| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > CIT > CIT > Amortyzacja > Ujawnienie środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej – skutki w CIT

Ujawnienie środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej – skutki w CIT

W praktyce zdarza się, że podatnicy identyfikują w swoim majątku aktywa, które – pomimo formalnej możliwości uznania za środki trwałe (ŚT) / wartości niematerialne i prawne (WNiP) – nie zostały przez nich wprowadzone do ewidencji. Taka sytuacja może być w szczególności następstwem przeprowadzenia inwentaryzacji majątku podatnika. Możliwe są również inne nietypowe sytuacje, związane np. z „odnalezieniem” przez podatnika na swojej nieruchomości elementów infrastruktury czy też budynków, o których istnieniu dotychczas nie wiedział.

Kiedy wystąpi ujawnienie ŚT / WNiP

Opisane na wstępie sytuacje są najczęściej utożsamiane z tzw. „ujawnieniem” środka trwałego. Należy jednak pamiętać, że nie każde zdarzenie związane z „odnalezieniem” aktywa dotychczas nie ujętego w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych jest „ujawnieniem” ŚT / WNiP.

Taki wniosek wynika z analizy art. 16d ust. 2 ustawy o CIT. Przepis ten stanowi, że składniki majątku będące ŚT / WNiP wprowadza się do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, najpóźniej w miesiącu przekazania ich do używania. Późniejszy termin wprowadzenia uznaje się za ujawnienie środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej, o którym mowa w art. 16h ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT.

Zatem, rozpoczęcie używania ŚT / WNiP powinno skutkować jego wprowadzeniem do ewidencji (z zastrzeżeniem dotyczącym niskocennych aktywów), zaś ujęcie w takiej ewidencji powinno nastąpić najpóźniej w miesiącu przekazania aktywa do używania. 

Zdaniem autora oznacza to, że nie można mówić o ujawnieniu ŚT / WNiP w przypadku, gdy nie był on faktycznie użytkowany przez podatnika. Innymi słowy, ujawnienie środka trwałego dotyczy tylko takich aktywów, które były wykorzystywane w działalności gospodarczej, lecz nie zostały wprowadzone do ewidencji.

Polecamy: Monitor Księgowego – prenumerata

Art. 16d ust. 2 ustawy o CIT stanowi bowiem o ujawnieniu ŚT / WNiP (które zgodnie z ustawowymi definicjami muszą być wykorzystywane przez podatnika na potrzeby działalności gospodarczej albo oddane do używania innemu podmiotowi), a nie o ujawnieniu jakichkolwiek składników majątku podatnika. Co więcej, omawiany przepis wskazuje, że ujawnieniem ŚT / WNiP jest sytuacją, w której jego wprowadzenie następuje w terminie późniejszym niż w miesiącu przekazania do używania – zatem „ujawnione” może być tylko takie aktywo, które było przez podatnika faktycznie używane.

Jak zatem w takim przypadku klasyfikować sytuację odnalezienia nie używanych dotychczas ŚT / WNiP, które w świetle ustawy o CIT nie stanowi ich „ujawnienia”? Zdaniem autora, w takim przypadku rozpoczęcie korzystania z aktywa niewprowadzonego do ewidencji będzie związane z jego „zwyczajnym” wprowadzeniem do ewidencji. Z kolei, jeżeli ŚT / WNiP po „odnalezieniu” nie jest wykorzystywany w działalności podatnika, brak będzie podstaw do jego ujęcia w ewidencji.

Jednocześnie, w opinii autora, ujawnieniem ŚT / WNiP nie jest sytuacja opisana w art. 16e ustawy o CIT. Przepis ten wskazuje, że jeżeli podatnicy nabędą lub wytworzą składniki majątku o wartości początkowej przekraczającej 3500 zł i ze względu na przewidywany przez nich okres używania nie zaliczą ich do ŚT lub WNiP, a faktyczny okres ich używania przekroczy rok, są on obowiązani zaliczyć te aktywa do ŚT lub WNiP. Opisana sytuacja nie jest związana z ujawnieniem ŚT / WNiP, gdyż takie składniki majątku w momencie rozpoczęcia ich używania nie spełniały ustawowej definicji ŚT / WNiP – z uwagi na przewidywany okres ich używania.

Amortyzacja ujawnionego ŚT / WNiP

Jak wskazano powyżej, co do zasady, każda sytuacja, w której podatnik nie wprowadził do ewidencji składnika majątku spełniającego definicję ŚT / WNiP, pomimo jego używania na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, jest zdarzeniem skutkującym obowiązkiem zastosowaniem art. 16d ust. 2 ustawy o CIT. Bez znaczenia pozostaje w takim przypadku przyczyna dla jakiej aktywo nie zostało wprowadzone do ewidencji oraz to czy takie działanie (zaniechanie) nastąpiło z winy podatnika czy też było od niego niezależne.

Przepisy ustawy o CIT zawierają szczególne regulacje dotyczące momentu rozpoczęcia amortyzacji ujawnionych aktywów. Stosownie bowiem do art. 16h ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT od ujawnionych ŚT / WNiP nieobjętych dotychczas ewidencją, odpisów amortyzacyjnych dokonuje się począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zostały wprowadzone do ewidencji. Zatem, wprowadzenie ujawnionego aktywa do ewidencji nie może nastąpić w minionych okresach. Podatnik ujawniający ŚT / WNiP nie ma również możliwości dokonania odpisów amortyzacyjnych za okres ich używania przed formalnym wprowadzeniem do ewidencji.

Wprowadzenie ŚT / WNiP do ewidencji jest związane z koniecznością ustalenia wartości początkowej ujmowanego aktywa. Regulacje ustawy o CIT nie przewidują w tym zakresie szczególnych zasad dla ujawnionych składników majątku, zatem zastosowanie znajdą tutaj ogólne zasady określone w art. 16g ustawy o CIT (tj. w razie odpłatnego nabycia cenę ich nabycia, w razie wytworzenia we własnym zakresie koszt wytworzenia, itp.).

Specyfika związana z ujawnianiem aktywów powoduje, że określenie takiej ceny nabycia lub kosztu wytworzenia w praktyce nie zawsze będzie możliwe. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w których podatnik identyfikuje aktywa, których posiadania nie był świadomy, np. w związku z ich przypadkowym „odnalezieniem”. W tym kontekście nie powinno budzić wątpliwości, że ustalając wartość początkową ujawnionych składników majątku należy odnieść się do wartości historycznych (tj. kosztu nabycia bądź wytworzenia), nie zaś do wartości danych aktywów z daty, w jakiej zostają one ujawnione. Może to spowodować, że wartość początkowa ujawnionego środka trwałego / wartości niematerialnej i prawnej wyniesie 0 zł. Będzie tak przede wszystkim w sytuacji, w której podatnik nie posiada dokumentacji, która pozwalałaby na ustalenie ceny nabycia lub kosztu wytworzenia, ale składnik majątku nie został otrzymany w drodze darowizny lub w inny nieodpłatny sposób.

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia księgowego

Partner merytoryczny

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Polskie Centrum Promocji Miedzi (PCPM)

(PCPM)

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od ksiegowosc.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK