Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Takie bezpłatne nabycie, co do zasady, rodzi po stronie obdarowanego obowiązek zapłaty podatku od darowizny, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 142, poz. 1514 z późn. zm.). Przepisy kodeksu cywilnego przewidują możliwość odwołania darowizny zarówno już wykonanej, jak i niewykonanej. Przykładowo darczyńca może odwołać darowiznę (nawet już wykonaną), jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności. Zachodzi zatem pytanie, czy po odwołaniu darowizny osoba, która rozliczyła się z fiskusem, może ubiegać się o zwrot zapłaconego podatku od darowizny przez organ podatkowy?

Paweł Wojciechowski, radca prawny z Kancelarii Adwokatów i Radców Prawnych P. J. Sowisło z Poznania, wyjaśnia, że przepisy kodeksu cywilnego pod pewnymi warunkami dopuszczają odwołanie darowizny, natomiast przepisy zarówno kodeksu cywilnego, jak i ustawy o podatku od spadków i darowizn nie przewidują instytucji zwrotu podatku od darowizny, jeżeli została ona odwołana.

- Również przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują zwrotu podatku w przypadku otrzymanej, a następnie odwołanej darowizny. Regulują wprawdzie instytucję nadpłaty podatku, ale nie ma ona zastosowania do zwrotu podatku od darowizny - wskazuje ekspert.

Dodaje, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia darowizny, a zapłacony podatek nie podlega zwrotowi po odwołaniu darowizny.

- Zapłacony podatek od darowizn stanowi swego rodzaju ryzyko dla osoby, która podatek ten uiściła, nawet gdy w późniejszym terminie darowizna zostanie odwołana - podsumowuje Paweł Wojciechowski.

MAGDALENA MAJKOWSKA

magdalena.majkowska@infor.pl