| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > CIT > CIT > Przychody i dochód > Spółka nie płaci CIT od wypłacanej dywidendy rzeczowej

Spółka nie płaci CIT od wypłacanej dywidendy rzeczowej

Nie ma różnicy pomiędzy wypłatą dywidendy w formie pieniężnej i w formie rzeczowej. Aktywa spółki zostają pomniejszone w taki sam sposób, jak przy wypłacie w formie pieniężnej. Dlatego w sensie podatkowym, w świetle art. 12 i 14 ustawy o CIT, brak jest podstaw do uznania, że w takim przypadku powstaje przychód po stronie spółki, która wypłaca dywidendę. Takie jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 14 marca 2012 r. (sygn. II FSK 1673/10).

Wyrok NSA może ujednolicić praktykę

Obecny wyrok NSA jest już kolejnym rozstrzygnięciem tego sądu (po ww. wyroku z 8 lutego 2012 r.), w którym ukrócono profiskalną i niepopartą ustawodawstwem podatkowym praktykę organów skarbowych.

Przepisy KSH nie określają bowiem w jakiej formie ma zostać wypłacona dywidenda na rzecz wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W szczególności, nie zabrania, żeby przedmiotem dywidendy były aktywa inne niż środki pieniężne.

W praktyce powszechnie akceptowane jest na gruncie ustawy o CIT stanowisko, że wypłata dywidendy w gotówce nie wywołuje skutków podatkowych dla podmiotu, który ją wypłaca.

Natomiast, w przypadku dywidendy niepieniężnej (rzeczowej) organy podatkowe uznają, że ma ona takie same skutki podatkowe jak zbycie aktywów (np. nieruchomości). Tym samym wywodzą one skutki podatkowe z fikcyjnej i teoretycznej czynności prawnej, która ich zdaniem jest podobna.

W ich ocenie, uzasadnieniem takiej wykładni jest założenie, że jeśli przeniesienie praw własności w drodze dywidendy należy traktować na równi z wypłatą dywidendy w gotówce to doszłoby do nierównego traktowania podatników, gdyż podatnik, który najpierw dokonuje sprzedaży aktywa, a następnie reguluje swoje zobowiązania z tytułu dywidendy w formie pieniężnej byłby opodatkowany CIT w przeciwieństwie do podatnika, który przeniósłby własność aktywów dywidendą.

Uważam, że podejście organów jest nieuprawnione, gdyż nie można uznać wypłaty dywidendy, a więc jednostronnej czynności prawnej, za zdarzenie prowadzące do jakiegokolwiek wzrostu majątku wypłacającej spółki. W doktrynie prawa podatkowego podkreśla się, że przychodem są przysporzenia majątkowe o charakterze trwałym, które definitywnie powiększają aktywa osoby prawnej [por. J. Marciniuk (red.), Podatek dochodowym od osób prawnych. Komentarz, Warszawa 2011].

Natomiast, dywidenda jest realizacją uprawnień korporacyjnych wspólników określonych umową spółki i KSH, które nie prowadzi do wzrostu majątku spółki, która ją wypłaca. Tym samym, wypłata dywidendy niepieniężnej nie skutkuje powstaniem przychodu w CIT, gdyż po prostu nie ma przysporzenia majątkowego, które można by za taki przychód uznać. W związku z powyższym w mojej ocenie, obecny jak i wcześniejszy wyrok NSA zasługują na aprobatę.

Dodatkowo, moim zdaniem, wykładnia stosowana przez władze skarbowe stoi w sprzeczności z wynikającymi z Konstytucji RP naczelnymi zasadami prawa podatkowego nullum tributum sine lege oraz in dubio pro tributario. W prawie podatkowym występuje, wynikający z zasady nullum tributum sine lege, zakaz stosowania wykładni rozszerzającej poprzez analogię.

Tym samym, co do zasady nie można wywodzić skutków podatkowych z czynności prawnej, która nie miała miejsca, uzasadniający to tym, że odmienna wykładania prowadziłaby do nierównego traktowania podatników i ustalając skutki podatkowe wypłaty dywidendy niepieniężnej per analogiam do sprzedaży danego aktywa.

Paradoksalnie, organy podatkowe nie dostrzegają, że przyjęcie proponowanej przez nie wykładni prowadziłoby do nierównego traktowania podatników wypłacających dywidendę w gotówce i tych, którzy dokonują tej czynności w formie niepieniężnej. Uważam, że organy podatkowe dokonując w drodze interpretacji indywidualnej wykładni przepisów prawa podatkowego powinny uwzględniać nie błędnie rozumiany profiskalny interes państwa, a opierać się na zasadzie rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść podatnika in dubio pro tributario.

Warto także podkreślić, że stanowiska zbieżne z poglądami NSA prezentowały także wojewódzkie sądy administracyjne w sprawach, w których NSA następnie orzekał (tj. wyrok WSA w Kielcach z dnia 25 marca 2010 sygn. akt I SA/Ke 120/10 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2010 r.), a także WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 23 lutego 2011 r. (sygn. akt. I SA/Wr 1461/10).

Niestety, orzeczenia WSA w tych sprawach nie zostały zaakceptowane w późniejszej praktyce organów podatkowych (por. interpretacje indywidualne Dyrektora IS w Katowicach z 9 stycznia 2012 r., ref. IBPBI/2/423-3/12/JD oraz Dyrektora IS w Warszawie z 5 października 2011 r., ref. IPPB3/423-638/11-2/GJ).

Pozostaje żywić nadzieję, że po ww. wyrokach NSA w zakresie wypłaty dywidend niepieniężnych organy podatkowe w końcu zaczną wydawać interpretacje przepisów prawa podatkowego przy uwzględnieniu orzecznictwa sądów do czego obliguje je wprost art. 14a Ordynacji podatkowej.

Grzegorz Kuś jest doradcą podatkowym, starszym konsultantem w dziale prawno-podatkowym PwC

reklama

Narzędzia księgowego

Partner merytoryczny

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Fundacja ITAKA

Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »