| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > CIT > CIT > Przychody i dochód > Spółka nie płaci CIT od wypłacanej dywidendy rzeczowej

Spółka nie płaci CIT od wypłacanej dywidendy rzeczowej

Nie ma różnicy pomiędzy wypłatą dywidendy w formie pieniężnej i w formie rzeczowej. Aktywa spółki zostają pomniejszone w taki sam sposób, jak przy wypłacie w formie pieniężnej. Dlatego w sensie podatkowym, w świetle art. 12 i 14 ustawy o CIT, brak jest podstaw do uznania, że w takim przypadku powstaje przychód po stronie spółki, która wypłaca dywidendę. Takie jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 14 marca 2012 r. (sygn. II FSK 1673/10).

Wyrok NSA może ujednolicić praktykę

Obecny wyrok NSA jest już kolejnym rozstrzygnięciem tego sądu (po ww. wyroku z 8 lutego 2012 r.), w którym ukrócono profiskalną i niepopartą ustawodawstwem podatkowym praktykę organów skarbowych.

Przepisy KSH nie określają bowiem w jakiej formie ma zostać wypłacona dywidenda na rzecz wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W szczególności, nie zabrania, żeby przedmiotem dywidendy były aktywa inne niż środki pieniężne.

W praktyce powszechnie akceptowane jest na gruncie ustawy o CIT stanowisko, że wypłata dywidendy w gotówce nie wywołuje skutków podatkowych dla podmiotu, który ją wypłaca.

Natomiast, w przypadku dywidendy niepieniężnej (rzeczowej) organy podatkowe uznają, że ma ona takie same skutki podatkowe jak zbycie aktywów (np. nieruchomości). Tym samym wywodzą one skutki podatkowe z fikcyjnej i teoretycznej czynności prawnej, która ich zdaniem jest podobna.

W ich ocenie, uzasadnieniem takiej wykładni jest założenie, że jeśli przeniesienie praw własności w drodze dywidendy należy traktować na równi z wypłatą dywidendy w gotówce to doszłoby do nierównego traktowania podatników, gdyż podatnik, który najpierw dokonuje sprzedaży aktywa, a następnie reguluje swoje zobowiązania z tytułu dywidendy w formie pieniężnej byłby opodatkowany CIT w przeciwieństwie do podatnika, który przeniósłby własność aktywów dywidendą.

Uważam, że podejście organów jest nieuprawnione, gdyż nie można uznać wypłaty dywidendy, a więc jednostronnej czynności prawnej, za zdarzenie prowadzące do jakiegokolwiek wzrostu majątku wypłacającej spółki. W doktrynie prawa podatkowego podkreśla się, że przychodem są przysporzenia majątkowe o charakterze trwałym, które definitywnie powiększają aktywa osoby prawnej [por. J. Marciniuk (red.), Podatek dochodowym od osób prawnych. Komentarz, Warszawa 2011].

Natomiast, dywidenda jest realizacją uprawnień korporacyjnych wspólników określonych umową spółki i KSH, które nie prowadzi do wzrostu majątku spółki, która ją wypłaca. Tym samym, wypłata dywidendy niepieniężnej nie skutkuje powstaniem przychodu w CIT, gdyż po prostu nie ma przysporzenia majątkowego, które można by za taki przychód uznać. W związku z powyższym w mojej ocenie, obecny jak i wcześniejszy wyrok NSA zasługują na aprobatę.

Dodatkowo, moim zdaniem, wykładnia stosowana przez władze skarbowe stoi w sprzeczności z wynikającymi z Konstytucji RP naczelnymi zasadami prawa podatkowego nullum tributum sine lege oraz in dubio pro tributario. W prawie podatkowym występuje, wynikający z zasady nullum tributum sine lege, zakaz stosowania wykładni rozszerzającej poprzez analogię.

Tym samym, co do zasady nie można wywodzić skutków podatkowych z czynności prawnej, która nie miała miejsca, uzasadniający to tym, że odmienna wykładania prowadziłaby do nierównego traktowania podatników i ustalając skutki podatkowe wypłaty dywidendy niepieniężnej per analogiam do sprzedaży danego aktywa.

Paradoksalnie, organy podatkowe nie dostrzegają, że przyjęcie proponowanej przez nie wykładni prowadziłoby do nierównego traktowania podatników wypłacających dywidendę w gotówce i tych, którzy dokonują tej czynności w formie niepieniężnej. Uważam, że organy podatkowe dokonując w drodze interpretacji indywidualnej wykładni przepisów prawa podatkowego powinny uwzględniać nie błędnie rozumiany profiskalny interes państwa, a opierać się na zasadzie rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść podatnika in dubio pro tributario.

Warto także podkreślić, że stanowiska zbieżne z poglądami NSA prezentowały także wojewódzkie sądy administracyjne w sprawach, w których NSA następnie orzekał (tj. wyrok WSA w Kielcach z dnia 25 marca 2010 sygn. akt I SA/Ke 120/10 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2010 r.), a także WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 23 lutego 2011 r. (sygn. akt. I SA/Wr 1461/10).

Niestety, orzeczenia WSA w tych sprawach nie zostały zaakceptowane w późniejszej praktyce organów podatkowych (por. interpretacje indywidualne Dyrektora IS w Katowicach z 9 stycznia 2012 r., ref. IBPBI/2/423-3/12/JD oraz Dyrektora IS w Warszawie z 5 października 2011 r., ref. IPPB3/423-638/11-2/GJ).

Pozostaje żywić nadzieję, że po ww. wyrokach NSA w zakresie wypłaty dywidend niepieniężnych organy podatkowe w końcu zaczną wydawać interpretacje przepisów prawa podatkowego przy uwzględnieniu orzecznictwa sądów do czego obliguje je wprost art. 14a Ordynacji podatkowej.

Grzegorz Kuś jest doradcą podatkowym, starszym konsultantem w dziale prawno-podatkowym PwC

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia księgowego

Partner merytoryczny

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Nationale-Nederlanden

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »

Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od ksiegowosc.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK