| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > Ordynacja podatkowa > Zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku

Zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku

Wierzytelność będąca nadpłatą podatku, powstałą na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej, może zostać zajęta w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez komornika sądowego lub administracyjny organ egzekucyjny. Jednak w pierwszej kolejności nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych. Dlatego organ podatkowy przed przekazaniem nadpłaty na realizację zajęcia wierzytelności zobowiązany jest do dokonania analizy, czy na podatniku ciążą zaległości i wymagalne zobowiązania podatkowe.

Czy urząd skarbowy może na wezwanie komornika sądowego przekazać mu nadpłatę z rozliczenia deklaracji podatkowej dłużnika, celem spłacenia egzekwowanej należności?

Nadpłata jest kategorią prawa podatkowego, której zasady, tryb powstawania i zwrotu zostały uregulowane w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017r., poz.201 z późn. zm.) i w związku z tym zwrot nadpłaty następuje w trybie określonym, w przepisach tej ustawy.

Zgodnie z treścią art. 76 Ordynacji podatkowej nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych.

W pierwszej kolejności zatem obowiązkiem organu podatkowego jest zastosowanie instytucji zaliczenia nadpłaty. Zgodnie z wykładnią art. 76 Ordynacji podatkowej dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 2012 r. sygn. akt II FSK 940/11 ,,zwrot nadpłaty w pieniądzu […] dopuszczalny jest wyłącznie wówczas, gdy na podatniku nie ciążą zaległości podatkowe, odsetki, o których mowa w przepisie art.76§1 […], bądź nie ma on bieżących zobowiązań podatkowych. Przepis używa bowiem sformułowania ,,nadpłaty podlegają zaliczeniu z urzędu’’, a tym samym 2 nie uzależnia zaliczenia ani od uznania organu, ani od dyspozycji podatnika. Temu ostatniemu pozwala zadysponować nadpłatą tylko w przypadku zobowiązań przyszłych […]. Przed zwrotem nadpłaty ( rozumianym jako wypłata na rzecz podatnika kwoty pieniędzy), zgodnie z nakazem wynikającym z art.76 § 1, organ musi zatem zawsze sprawdzać stan zaległości i bieżących zobowiązań podatnika”.

Wierzytelność będąca nadpłatą, która powstała na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej, może zostać zajęta w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez komornika sądowego na podstawie art. 895 i nast. ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2016 r. poz. 1822 z późn. zm.) lub administracyjny organ egzekucyjny na podstawie art. 89 i nast. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U z 2016 r. poz. 599 z późn. zm.).

Należy przy tym zauważyć, że organ podatkowy przed przekazaniem nadpłaty na realizację zajęcia wierzytelności zobowiązany jest do dokonania analizy, czy na podatniku ciążą zaległości i wymagalne zobowiązania podatkowe.

Polecamy: Monitor Księgowego – prenumerata

Czy urząd skarbowy ma prawo do przelania bez zgody podatnika nadpłaconego podatku na konto komornika sądowego?

Z treści art. 896 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania cywilnego wynika, że w celu zajęcia komornik wzywa dłużnika wierzytelności, aby należnego od niego świadczenia nie przekazywał dłużnikowi, ale złożył je komornikowi lub na rachunek depozytowy Ministra Finansów.

W zajęciu wierzytelności przesłanym do organu podatkowego komornik sądowy wskazuje rachunek bankowy, na który podlegająca zajęciu nadpłata podatkowa powinna być przekazana. Należy zauważyć, że zgodnie z pkt 2 ww. artykułu komornik sądowy zawiadamia dłużnika, że nie wolno mu odbierać żadnego świadczenia ani rozporządzać zajętą wierzytelnością i ustanowionym dla niej zabezpieczeniem.

Oznacza to więc, że podatnik jest pisemnie informowany przez komornika sądowego o przesłaniu zajęcia wierzytelności dotyczącego jego zadłużenia właściwemu urzędowi skarbowemu wraz ze stosownym pouczeniem.

Czy nadpłata podatku jest niezbywalna?

Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 27 marca 2014 r. , sygn. akt II FSK 979/12 podkreślił, że nadpłata podatku jest prawem niezbywalnym i z tego powodu nie podlega 3 egzekucji.

Trzeba jednak odróżnić zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty od zajęcia roszczenia o wierzytelność. Główną rolę odgrywają w tym przypadku data złożenia zeznania podatkowego oraz dzień dokonania zajęcia. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że niedopuszczalne jest zajęcie nadpłaty wynikające z nadpłat, jeżeli zajęcie zostało dokonane przed złożeniem zeznania bo w tym przypadku jest to zajęcie roszczenia z wierzytelności z tytułu nadpłaty. Jest to prawo niezbywalne, które nie podlega egzekucji.

Czy urząd ma uprawnienia do przekazania nadpłaty komornikowi sądowemu w sytuacji realizowanej egzekucji na podstawie przepisów postępowania cywilnego?

W sytuacji, kiedy podatnikowi przysługuje nadpłata podatku, organ podatkowy w pierwszej kolejności zobowiązany jest do zweryfikowania, czy na podatniku nie ciążą zaległości i zobowiązania podatkowe, o których mowa z art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ na ich poczet nadpłata podlega zaliczeniu z urzędu.

Zgodnie z art. 76 § 2a pokrycie wskazanych zaległości ma pierwszeństwo przed realizacją zajęcia komorniczego. Jeżeli wysokość nadpłaty jest wystarczająca, by w pełni pokryć podatkowe zobowiązania podatnika, lub podatnik nie posiada zaległości podatkowych, wówczas organ podatkowy ma obowiązek przekazać nadpłatę podatku komornikowi sądowemu prowadzącemu egzekucję na podstawie przepisów postępowania cywilnego.

Ponadto, zgodnie z art. 896 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego komornik sądowy wzywa organ podatkowy do złożenia w ciągu tygodnia oświadczenia, czy dłużnikowi przysługuje zajęta wierzytelność czy też odmawia zapłaty wraz z podaniem przyczyny.

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Podkarpackie Biuro Analiz Podatkowych

K. Pysz Kancelaria Doradcy Podatkowego

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od ksiegowosc.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK