, do których ma zastosowanie ustawa - Ordynacja podatkowa.

Ewidencję szczegółową tych rozrachunków prowadzi się z podziałem na poszczególne tytuły należności publicznoprawnych. Salda należności publicznoprawnych uzgadnia się z deklaracjami podatkowymi i wnioskami w sprawie dotacji. Ewidencja księgowa rozrachunków publicznoprawnych prowadzona jest na koncie 220 „Rozrachunki publicznoprawne”. Na stronie Wn konta 220 księguje się spłatę zobowiązań wobec budżetu oraz naliczenia należnych dotacji przedmiotowych, a na stronie Ma tego konta rejestruje się powstanie zobowiązań wobec budżetu i wpływy dotacji. Saldo końcowe Wn konta 220 w bilansie wykazuje się w pozycji B.II.2.b aktywów. Saldo Ma konta 220 - w pozycji B.III.2.g pasywów.

Należności od pracowników

Należności od pracowników dotyczą najczęściej: wypłaconych zaliczek na wynagrodzenia, zaliczek na zakup materiałów lub usług obcych, udzielonych pożyczek z funduszu socjalnego. Należności z tytułu wynagrodzeń (np. wypłacone zaliczki) wskazuje saldo Wn konta 231 „Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń”.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Kancelaria Prawna Konieczny Grzybowski Polak sp. k.

Kancelaria

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »