| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Obrót gospodarczy > Fundacje, stowarzyszenia > Kto sprawuje nadzór nad fundacjami i stowarzyszeniami

Kto sprawuje nadzór nad fundacjami i stowarzyszeniami

Działalność stowarzyszeń i fundacji podlega dość szeroko określonemu nadzorowi. Zakres nadzoru, organy nadzorujące oraz metody i podstawy sprawowania nadzoru są różne dla obu rodzajów jednostek. Ustawa o fundacjach nie posługuje się, co prawda, wprost pojęciem kontroli lub nadzoru, jednak na podstawie treści jej poszczególnych postanowień można ustalić organy kontroli i nadzoru oraz ich uprawnienia w tym zakresie. W ustawie Prawo o stowarzyszeniach wprost określono zarówno zakres, jak i organy sprawujące nadzór.

W zakresie nadzoru i kontroli nad fundacją nie wolno również zapominać o ciążących na fundacji obowiązkach sprawozdawczych. Fundacja ma obowiązek składania corocznie właściwemu ministrowi sprawozdania ze swojej działalności. Sprawozdanie to jest przez fundację udostępnione do publicznej wiadomości.

Ramowy zakres sprawozdań określany jest w drodze rozporządzenia przez właściwego ministra. Sprawozdanie z działalności musi jednak zawsze zawierać co najmniej najważniejsze informacje o działalności fundacji w okresie sprawozdawczym, pozwalające ocenić prawidłowość realizacji przez fundację jej celów statutowych.

Przyjmuje się, że sprawozdanie z działalności fundacji za dany rok kalendarzowy należy złożyć do końca roku kalendarzowego następującego po roku sprawozdawczym, czyli np. za rok 2008 należy je złożyć do 31 grudnia 2009 r.

Jak wskazano wcześniej, w tego rodzaju sprawach właściwy do podejmowania rozstrzygnięć będzie sąd rejonowy (sąd rejestrowy) właściwy ze względu na siedzibę fundacji.

Rozstrzygnięcie sądu, podjęte na wniosek ministra lub starosty, może przyjąć, że działalność fundacji jest niezgodna z prawem lub statutem. Może również polegać na uchyleniu uchwały zarządu pozostającej w rażącej sprzeczności z celem fundacji albo z postanowieniami statutu fundacji lub z przepisami prawa. Może wstrzymać wykonanie uchwały do czasu rozstrzygnięcia sprawy - jeżeli działanie zarządu fundacji w istotny sposób narusza przepisy prawa lub postanowienia jej statutu albo jest niezgodne z jej celem. Sąd może też zawiesić zarząd fundacji i wyznaczyć zarządcę przymusowego.

Na koniec warto jeszcze zwrócić uwagę na rozwiązania szczególne dotyczące tzw. fundacji kościelnych. W odniesieniu bowiem do tego rodzaju fundacji przewiduje się swoistego rodzaju ograniczenia w stosowaniu środków nadzoru. W wypadku stwierdzonych nieprawidłowości w zarządzaniu taką fundacją właściwy organ nadzoru zwraca się bowiem najpierw do kościelnej osoby prawnej, sprawującej nadzór nad fundacją - wyznaczając termin nie krótszy niż trzy miesiące na spowodowanie usunięcia nieprawidłowości. Dopiero po bezskutecznym upływie tego terminu można zastosować środki wskazane w przepisach o fundacjach.

Kto i jak nadzoruje stowarzyszenia

Zgodnie z ustawą Prawo o stowarzyszeniach działalność stowarzyszenia jest nadzorowana przez organy samorządu terytorialnego albo organy administracji rządowej właściwe ze względu na siedzibę stowarzyszenia. Zasadniczo będzie to starosta - wyjątkowo również wojewoda, w stosunku do stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego.

W ramach sprawowanego nadzoru uprawnione organy mogą żądać od zarządu stowarzyszenia dostarczenia (w wyznaczonym terminie) odpisów uchwał walnego zgromadzenia członków (lub zebrania delegatów), a od władz stowarzyszenia - udzielenia niezbędnych wyjaśnień. Wyjaśnienia mogą dotyczyć odpowiedzi na pytania związane z działalnością stowarzyszenia oraz jej oceny pod kątem zgodności z prawem i statutem.

Na zakres informacji, jakich może żądać skutecznie organ nadzorujący, decydujący wpływ będzie miała zasada, że organy państwowe mogą działać wyłącznie w oparciu o wyraźny przepis ustawy lub rozporządzenia wydanego na jej podstawie.

W razie niezastosowania się stowarzyszenia do powyższych wymagań sąd - na wniosek organu nadzorującego - może nałożyć grzywnę w wysokości nie wyższej niż 5000 zł - z tym że taka grzywna może być stosowana wielokrotnie.

UWAGA!

Od grzywny można się zwolnić, jeżeli po jej wymierzeniu stowarzyszenie niezwłocznie zastosuje się do wymagań organu nadzorującego. Stowarzyszenie, w terminie 7 dni, może wystąpić do sądu o zwolnienie od grzywny.

Przekazane przez stowarzyszenie wyjaśnienia i dokumenty podlegają badaniu przez organ nadzoru. W przypadku gdy organ - w wyniku badania - stwierdzi, że działalność stowarzyszenia jest niezgodna z prawem lub narusza postanowienia statutu, może samodzielnie wystąpić o usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w określonym terminie, udzielić ostrzeżenia władzom stowarzyszenia lub wystąpić do sądu o zastosowanie jednego ze środków nadzoru przepisanego sądowi.

Sankcje te powinny być dostosowane do rodzaju i stopnia stwierdzonych nieprawidłowości.

Organ nadzorujący bada w szczególności:

• zgodność działania stowarzyszenia z prawem i zapisami statutu dotyczącymi celów stowarzyszenia i sposobów ich realizacji,

• sposoby nabywania i utraty członkostwa,

• prawa i obowiązki członków i władz stowarzyszenia,

• tryb wyboru władz stowarzyszenia i uzupełniania składu,

• kompetencje organów stowarzyszenia,

• sposoby reprezentowania stowarzyszenia,

• możliwości zaciągania zobowiązań majątkowych,

• warunki ważności uchwał organów stowarzyszenia,

• sposoby uzyskiwania środków finansowych oraz ustanawiania składek członkowskich,

• zasady dokonywania zmian statutu,

• sposoby rozwiązywania stowarzyszenia,

• zasady tworzenia terenowych jednostek organizacyjnych.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Bąkowski Kancelaria Radcowska

Kancelaria świadczy zarówno stałą obsługę prawną, doradztwo i obsługę określonych projektów czy transakcji o charakterze jednorazowym.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »