| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Obrót gospodarczy > Fundacje, stowarzyszenia > Kto sprawuje nadzór nad fundacjami i stowarzyszeniami

Kto sprawuje nadzór nad fundacjami i stowarzyszeniami

Działalność stowarzyszeń i fundacji podlega dość szeroko określonemu nadzorowi. Zakres nadzoru, organy nadzorujące oraz metody i podstawy sprawowania nadzoru są różne dla obu rodzajów jednostek. Ustawa o fundacjach nie posługuje się, co prawda, wprost pojęciem kontroli lub nadzoru, jednak na podstawie treści jej poszczególnych postanowień można ustalić organy kontroli i nadzoru oraz ich uprawnienia w tym zakresie. W ustawie Prawo o stowarzyszeniach wprost określono zarówno zakres, jak i organy sprawujące nadzór.

Nadzór nie obejmuje więc kwestii związanych z celowością, rzetelnością czy też gospodarnością działań stowarzyszenia - jeżeli nie mieszczą się one w powyżej wskazanym zakresie.

Ustawa nie przewiduje obowiązku okresowego badania działalności stowarzyszenia. Badanie takie może być przeprowadzone zawsze, a wiadomość o ewentualnych nieprawidłowościach może pochodzić z dowolnego źródła.

Ustawa Prawo o stowarzyszeniach przewiduje, że sąd - na wniosek organu nadzorującego lub prokuratora - może:

• udzielić upomnienia władzom stowarzyszenia,

• uchylić niezgodną z prawem lub statutem uchwałę stowarzyszenia,

• rozwiązać stowarzyszenie, jeżeli jego działalność wykazuje rażące lub uporczywe naruszanie prawa albo postanowień statutu i nie ma warunków do przywrócenia działalności zgodnej z prawem lub statutem.

Sąd, rozpoznając wniosek o rozwiązanie stowarzyszenia, może na wniosek lub z własnej inicjatywy wydać zarządzenie tymczasowe o zawieszeniu w czynnościach zarządu stowarzyszenia - wyznaczając przedstawiciela do prowadzenia bieżących spraw stowarzyszenia.

Rozpoznając wniosek o rozwiązanie stowarzyszenia, sąd może zobowiązać władze stowarzyszenia do usunięcia nieprawidłowości w określonym terminie i zawiesić postępowanie. W razie bezskutecznego upływu terminu sąd - na wniosek organu nadzorującego lub z własnej inicjatywy - podejmie zawieszone postępowanie.

W ramach postępowania sądowego sąd może zażądać wszelkich dokumentów, jakie znajdują się w posiadaniu stowarzyszenia. Może zażądać udzielenia wyjaśnień od organów stowarzyszenia, jego członków i pracowników. W razie niepodporządkowania się tym żądaniom wezwane osoby mogą zostać ukarane grzywną.

Sąd może rozwiązać stowarzyszenie w trzech podstawowych przypadkach:

• gdy działalność stowarzyszenia wykazuje rażące lub uporczywe naruszanie prawa albo postanowień statutu i nie ma warunków do przywrócenia działalności zgodnej z prawem lub statutem,

• gdy liczba członków stowarzyszenia zmniejszyła się poniżej liczby członków wymaganych do jego założenia (tj. poniżej 15 osób),

• gdy stowarzyszenie nie posiada przewidzianych w ustawie władz i nie ma warunków do ich wyłonienia w okresie nie dłuższym niż rok.

Przy czym w sytuacji gdy stowarzyszenie nie posiada zarządu zdolnego do działań prawnych, sąd - na wniosek organu nadzorującego lub z własnej inicjatywy - ustanawia dla niego kuratora. Kurator jest obowiązany do zwołania w okresie nie dłuższym niż 6 miesięcy walnego zebrania członków (zebrania delegatów) stowarzyszenia w celu wyboru zarządu. Do czasu wyboru zarządu kurator reprezentuje stowarzyszenie w sprawach majątkowych wymagających bieżącego załatwienia.

Nieco odmiennie nadzór wygląda w przypadku tzw. stowarzyszeń zwykłych (tj. formy uproszczonej stowarzyszeń - niepodlegającej rejestracji w sądzie rejestrowym i nieposiadającej osobowości prawnej).

Stowarzyszenie zwykłe podlega nadzorowi starosty właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia. Zgodnie z ustawą o stowarzyszeniach założyciele takiego stowarzyszenia zobowiązani są do zawiadomienia starosty o jego powołaniu na piśmie - podając jednocześnie jego nazwę, cel, teren i środki działania, siedzibę oraz przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie.

W stosunku do stowarzyszeń zwykłych starosta dysponuje węższymi uprawnieniami nadzorczymi, co wynika z faktu braku osobowości prawnej tego rodzaju stowarzyszeń, zakresu prowadzonej działalności oraz ich organizacji.

I tak, organ nadzorujący może żądać od przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie lub od zarządu stowarzyszenia dostarczenia, w wyznaczonym terminie, odpisów uchwał walnego zgromadzenia członków (lub zebrania delegatów i odpowiedników władz stowarzyszenia), a także udzielenia niezbędnych wyjaśnień.

Jeżeli stowarzyszenie zwykłe nie prześle żądanych informacji, może zostać ukarane grzywną w wysokości do 5000 zł.

W razie stwierdzenia przez organ nadzorczy, że działalność stowarzyszenia zwykłego jest niezgodna z prawem lub narusza przepisy regulaminu, organ nadzorczy może wystąpić o usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w określonym terminie, udzielić ostrzeżenia odpowiednikom władz stowarzyszenia, wystąpić do sądu o zastosowanie jednego ze środków określonych w art. 29 i 31 ustawy Prawo o stowarzyszeniach.

Sąd, na wniosek organu nadzorczego, może udzielić upomnienia stowarzyszeniu, uchylić niezgodną z prawem lub regulaminem uchwałę stowarzyszenia, wreszcie - rozwiązać stowarzyszenie, jeżeli jego działalność wykazuje rażące lub uporczywe naruszanie prawa albo postanowień regulaminu i nie ma warunków do przywrócenia działalności zgodnej z prawem lub regulaminem lub liczba członków stowarzyszenia spadnie poniżej liczby członków wymaganych do jego założenia (tj. poniżej 3 osób).

Podstawy prawne:

• ustawa z 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach - j.t. Dz.U. z 1991 r. Nr 46, poz. 203; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398

• ustawa z 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach - j.t. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 112, poz. 766

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Kancelaria Prawna GHMW – Gach, Hulist, Prawdzic Łaszcz – Radcowie Prawni spółka partnerska

Kancelaria świadczy kompleksowe usługi prawne związane z bieżącą obsługą przedsiębiorców (głównie spółek handlowych).

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »