RADA

Wartość początkową środka trwałego stanowi cena jego nabycia. Do wyceny faktury importowej należy zastosować kurs celny zamieszczony w dokumencie SAD.

UZASADNIENIE

Wartość początkową kupionego środka trwałego stanowi cena nabycia, która zdefiniowana jest w art. 28 ust. 2 i 8 ustawy o rachunkowości.

Cena ta obejmuje ogół kosztów poniesionych przez jednostkę za okres budowy, montażu, przystosowania i ulepszenia środka trwałego, do dnia bilansowego lub przyjęcia go do używania.

Według ustawy o rachunkowości operacje gospodarcze wyrażone w walutach obcych należy ująć w księgach rachunkowych na dzień ich przeprowadzenia odpowiednio po średnim kursie ustalonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski na ten dzień, chyba że w zgłoszeniu celnym lub innym wiążącym jednostkę dokumencie ustalony został inny kurs. Wynika z tego, że dla celów bilansowych w przypadku importu zastosowanie ma kurs z dokumentu SAD. Zobowiązanie z tytułu importu należy więc wykazać w księgach rachunkowych w kwocie wynikającej z faktury dostawcy przeliczonej na złotówki po kursie zastosowanym w dokumencie SAD. Ustalona w ten sposób kwota zobowiązania, po podwyższeniu jej o naliczone cło, ewentualnie o podatek akcyzowy oraz inne obciążenia, stanowi rzeczywistą cenę zakupu środka trwałego.

Inaczej kwestia wyceny uregulowana jest w przepisach podatkowych. Według ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu. Brak w tych przepisach bezpośredniego odniesienia do importu. Oznacza to, że według przepisów podatkowych zastosować należy kurs średni NBP.

W zależności więc od przyjętego sposobu rozliczania różnic kursowych (według updop lub według uor) spółka stosuje kurs średni lub kurs celny. Niestety, taka alternatywa jest możliwa tylko w przypadku rozliczeń podatkowych. Jeśli do ustalania różnic kursowych wybrano metodę podatkową, to z rachunkowego punktu widzenia taki sposób wyceny jest nieprawidłowy. W takiej sytuacji spółka powinna dokonać odrębnej wyceny dla celów bilansowych oraz dla celów podatkowych.

Co to jest cena nabycia

Cena nabycia środka trwałego to cena obejmująca kwotę należną sprzedającemu:

• pomniejszona o:

- podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy (podlegające odliczeniu),

- rabaty, opusty, inne podobne zmniejszenia i odzyski, w tym dodatnie różnice kursowe;

• powiększona o:

- obciążenia o charakterze publicznoprawnym - w przypadku importu,

- koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem środka trwałego do stanu zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu,

- koszty transportu, załadunku, wyładunku, składowania lub wprowadzenia do obrotu,

- ujemne różnice kursowe.

Przykład

Spółka kupiła od kontrahenta z Turcji (import) maszynę o wartości 50 000 USD. Kurs dolara zastosowany w zgłoszeniu celnym wynosił 2,3162 PLN/USD. W polityce rachunkowości spółki zapisano, że do wyceny transakcji wynikających z importu zastosowanie ma kurs przyjęty w dokumencie SAD.

Zgłoszenie celne zawierało ponadto następujące dane:

• naliczone cło - 5000 zł,

• VAT - 26 578 zł.

Oprócz kosztów wykazanych w dokumencie SAD spółka poniosła wydatki związane z transportem maszyny w wysokości 1500 zł netto.

Ewidencja księgowa

1. Import środka trwałego:

a) ustalenie zobowiązania wobec dostawcy

50 000 USD × 2,3162 PLN/USD = 115 810 zł

Wn „Rozliczenie zakupu” 115 810

Ma „Rozrachunki z dostawcami zagranicznymi 115 810

b) cło

Wn „Rozliczenie zakupu” 5 000

Ma „Rozrachunki publicznoprawne” 5 000

- w analityce „Rozrachunki z UC”

c) VAT podlegający rozliczeniu

Wn „VAT naliczony” 26 578

Ma „Rozrachunki publicznoprawne” 26 578

- w analityce „Rozrachunki z UC”

2. Rozliczenie zakupu środka trwałego:

Wn „Środki trwałe w budowie” 120 810

Ma „Rozliczenie zakupu” 120 810

3. Uregulowanie zobowiązania wobec dostawcy. Kurs sprzedaży USD w banku obsługującym spółkę wynosił 2,3325 PLN/USD:

50 000 USD × 2,3325 PLN/USD = 116 625 zł

Wn „Rozrachunki z dostawcami zagranicznymi” 116 625

Ma „Rachunek bankowy” 116 625

4. Rozliczenie różnic kursowych:

50 000 USD × (2,3162 - 2,3325) = -815 zł

Ponieważ uregulowanie zobowiązania nastąpiło przed oddaniem środka trwałego do używania, różnice kursowe (ujemne) zwiększyły jego wartość. Gdyby na tej transakcji powstały dodatnie różnice kursowe - wartość środka trwałego uległaby zmniejszeniu.

Wn „Środki trwałe w budowie” 815

Ma „Rozrachunki z dostawcami zagranicznymi” 815

5. Faktura za transport maszyny:

Wn „Rozliczenie zakupu” 1 500

Wn „VAT naliczony” 330

Ma „Rozrachunki z dostawcami krajowymi” 1 830

6. Zwiększenie wartości środka trwałego o koszty transportu:

Wn „Środki trwałe w budowie” 1 500

Ma „Rozliczenie zakupu” 1 500

7. Przyjęcie środka trwałego do używania:

Wn „Środki trwałe” 123 125

Ma „Środki trwałe w budowie” 123 125

Tak ustalona wartość początkowa środka trwałego stanowi podstawę do naliczania odpisów amortyzacyjnych

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

• art. 4 ust. 4, art. 28 ust. 2 i 8, art. 30 ust. 2, art. 31 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 208, poz. 1540

• art. 9b i 15a ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1238

Wioletta Chaczykowska

księgowa z licencją MF