| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Obrót gospodarczy > Spółki > Restrukturyzacja działalności pomiędzy podmiotami powiązanymi - wyjaśnienia MF

Restrukturyzacja działalności pomiędzy podmiotami powiązanymi - wyjaśnienia MF

Ministerstwo Finansów opublikowało obszerne wyjaśnienia dotyczące zasad restrukturyzacji dokonywanych przez podmioty powiązane. Wyjaśnienia w wielu miejscach odwołują się do powszechnie stosowanych wytycznych Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) w sprawie cen transferowych.

 

c. zintegrowana  część przedsiębiorstwa (ang.  ongoing concern) [4]

Restrukturyzacja działalności może obejmować przeniesieniezintegrowanejczęści przedsiębiorstwa. Dla celów cen transakcyjnych, pojęcie zintegrowanej części przedsiębiorstwa rozumiane jest szeroko, jako: funkcjonalnie i ekonomicznie zintegrowana część działalności przedsiębiorstwa. [5] Przeniesienie zintegrowanej części przedsiębiorstwa oznacza przeniesienie zespołu składników majątkowych, zorganizowanych w sposób umożliwiający pełnienie odpowiednich funkcji i ponoszenia pewnych ryzyk (np. prace badawczo-rozwojowe lub proces produkcyjny), pełnionych uprzednio przez podmiot przenoszący.

Należy zauważyć, iż przy dokonywaniu wyceny zintegrowanej części przedsiębiorstwa, wartość wyceny nie musi stanowić sumy wartości poszczególnych składników majątkowych w zintegrowanej części przedsiębiorstwa. Przykładowo, przeniesieniu może podlegać wysoce zintegrowany zespół składników majątkowych wraz z towarzyszącym mu kapitałem ludzkim (np. zespół pracowników o wysokich kompetencjach). Wycena takiego przeniesienia powinna uwzględniać wartość wynikającą ze zintegrowanego charakteru przenoszonych składników majątkowych wraz z zespołem pracowników, zgodnie z zasadą arm's length.

Podobny pogląd zaprezentowano w pkt 9.93-9.95 Wytycznych OECD.


Przeniesienie działalności przynoszącej straty


W przypadku restrukturyzacji działalności przynoszącej straty, restrukturyzacja działalności może przynieść, w pewnych okolicznościach, podmiotowi restrukturyzowanemu korzyści.
W takim przypadku rozważeniu podlega wynagrodzenie podmiotu przejmującego ekonomicznie istotne ryzyka, funkcje lub aktywa, przez podmiot restrukturyzowany.

Przy wycenie przeniesienia działalności przynoszącej straty należy zwrócić uwagę, czy podmiot niezależny byłby skłonny do zapłaty wynagrodzenia w związku z przejęciem od niego aktywów, funkcji, ryzyk (przynoszących stratę), czy też wybrałby inną opcję
np. likwidację działalności. W tym celu pomocnym jest porównanie, między innymi kosztów jakie podmiot musiałby ponieść w związku z likwidacją działalności z poziomem ewentualnego wynagrodzenia dla przejmującego nierentowną działalność.

Przeniesienie działalności przynoszącej straty powinno być analizowane również z punktu widzenia podmiotu przejmującego tę działalność, czy byłby skłonny zakupić (np. ze względu na potencjalne korzyści skali), działalność przynoszącą straty, a jeśli tak, to na jakich warunkach.

Przy ocenie nierentownej działalności należy zwrócić uwagę na sytuacje, w których  działalność ta może być utrzymywana ze względu na fakt, iż przynosi korzyści dla całości grupy przedsiębiorstw międzynarodowych. Sytuacja taka może wystąpić w przypadku np. produkcji dóbr komplementarnych, gdzie produkcja jednego z dóbr jest wysoce zyskowna, drugiego zaś przynosi stratę (np. drukarki i tonery do drukarek, maszyny do kawy i kapsułki do kawy). Produkcja i sprzedaż dobra przynoszącego stratę związana jest w tym przypadku z prowadzeniem określonego modelu sprzedaży dóbr, pozwalającego na pozyskanie lub zatrzymanie klientów.

Podobny pogląd zaprezentowano w pkt 9.96-9.98 Wytycznych OECD.


2.
Odszkodowanie (ang. indemnification) z tytułu rozwiązania lub istotnej renegocjacji istniejących umów


W przypadku rozwiązania lub istotnej renegocjacji umowy, stanowiących restrukturyzację działalności pomiędzy podmiotami powiązanymi, podmiot restrukturyzowany może być narażony na poniesienie dodatkowych obciążeń, do których można zaliczyć między innymi: koszty związane z restrukturyzacją działalności (np. likwidacja majątku trwałego, zakończenie umów z pracownikami), koszty przekształcenia (np. powstałe w związku z koniecznością przekształcenia modelu operacyjnego), utracone korzyści.

Rozwiązanie lub istotna renegocjacja umowy, stanowiące restrukturyzację działalności pomiędzy podmiotami powiązanymi, następują przykładowo w sytuacji zastąpienia postanowień umowy dystrybucyjnej zobowiązującej dystrybutora do prowadzenia samodzielnej działalności sprzedażowo-marketingowej i ponoszenia związanych z tym ryzyk, na postanowienia określające prawa i obowiązki dystrybutora o ograniczonym ryzyku działania lub wręcz komisanta.  

W przypadkach rozwiązania lub istotnej renegocjacji umowy, stanowiących restrukturyzację działalności, należy przeanalizować, czy w podobnej sytuacji podmioty niezależne zgodziłyby się na wypłatę odszkodowania dla podmiotu restrukturyzowanego i w jakiej wysokości. Termin odszkodowanie rozumie się jako wszelkiego rodzaju kompensatę za poniesione przez restrukturyzowany podmiot obciążenia, na którą zgodziłyby się podmioty niezależne. Kompensata ta może mieć różną formę, w szczególności stanowić opłatę kompensacyjną płaconą z góry, udział w ponoszeniu  kosztów związanych z restrukturyzacją, zwiększenie wynagrodzenia dla podmiotu restrukturyzowanego w związku z transakcją podjętą po dokonaniu restrukturyzacji działalności [6].

Przy analizie tej, należy wziąć pod uwagę odpowiedzi na następujące pytania:

-  czy rozwiązana lub zmieniona umowa była sporządzona w formie pisemnej, i czy zawierała klauzulę o wypłacie odszkodowania,

-  czy warunki rozwiązanej lub renegocjowanej umowy, oraz czy zawarcie lub brak zawarcia klauzuli o wypłacie odszkodowania lub innej formy gwarancji, jak również warunki tej klauzuli są zgodne z zasadą arm's length,

-  czy uprawnienie do odszkodowania przysługuje z mocy samego prawa,

-  czy zgodnie z zasadą arm's length, podmioty niezależne zgodziłyby się na wypłatę odszkodowania dla podmiotu restrukturyzowanego i w jakiej wysokości.

Punktem wyjścia w ocenie prawidłowości ustalania odszkodowania dla celów podatkowych, powinna być analiza warunków umowy w zakresie postanowień dotyczących zakończenia współpracy, warunków nieodnowienia umowy lub dopuszczalności ewentualnej renegocjacji oraz analiza faktycznego zachowania stron umowy.

Istotnym jest również wskazanie sytuacji, w których podmioty niezależne w porównywalnych warunkach zawarłyby umowę nie zawierającą klauzuli o wypłacie odszkodowania, czy też możliwości renegocjacji umowy. Przyjmuje się, iż w przypadku zawierania umów przez podmioty niepowiązane, podmioty te dążą do przestrzegania uzgodnionych warunków kontraktu. Umowy zawarte przez podmioty niepowiązane zostaną rozwiązane lub zmodyfikowane jedynie w wyjątkowym przypadku, gdy będzie to korzystne dla obu stron kontraktu.

Zaleca się również zwrócenie uwagi na postanowienia, które wymagały od jednej ze stron (w szczególności podmiotu restrukturyzowanego) poniesienia istotnych nakładów inwestycyjnych. Przyjmuje się, iż podmiot niezależny zdecyduje się na poniesienie znaczących nakładów inwestycyjnych w przypadku zawarcia kontraktu długoterminowego. W takiej sytuacji, zerwanie kontraktu przed upływem jego terminu kreuje ekonomicznie istotne finansowe ryzyko dla podmiotu dokonującego inwestycji, zwłaszcza jeżeli inwestycja dotyczyła wytwarzania specjalistycznych produktów lub usług.

W przypadku braku danych porównywalnych, przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania (straty), należy wziąć pod uwagę opcje realistycznie dostępne stronom umowy, w kontekście analizy praw i innych aktywów zaangażowanych przez strony umowy.

W sytuacji rozwiązania lub istotnej renegocjacji umowy, jeśli niezależne podmioty zgodziłyby się na wypłatę odszkodowania, podmioty powiązane powinny ustalić między sobą takie odszkodowanie, określić jego prawidłową wysokość, formę płatności oraz wpływ odszkodowania na cenę transakcyjną po restrukturyzacji. Ustaleń tych należy dokonać z perspektywy dwustronnej, tj. podmiotu który będzie uiszczał tę opłatę i podmiotu, który ją otrzyma. Nie mniej istotną kwestią do rozstrzygnięcia pozostaje, który podmiot powinien ponieść obciążenia w związku z wypłatą odszkodowania. Dokonując wskazania podmiotu, który powinien dokonać wypłaty odszkodowania należy wziąć pod uwagę w szczególności: prawa i inne aktywa zaangażowane przez strony umowy, ekonomiczne uzasadnienie dla dokonania rozwiązania lub renegocjacji umowy, określenie strony, która uzyska korzyść
z tytułu restrukturyzacji działalności (nie musi to być jedna ze stron rozwiązywanej lub renegocjowanej umowy), opcje realistycznie dostępne dla stron umowy.

Podobny pogląd zaprezentowano w pkt 9.100-9.122 Wytycznych OECD.

 

 

[4] Pojęcie „zintegrowana część przedsiębiorstwa" dla celów cen transakcyjnych nie powinno być utożsamiane
z pojęciem zorganizowanej części przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 4a pkt 4 updop (art. 5a pkt 4 updof)

[5] Por. pkt 9.93 Wytycznych OECD

[6] Por. pkt 9.102 Wytycznych OECD

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Tomasz Duraj

doktor hab. nauk prawnych, ekspert z zakresu prawa pracy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »