Jak ustalić wartość świadczenia

W przypadku gdy przedmiotem świadczenia są usługi zakupione (np. zakwaterowanie w hotelu turystycznym), wartość pieniężną nieodpłatnych świadczeń udostępnianych pracownikom ustala się według cen zakupu (art. 11 ust. 2a pkt 2 updof). Jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - wartość takiego nieodpłatnego świadczenia ustala się według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku (art. 11 ust. 2a pkt 3 updof). Wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych ustala się według zasad określonych w art. 11 ust. 2-2b updof.

Świadczenia te podlegają na analogicznych zasadach oskładkowaniu (§ 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe).

Zakwaterowanie pracowników kosztem pracodawcy

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zawierają jedynie katalog wydatków wykluczonych z kosztów uzyskania przychodów (zob. art. 16 updop). Nie określają natomiast wykazu wydatków, które przesądzają o ich zaliczeniu do kosztów podatkowych. Przyjmuje się, że kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalnie uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów (art. 15 ust. 1 updop).

Przy czym, jeżeli tylko zostaną spełnione wymogi ustawowe uprawniające zastosowanie zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 19 lit. b updof, to z literalnego brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że miesięczny limit w kwocie 500 zł ma odniesienie do każdego pracownika. Oznacza to, że zwolnienie od podatku dotyczące wartości świadczeń ponoszonych przez pracodawcę z tytułu zakwaterowania pracowników w kwaterach prywatnych wynajmowanych na cele zbiorowego zakwaterowania do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 500 zł dotyczy każdego pracownika odrębnie.

Z kolei wydatki ponoszone przez jednostkę na zakwaterowanie pracowników stanowią koszty uzyskania przychodów tej jednostki w takiej wysokości, w jakiej zostały faktycznie poniesione. Możliwość zaliczenia tych wydatków w koszty podatkowe jednostki nie podlega ograniczeniu do kwoty określonej w art. 21 ust. 1 pkt 19 lit. b updof (tj. do wysokości 500 zł miesięcznie). Ograniczenie to dotyczy bowiem pracowników, a nie pracodawców, którzy ponoszą te wydatki.

UWAGA!

Wydatki ponoszone przez pracodawcę na zakwaterowanie pracowników stanowią koszty uzyskania przychodów jednostki w takiej wysokości, w jakiej zostały faktycznie poniesione.

Przykład

Fundacja wynajęła dla swojego nowego pracownika, zamieszkałego dotąd w innym mieście, pokój w hotelu turystycznym na okres 1,5 miesiąca (wynajem obejmuje zakwaterowanie z wyżywieniem). Miesięczna stawka za wynajem będzie wynosić 1600 zł + VAT, w tym 25 zł za całodzienne wyżywienie. Faktury za hotel będzie opłacać fundacja. Jak rozliczyć wartość świadczeń ponoszonych przez pracodawcę z tytułu zakwaterowania tego pracownika? Czy należy je opodatkować jako przychód ze stosunku pracy? Nadmieniam, że pracownik nie odbywa podróży służbowej.

W tym przypadku nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 19 updof, który dotyczy jedynie hoteli pracowniczych i kwater prywatnych wynajmowanych na cele "zbiorowego zakwaterowania". Zgodnie z art. 12 ust. 1 updof przychodem ze stosunku pracy są m.in. świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. W świetle tego przepisu wartość opłacanego przez pracodawcę pokoju hotelowego wraz z wyżywieniem, wynajętego dla pracownika nieodbywającego podróży służbowej, jest dla tego pracownika przychodem ze stosunku pracy.

Zakład pracy jako płatnik ma obowiązek od tego przychodu pracownika obliczyć, pobrać i odprowadzić zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Podstawy prawne:

• ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 143, poz. 894

• ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 141, poz. 888

• rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - Dz.U. Nr 161, poz. 1106; ost.zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2434