Updop rozróżnia dwa typy wierzytelności, których wartość netto może być zaliczona w poczet kosztów uzyskania przychodów:

1. wierzytelność nieściągalną,

2. wierzytelność w przypadku, której zachodzi pewne prawdopodobieństwo jej nieściągalności.

Za wierzytelność nieściągalną, której wartość netto może zostać zaliczona w poczet kosztów podatkowych uznaje się zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt. 25 wierzytelność, która uprzednio została zarachowana przez podatnika jako przychód należny i jednocześnie, której nieściągalność została udokumentowana zgodnie z art. 16 ust. 2 updop, tj:

1. Postanowieniem o nieściągalności, uznanym przez wierzyciela jako odpowiadającym stanowi faktycznemu, wydanym przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego, albo

2. Postanowieniem sądu o:

a) oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania, lub

b) umorzeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, gdy zachodzi okoliczność wymieniona pod lit. a, lub

c) ukończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, albo

3. Protokołem sporządzonym przez podatnika, stwierdzającym, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od jej kwoty.

Wymieniony w art. 16 ust. 2 ustawy podatkowej katalog udokumentowania nieściągalności wierzytelności jest katalogiem zamkniętym. Przepisy ściśle określają rodzaje dokumentów, jakimi należy udokumentować nieściągalność wierzytelności, aby móc ją zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Udokumentowanie nieściągalności w inny sposób niż wskazany w ustawie nie wywiera skutków prawnych w postaci uznania wierzytelności za koszty uzyskania przychodów.

Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z dnia 2 października 2009 r., sygn. ITPB3/423-433/09/AW wskazał ponadto, iż:

"Wierzytelności powinny być również odpisane jako nieściągalne (powinien być dokonany odpowiedni zapis w ewidencji prowadzonej zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy podatkowej)".

Również warto wspomnieć, że uzyskanie postanowienia o nieściągalności wierzytelności wydanego przez organ egzekucyjny uprawnia podatnika do zaliczenia w poczet kosztów podatkowych wszelkich wierzytelności wykazanych uprzednio jako przychód należny. Posiadanie postanowienia dotyczącego braku majątku dłużnika uprawnia podatnika do rozpoznania kosztu podatkowego również w kwocie wierzytelności wymagalnej, nie będącej przedmiotem powództwa. Powyższe stanowisko potwierdza Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn.IPPB3/423-729/10-4/JB.