ZBIGNIEW BŁASZCZYK

doradca podatkowy, kancelaria Tax-US

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia spadku. Zgodnie z zasadami prawa cywilnego (prawa spadkowego) oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Jeżeli w tym terminie spadkobierca nie złoży żadnego oświadczenia, spadek uznaje się za przyjęty z jego upływem. Nie wpływa to jednak na termin powstania obowiązku podatkowego. Jeśli bowiem nie zostanie złożone zeznanie podatkowe, to obowiązek podatkowy powstanie dopiero z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądowego stwierdzającego nabycie spadku, z czym mamy do czynienia (jak się wydaje) w opisanym przypadku. Nabycie spadku nastąpiło w 1981 roku, gdyż wtedy zmarł spadkodawca, a spadek się otworzył, ale nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania. A zatem zastosowanie będzie miał przepis, zgodnie z którym, jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt nabycia.

Od 1 stycznia 2007 r. istotne nabycie rzeczy i praw w drodze spadku, od osób z pierwszej grupy podatkowej, jest wolne od podatku od spadków i darowizn pod określonymi warunkami. Jednakże przepisy przejściowe stanowią, że do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed 1 stycznia 2007 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Tak więc w niniejszym przypadku zdaje się, że niezależnie od tego, kiedy przeprowadzone zostanie postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia spadku, nie będzie można zastosować nowych, korzystniejszych przepisów o zwolnieniu z podatku spadków nabywanych po spadkobiercach z pierwszej grupy podatkowej.

Opr. ŁZ

PODSTAWA PRAWNA

• Art. 4a ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 142, poz. 1514 z późn. zm.).

• Art. 3 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2006 r. nr 222, poz. 1629).