| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > Koszty > Co jest kosztem > Straty spowodowane burzą, suszą i innymi kataklizmami w kosztach podatkowych

Straty spowodowane burzą, suszą i innymi kataklizmami w kosztach podatkowych

Szkody w towarach czy majątku w wyniku wichur, zalania, gradobicia czy suszy wywołują skutki w podatku dochodowym – w zakresie kosztów, a w VAT – przy odliczeniu podatku naliczonego. Aby fiskus nie podważył rozliczenia, trzeba zadbać o dowody potwierdzające, ile i dlaczego straciliśmy.

Niedotrzymanie terminów

Wystąpienie zjawisk naturalnych, takich jak wichury czy gwałtowne intensywne ulewne deszcze, nie zawsze powoduje szkody tylko w majątku czy dokumentacji podatkowej przedsiębiorcy. Ich skutkiem może być też np. niedostarczenie czy zagubienie pisma od organu podatkowego, co uniemożliwia złożenie odpowiedzi na nie w terminie. W takiej sytuacji podatnicy często występują o przywrócenie terminu np. do wniesienia odwołania od decyzji wymierzającej podatek do zapłaty, złożenia skargi do sądu na decyzję organu albo ustosunkowania się do postanowienia sądu, powołując się właśnie na przeszkodę wywołaną czynnikami pogodowymi.

Przytaczając takie okoliczności, warto zawsze dysponować dowodami. Same gołosłowne twierdzenia nie wystarczą. Przykładowo w wyroku z 13 marca 2014 r. NSA (sygn. akt II FSK 879/12, prawomocny) stwierdził, że skoro awiza były pozostawiane w różnych terminach (w odstępach kilku dni), a skarżący powoływał się na ich wywianie ze skrzynki przez wiatr, to powinien przedstawić jakieś dowody, że w tym okresie były jakieś szczególne anomalie pogodowe.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, że uchybiony termin może zostać przywrócony tylko w wyjątkowych przypadkach. Ordynacja podatkowa stanowi, że w razie uchybienia terminowi należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

W orzecznictwie sądów administracyjnych często się podkreśla, że wniosek o przywrócenie terminu jest uzasadniony wtedy, gdy podatnik nie mógł wnieść odwołania w ustawowym terminie z powodu zajścia sytuacji nadzwyczajnych. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Taką przeszkodą może być siła wyższa, np. powódź, odcięcie od świata na skutek ataku ostrej zimy oraz niektóre zdarzenia losowe, np. przerwy w komunikacji, poważny wypadek samochodowy, związany z hospitalizowaniem w ostatnich dniach upływu terminu itp. Jakiekolwiek niedbalstwo zainteresowanego w zasadzie dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu (np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 19 maja 2015 r., sygn. akt III Sa/Po 471/14, nieprawomocny, czy NSA z 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt I FSK 741/12, oraz z 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III Sa 1716/99).

Podobne regulacje zawarte są w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze. zm.). Z jej przepisów wynika, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z kolei wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Istotne jest to, że po upływie roku od uchybionego terminu jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych.

W ocenie sądów pojęcie wyjątkowego przypadku jest wprawdzie pojęciem niedookreślonym, jednak należy je wykładać zawężająco, w przeciwnym razie oznaczałoby to obowiązek przywrócenia terminu w niemalże każdym przypadku. Mogłoby to bowiem nastąpić w rzeczywiście wyjątkowych okolicznościach typu działanie siły wyższej, np. długotrwałej poważnej klęski żywiołowej (por. postanowienie NSA z 21 maja 2015 r., sygn. akt I FZ 161/15, prawomocne). ©?

Kosztem uzyskania przychodów mogą być tylko straty w majątku firmowym oraz towarach handlowych, w tej części, w jakiej zostały uznane za niezawinione, i których okoliczności powstania oraz przyczyny zostały wyczerpująco udokumentowane. Nie stanowią kosztu straty będące wynikiem braku staranności albo nieracjonalnego działania przedsiębiorcy

Przez stratę należy rozumieć jakikolwiek ubytek, poniesioną szkodę lub fizyczną utratę. Zniszczenie lub utracenie towarów albo maszyn w wyniku powodzi lub też pożaru czy kradzieży jest stratą. Taka strata powinna być następstwem zdarzeń losowych i nie może wynikać z celowego działania podatnika

Co na to fiskus

Przychód spółki działającej w specjalnej strefie ekonomicznej, który powstanie z tytułu uzyskania odszkodowania za szkody powstałe w wyniku pożaru mienia, nie może być uznany za dochód w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 34 ustawy o CIT, tj. za dochód uzyskany z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych. W związku z tym dochód ten nie jest zwolniony z podatku dochodowego. Tym samym nie podlega zwolnieniu, nawet jeśli mienie zakładu produkcyjnego było objęte ubezpieczeniem od zdarzeń losowych. W świetle postanowień art. 12 ust. 1 i art. 7 ust. 2 ustawy o CIT pojęcia przychodu i dochodu nie są tożsame. Nie można więc uznać, że przychód spółki, który powstanie z tytułu uzyskania odszkodowania za szkody powstałe w wyniku pożaru mienia, może być uznany za dochód w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 34 ustawy o CIT.

Interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 14 lipca 2015 r., nr IPTPB3/4510-145/15-2/KJ

Nakłady poniesione na wymianę pokrycia dachowego budynku (np. wymiana blachy, obróbki blacharskie, przemurowanie kominów), zniszczonego w wyniku wichury, stanowiącego środek trwały, wprowadzony do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w wyniku której przywrócony został pierwotny stan techniczny i użytkowy budynku, należy uznać za wydatki remontowe, a nie za wydatki na ulepszenie tego środka trwałego. Stanowią one koszt uzyskania przychodu rozliczany w miesiącu jego poniesienia.

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 11 stycznia 2012 r., nr IPTPB1/415-284/11-2/KO

Pokrycie strat powstałych u lokatorów na skutek zalania ich mieszkań spółdzielczych, ze środków spółdzielni nie stanowi dodatkowego przysporzenia majątkowego dla mieszkańców. Spółdzielnia nie ma obowiązku wystawiania im informacji PIT-8C o tego typu przychodzie. Zwrot przez spółdzielnię powyższych kosztów nie stanowi dla jej członków przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o PIT .

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 12 sierpnia 2013 r., nr IBPBII/1/415-542/13/MCZ

Odszkodowania wypłacane przez spółkę energetyczną za szkody powstałe w wyniku wadliwego przepływu prądu będą powiększały jej podatkowe koszty uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia. Chodzi o odszkodowania wypłacane na skutek działania trudnych warunków atmosferycznych, takich jak bardzo silny wiatr, szadź, duże opady śniegu. W wyniku tego występują awarie w sieci niskiego napięcia, a w konsekwencji zawyżone lub zaniżone napięcie oraz przepływ prądu zwarciowego skutkującego uszkodzeniem odbiorników u odbiorców, tzw. wadliwy przepływ prądu. Niewłaściwy przepływ prądu powoduje uszkodzenie urządzeń zasilanych energią elektryczną – urządzeń gospodarstwa domowego, np. lodówka, pralka, radio, telewizor itp., czy też urządzeń będących wyposażeniem firm, szpitali itp. Obowiązek naprawienia szkody przez spółkę wynika wprost z obowiązujących przepisów prawa, w szczególności z art. 435 par. 1 kodeksu cywilnego. Zgodnie z nim prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności. Tego rodzaju odszkodowania, jako wydatki inne niż bezpośrednio związane z przychodami, stanowią koszt podatkowy w momencie ich poniesienia na podstawie art. 15 ust. 4d ustawy o CIT.

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 3 lipca 2012 r., nr IPTPB3/423-138/12-2/KJ

Środki obrotowe

Przez środki obrotowe rozumieć należy materiały nabyte w celu zużycia na własne potrzeby lub wytworzone bądź przetworzone przez jednostkę produkty gotowe (wyroby i usługi) zdatne do sprzedaży albo będące w toku produkcji, jak też półprodukty oraz towary nabyte w celu odprzedaży w stanie nieprzetworzonym.

Rozliczenie szkód w towarach w księdze przychodów i rozchodów

Zniszczenie

W przypadku zniszczenia towarów handlowych, które przedsiębiorca zaliczył wcześniej do kosztów uzyskania przychodów (nabycie towarów zostało dokonane z zamiarem wykorzystania ich do działalności opodatkowanej), należy przenieść koszty ich zakupu z kolumny 10 podatkowej księgi przychodów i rozchodów do kolumny 13 księgi (pozostałe wydatki).

Przecena

Przedsiębiorca, który w wyniku zalania magazynu zamierza sprzedać część posiadanych towarów handlowych, które nie uległy całkowitemu zniszczeniu, np. za 20 proc. ich wartości, wykaże przychód z tytułu sprzedaży tych towarów w kolumnie 7 podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Rekompensata za straty

W przypadku otrzymania odszkodowania jego wartość powinna zostać wpisana w kolumnie 8 podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odszkodowanie za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą jest pozostałym przychodem z działalności. Przychód z tego tytułu powstaje w momencie, gdy podatnik odszkodowanie faktycznie otrzymał, a nie w momencie, gdy stało się należne.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Podstawa prawna:

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm.).

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.).

Rozporządzenie ministra finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1037).

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

HILLS LTS

HILLS Legal & Tax Solutions S.A.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »