| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > ABC > PIT 2009 - zmiany dla przedsiębiorców

PIT 2009 - zmiany dla przedsiębiorców

Efektem tegorocznych prac nad zmianami w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych jest ustawa z 6 listopada 2008 r. Nie wprowadza ona rewolucji w zakresie tego podatku, ale z pewnością wiele spraw porządkuje i wprowadza kilka korzystnych dla podatników rozwiązań. Należy również zwrócić uwagę na rozwiązania niekorzystne, ponieważ to one tak naprawdę decydują o dolegliwości podatku. Jedno nie ulega wątpliwości, zapoznanie się z tymi zmianami jest dla przedsiębiorców praktycznie obowiązkiem.


Zasadniczo zmiany wprowadzone nowelizacją z 6 listopada 2008 r. wchodzą w życie 1 stycznia 2009 r. Nie brakuje jednak wyjątków, które mają zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2008 r. czy też dopiero od 1 stycznia 2010 r. O wyjątkach tych piszemy przy omawianiu poszczególnych zagadnień.

Kredyt z klauzulą waloryzacyjną

Kapitał kredytu (pożyczki) przepisy podatkowe traktują zasadniczo jako neutralny podatkowo, tzn. jego otrzymanie nie powoduje powstania przychodu, a spłata nie generuje kosztów uzyskania przychodów. Tak też było do tej pory z kredytami (pożyczkami) waloryzowanymi kursem waluty obcej, choć w tym zakresie istniały w praktyce podatkowej pewne rozbieżności interpretacyjne. Dominowało jednak stanowisko, jakie wyraził WSA w Warszawie w wyroku z 3 sierpnia 2006 r. (sygn. akt III SA/Wa 496/06): „Jeżeli kredytobiorca (pożyczkobiorca) spłaca kredyt przez uiszczenie określonej kwoty w złotych polskich, wahania kursów walut obcych nie wywierają żadnych skutków podatkowych. Nawet jeżeli strony umowy kredytowej przewidziały tzw. klauzulę waloryzacyjną, tj. postanowienie, że wysokość spłacanej kwoty złotówkowej ma być równowartością określonej sumy wyrażonej w walucie obcej. Powyższa zasada dotyczy także tych kredytów (pożyczek) denominowanych w walucie obcej i spłaconych w złotówkach, które zostały udostępnione kredytobiorcy (pożyczkobiorcy) w walucie obcej”.

W wyniku zmian wprowadzonych do u.p.d.o.f. wahania kursów walut przy kredytach (pożyczkach) waloryzowanych będą miały już wpływ na przychody i koszty przedsiębiorców, i to zarówno kredytobiorców, jak i kredytodawców.

Przychody i koszty kredytobiorców

Kredytobiorca (pożyczkobiorca), który spłaca kredyt waloryzowany, od 1 stycznia 2009 r. musi zacząć rozliczać przychody i koszty wynikłe z wahania kursów walut przy spłacie takiego kredytu (pożyczki).

Przychód powstaje, gdy kredytobiorca zwraca tytułem kapitału kredytu środki pieniężne w wysokości niższej od otrzymanych.

Przykład

Załóżmy, że przedsiębiorca otrzymał kredyt w kwocie 200 000 euro, co po przeliczeniu po kursie 3,80 zł dało kwotę 760 000 zł. Oddając kredyt po kursie 3,70 przedsiębiorca zapłacił w złotówkach kwotę 740 000 zł. Z tego tytułu przedsiębiorca zobowiązany jest rozpoznać przychód z działalności gospodarczej w kwocie 20 000 zł (760 000 zł - 740 000 zł).

Koszty uzyskania przychodów u kredytobiorcy powstają, jeżeli kapitał zwracanego kredytu jest wyższy niż kwota otrzymanego kredytu.

Przykład

Załóżmy, że przedsiębiorca otrzymał kredyt w kwocie 200 000 euro, co po przeliczeniu po kursie 3,80 zł dało kwotę 760 000 zł. Oddając kredyt po kursie 4 zł przedsiębiorca zapłacił w złotówkach kwotę 800 000 zł. W takim przypadku przedsiębiorca może zaliczyć do kosztów prowadzonej działalności gospodarczej kwotę 40 000 zł (800 000 zł - 760 000 zł).

Przychody i koszty kredytodawców

Również podmioty udzielające kredytów (pożyczek) waloryzowanych są zobowiązane od 1 stycznia 2009 r. rozliczać z tego tytułu przychody i koszty.

Przychód powstaje, jeżeli kredytodawca otrzymuje tytułem spłaty kapitału kwotę wyższą niż sam wypłacił.

Przykład

Załóżmy, że przedsiębiorca udzielił pożyczki w kwocie 600 000 jenów i wypłacił ją po przeliczeniu po kursie 2,40 zł, co dało kwotę 1 440 000 zł. Pożyczka została spłacona po kursie 3 zł, co dało kwotę 1 800 000 zł. Tym samym przedsiębiorca uzyskał przychód podatkowy w kwocie 360 000 zł (1 800 000 zł - 1 440 000 zł).

Koszt uzyskania przychodu powstaje, jeżeli kredytodawca otrzymuje tytułem spłaty kapitału kwotę niższą niż sam wypłacił.

Przykład

Załóżmy, że przedsiębiorca udzielił pożyczki w kwocie 600 000 jenów i wypłacił ją po przeliczeniu po kursie 2,40 zł, co dało kwotę 1 440 000 zł. Pożyczka została spłacona po kursie 2,20 zł, co dało kwotę 1 320 000 zł. Tym samym przedsiębiorca zaliczy do kosztów uzyskania przychodów kwotę 120 000 zł (1 440 000 zł - 1 320 000 zł).

Powyższe zmiany wprowadzone w u.p.d.o.f. miały na celu usunięcie trudności interpretacyjnych związanych z rozliczaniem kredytów (pożyczek) z klauzulą waloryzacyjną. Ten cel został osiągnięty, jednak doszła kolejna trudność w rozliczaniu tych kredytów.

W przykładach przyjęto uproszczone założenie, że spłata nastąpi jednorazowo. W praktyce jest to przypadek raczej rzadki. Częściej kredyty spłaca się ratalnie bądź też korzysta się z linii kredytowej. W tych przypadkach rozliczenie przychodów i kosztów wynikłych z wahania kursów wymaga sporego nakładu pracy. Sam efekt podatkowy takiej regulacji, u konkretnego podatnika, będzie zależeć od kursów walut, po jakich otrzyma kredyt (pożyczkę), a następnie po jakich kursach go spłaci.

Produkty spożywcze przekazywane na cele charytatywne

Jako bezspornie korzystną należy uznać zmianę, która przedsiębiorcom pozwala na uznanie za koszt uzyskania przychodów cenę nabycia lub koszt wytworzenia produktów spożywczych, przekazywanych na rzecz organizacji pożytku publicznego z przeznaczeniem wyłącznie na cele charytatywne. Nowe brzmienie art. 23 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.f. zawiera odniesienie do znowelizowanego art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT. Ten przepis vatowski stanowi, że do darowizn, których przedmiotem są artykuły spożywcze, nie zaliczamy:

- napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,2 proc.

- napojów alkoholowych będących mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5 proc.

Oznacza to, że darowizn napojów alkoholowych nie zaliczymy do kosztów uzyskania przychodów. Ważne jest również, że darowizny artykułów spożywczych zaliczonej do kosztów nie odliczymy od dochodu na podstawie art. 26 u.p.d.o.f.

Koszty zaniechanych inwestycji

Kolejną korzystną zmianą dotyczącą kosztów uzyskania przychodów jest uchylenie przepisu wykluczającego z kosztów wydatki poniesione na zaniechane inwestycje. Jednocześnie wprowadzono zapis, zgodnie z którym koszty te mogą być potrącane w kosztach uzyskania przychodu w dacie zbycia inwestycji lub jej likwidacji.

Za inwestycję, w myśl ustawy podatkowej, uważa się środki trwałe w budowie w rozumieniu ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 z późn.zm.), która rozumie przez to zaliczane do aktywów trwałych środki trwałe w okresie ich budowy, montażu lub ulepszenia już istniejącego środka trwałego. Za zaniechanie inwestycji można uważać brak podejmowania kolejnych działań związanych z prowadzoną inwestycją, odstępowanie od dokonywania kolejnych czynności, które skutkują w rezultacie odstąpieniem od inwestycji.

Dotychczas jeżeli przedsiębiorca poniósł nakłady na wytworzenie środka trwałego, lecz z różnych powodów przed jego oddaniem do używania zaniechał inwestycji, to nie miał możliwości zaliczenia tych kosztów do kosztów uzyskania przychodów. Możliwość zaliczenia kosztów zaniechanych inwestycji do kosztów uzyskania przychodów to niewątpliwie duży prezent ze strony ustawodawcy dla przedsiębiorców, ponieważ wpłynie znacząco na zmniejszenie ryzyka powstającego przy wchodzeniu w nowe inwestycje i rozwój przedsiębiorstwa. W kontekście tej zmiany warto zwrócić uwagę na wyrok NSA z 8 sierpnia 2008 r. (sygn. akt II FSK 744/07), który był szczegółowo omawiany w nr 45/2008 „Prawa Przedsiębiorcy”. NSA uznał, że wydatki poniesione przed rozpoczęciem inwestycji, jeżeli inwestycja nie rozpocznie się, nie mogą być wyłączane z kosztów na podstawie przepisu, który dotyczył wyłączenia z kosztów zaniechanych inwestycji. Ten wyrok dostarcza bardzo istotnych argumentów dla zaliczenia do kosztów wydatków poprzedzających rozpoczęcie zaniechanej inwestycji, i to w okresie do końca 2008 r., kiedy obwiązywał jeszcze uchylony nowelizacją przepis.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Marta Chechelska-Dziepak

Rzecznik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Krakowie, mediator sądowy.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »