| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > CIT > CIT > Koszty > Niedostateczna kapitalizacja – zmiany od 2015 roku

Niedostateczna kapitalizacja – zmiany od 2015 roku

Od 1 stycznia 2015 r. nastąpią istotne zmiany w brzmieniu przepisów ustawy o CIT dotyczących tzw. niedostatecznej (cienkiej) kapitalizacji. Ograniczenia w zaliczaniu do kosztów obejmą także odsetki o pożyczek od podmiotów powiązanych jedynie pośrednio. Doprecyzowana zostanie kwestia sposobu wyliczania tej części odsetek, która podlega wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów. Określone też zostanie, że użyte w tych przepisach pojęcie „zadłużenie” nie jest ograniczone tylko do zadłużenia podatnika z tytułu pożyczek.

Cienka kapitalizacja - stan prawny do końca 2014 roku

Przepisy dotyczące tzw. niedostatecznej kapitalizacji (ang. thin capitalisation rules), częściowo ograniczające możliwość zaliczania do kosztów podatkowych odsetek od pożyczek udzielanych przez podmioty powiązane, znajdują się w ustawie o CIT od 1 stycznia 1999 r.

Zgodnie z tymi przepisami, w przypadku pożyczek (kredytów) udzielonych podatnikowi przez podmiot posiadający w kapitale podatnika minimum 25% udziałów (akcji) lub przez podmiot, w którym wspólnik taki posiada minimum 25% udziałów (akcji), wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów podlegają odsetki od takiej pożyczki, w części, w jakiej kwota zadłużenia podatnika wobec określonej grupy bezpośrednio z nim powiązanych podmiotów przekracza trzykrotną wartość jego kapitału zakładowego.

W momencie wejścia w życie przepisów o niedostatecznej kapitalizacji brak było w polskim systemie prawnym regulacji wynikających z dyrektyw unijnych, które zwalniają z opodatkowania dywidendy oraz (od dnia 1 lipca 2013 r.) odsetki wypłacane pomiędzy spółkami powiązanymi, mającymi siedzibę w różnych państwach członkowskich UE. Stąd też ograniczenie stosowania przepisów o niedostatecznej kapitalizacji tylko do pożyczek udzielanych przez podmioty z podatnikiem bezpośrednio powiązane – z uwagi na ograniczone korzyści podatkowe, jakie wiązały się z pożyczkami udzielanymi przez podmioty pośrednio powiązane – wydawało się w owym czasie systemowo uzasadnione.

Od 2015 roku ograniczenia również w przypadku pożyczek od podmiotów powiązanych pośrednio

Zdaniem Ministra Finansów praktyka obrotu gospodarczego, zmiany w prawie podatkowym dostosowujące prawo krajowe do prawa unijnego, doświadczenia administracji podatkowej oraz rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazują jednak, iż przepisy te wymagają doprecyzowania i uzupełnienia co do zakresu podmiotów powiązanych, od których udzielane podatnikowi pożyczki podlegają tej regulacji.

Dlatego Minister Finansów proponuje, aby przepisami tymi objęte zostały nie tylko podmioty powiązane ze sobą w sposób bezpośredni, lecz również powiązane w sposób pośredni, tj. podmioty posiadające w kapitale podatnika oraz w kapitale podmiotu udzielającego podatnikowi pożyczki udział pośredni wynoszący minimum 25% udziałów (akcji). Jednocześnie do wyliczenia wysokości „udziału pośredniego” zastosowanie znajdowałyby zasady ustalania udziału pośredniego stosowane na potrzeby przepisów o cenach transferowych.

Zmiana sposobu wyliczania odsetek niestanowiących kosztów podatkowych

W celu wyeliminowania istniejących w orzecznictwie wątpliwości interpretacyjnych w przepisach tych doprecyzowaniu podlega zapis dotyczący sposobu wyliczania tej części odsetek, która na mocy tej regulacji podlega wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów.

Zadłużenie nie tylko z tytułu pożyczek

Ponadto zmianą brzmienia tych przepisów przesądzono, że pojęcie „zadłużenie” nie jest ograniczone tylko do zadłużenia podatnika z tytułu pożyczek (na rozbieżności w piśmiennictwie w tym zakresie wskazywał m.in. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 03.12.2010 r., sygn. akt III SA/Wa 2365/10).

Odejście od kryterium „kapitału zakładowego” i zastąpienie go kryterium wysokości kapitałów własnych

Dotychczasowe przepisy art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o CIT uzależniają możliwość zaliczania do podatkowych kosztów odsetek od pożyczek udzielonych podatnikom od stopnia, w jakim zadłużenie tych podatników przekracza trzykrotną wartość kapitału zakładowego spółki.

Uwzględniając jednak fakt, iż wysokość kapitału zakładowego nie jest wartością oddającą rzeczywistą wartość posiadanego przez spółkę majątku, a tym samym jej „zdolność kredytową”, zaproponowane w projekcie zostało odstąpienie od kryterium „kapitału zakładowego” i zastąpienie go kryterium wysokości kapitałów własnych podatnika (z pewnymi wyłączeniami).

W związku jednak z tym, iż kapitał zakładowy jest tylko jednym z kapitałów uwzględnianych w „kapitałach własnych”, przyjęty aktualnie w ustawie wskaźnik kapitału do zadłużenia wynoszący 1:3 zastąpiono wskaźnikiem 1:1.

Należy wskazać, iż podobny wskaźnik stosowany jest w przepisach o niedostatecznej kapitalizacji obowiązujących w innych krajach, przy czym w polskich przepisach odnosiłby się on tylko do zadłużenia podatnika wobec podmiotów z podatnikiem powiązanych w sposób bezpośredni i pośredni, a nie wobec wszystkich kontrahentów podatnika. Nie uwzględniałby on zatem zadłużenia podatnika wobec innych podmiotów, choć zadłużenie takie niewątpliwie również ma wpływ na ocenę wypłacalności danego podmiotu.

Loteria paragonowa 2015 – co miesiąc samochód i laptopy od Ministra Finansów

Odsetki od zaległości podatkowych - zmiany od 2015 r.

Wskazane przepisy odnoszą się do wszystkich spółek, będących podatnikami podatku dochodowego, a także do spółdzielni.

Proponowane wyżej zmiany odnoszą się wyłącznie do przepisów ustawy CIT i nie wymagają dokonywania zmian w przepisach innych ustaw.

Dodano także odpowiedni przepis przejściowy (art. 6 ustawy nowelizującej) mający za zadanie ochronę praw nabytych u tych podatników, którzy zaciągnęli od podmiotów powiązanych pożyczki przed wejściem w życie ustawy.

Zgodnie z tym przepisem przejściowym wyłączone będzie stosowanie nowego brzmienia przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o CIT w stosunku do pożyczek, w przypadku których kwota udzielonej podatnikowi pożyczki (kredytu) została już temu podatnikowi faktycznie przekazana przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. W takim przypadku, tj. kiedy kwota udzielonej podatnikowi pożyczki (kredytu) zostałaby podatnikowi faktycznie przekazana przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, przepisy art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy CIT oraz art. 16 ust. 6 tej ustawy stosowałoby się w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2015 r.

Podatnicy, którzy przed dniem 1 stycznia 2015 r. zawrą umowę pożyczki z kwalifikowanym podmiotem powiązanym, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o CIT, a kwota udzielonej podatnikowi pożyczki (kredytu) została takiemu podatnikowi faktycznie przekazana po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, mieliby prawo wyboru stosowania zasad określonych w art. 15c ust. 2–11 wprowadzanym do ustawy CIT na mocy ustawy nowelizującej.

Rozwiązanie alternatywne - wyznaczanie limitu w oparciu o aktywa

Niezależnie od zaproponowanych wyżej zmian projekt przewiduje rozwiązanie alternatywne w stosunku do obecnie obowiązujących przepisów o niedostatecznej kapitalizacji.

W przypadku uznania przez podatnika (będącego spółką lub spółdzielnią), że obecne zasady oparte na relacji między kapitałem a zadłużeniem wobec podmiotów powiązanych nie odpowiadają specyfice prowadzonej działalności gospodarczej i przez to wypaczają otrzymany wynik podatkowy, podatnik będzie miał prawo wyboru rozwiązania wyznaczającego maksymalny poziom odliczania odsetek poprzez odwołanie do określonego procentu wartości podatkowej aktywów w rozumieniu przepisów o rachunkowości bez konieczności ustalania zadłużenia w stosunku do podmiotów powiązanych i niezależnie od wysokości posiadanego kapitału własnego.

Przepisy wyznaczające limit odsetek podlegających zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów przez podatników prowadzących działalność gospodarczą pozwalają na weryfikację dla celów podatkowych poziomu dopuszczalnego zadłużenia przedsiębiorstwa w sposób wiarygodny, szybki i łatwy, bo w oparciu o dane dostępne w księgach rachunkowych każdego podatnika.

Zapisz się na nasz newsletter

Podyskutuj o tym na naszym FORUM

Stwierdzenie istnienia odsetek niemieszczących się w ustawowym limicie świadczyć będzie w sposób pośredni o występowaniu zadłużenia nieodpowiadającego zakresowi (zyskowności) prowadzonej działalności i ryzyku nieuzasadnionego obniżenia przy jego pomocy podstawy opodatkowania. Jednocześnie spełnienie wymogów wynikających z treści tych przepisów zwalniać będzie podatnika z obowiązku ustalania zadłużenia w relacjach z podmiotami powiązanymi na podstawie przepisów o niedostatecznej kapitalizacji.

Propozycja odmiennego podejścia do problemu nadmiernego obniżania podstawy opodatkowania przy wykorzystaniu zewnętrznych źródeł finansowania stanowi odzwierciedlenie zmian, jakie zachodzą w odniesieniu do tej materii na arenie międzynarodowej, w tym w szczególności w Unii Europejskiej.

Zgodnie z rezolucją Rady z dnia 8 czerwca 2010 r. w sprawie koordynacji zasad dotyczących kontrolowanych przedsiębiorstw zagranicznych i niedostatecznej kapitalizacji w Unii Europejskiej (2010/C 156/01) przy ustalaniu zasad dotyczących niedostatecznej kapitalizacji zaleca się stosowanie kryterium odwołującego się do zysku operacyjnego przed odsetkami i opodatkowaniem (EBIT) lub zysku przed potrąceniem odsetek od zaciągniętych kredytów, podatków i amortyzacji (EBITDA). W okresie ostatnich kilku lat zmian legislacyjnych w przepisach dotyczących odliczania odsetek dokonało szereg państw członkowskich UE, m.in. Niemcy, Francja, Włochy, Dania, Hiszpania.

reklama

Narzędzia księgowego

Partner merytoryczny

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Finelog

Finelog sprawia, że logistyka przestaje ograniczać Twój biznes. Tam, gdzie większość ludzi widzi tylko problemy, my widzimy wyzwania i, co jeszcze ważniejsze, rozwiązania.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »