RADA

Faktura pro forma nie jest podstawą do odliczenia VAT. Podatnik, który otrzyma od kontrahenta tzw. fakturę pro forma, nie nabywa uprawnienia do odliczenia zawartego w niej VAT. Aby skorzystać z odliczenia VAT, podatnik musi posiadać fakturę zaliczkową potwierdzającą uiszczenie zaliczki. Natomiast faktura pro forma zaliczkowa jest dokumentem wzywającym do uiszczenia zaliczki bądź zadatku.

UZASADNIENIE

Faktura pro forma zaliczkowa nie jest fakturą zaliczkową.

Kiedy wystawiamy fakturę zaliczkową

Faktura zaliczkowa potwierdza faktyczne otrzymanie zaliczki lub zadatku. Przepisy ustawy o VAT wprowadzają bowiem zasadę, że otrzymanie zaliczki lub zadatku przez sprzedawcę skutkuje u niego powstaniem obowiązku podatkowego (art. 19 ust. 11 ustawy o VAT). Jeśli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania, w tej części. Przepis ten ma zastosowanie w przypadku, gdy zapłata nastąpiła przed dostawą towarów lub wykonaniem usługi. Ponadto należy zaznaczyć, że podatnicy rozliczają VAT od otrzymanych zaliczek, gdy są one związane z konkretnymi dostawami lub usługami.

Jak czytamy w piśmie z 11 listopada 2008 r. Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (nr IBPP3/443-589/08/AB): (...) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają dostawy towarów i świadczenie usług, a nie płatności dokonane z tytułu tych transakcji. Tym samym opodatkowaniu podatkiem VAT nie podlega zapłata za przyszłe dostawy towarów i świadczenie usług, jeśli towary te i usługi nie zostały w sposób wyraźny określone w momencie otrzymania zapłaty.

Jak dokumentujemy otrzymanie zadatku, zaliczki

Właściwe udokumentowanie zaliczki zależy od statusu podmiotu, od którego sprzedawca ją otrzymał. Zasadniczo sprzedawca może otrzymać zaliczkę od osoby fizycznej nieprowadzącej żadnej działalności gospodarczej bądź od podatnika prowadzącego taką działalność. W obu przypadkach będzie wymagany inny sposób dokumentowania.

Jeżeli sprzedawca otrzyma zaliczkę od:

• podatnika VAT prowadzącego działalność gospodarczą - wystawia fakturę zaliczkową; faktura powinna być wystawiona najpóźniej siódmego dnia od dnia otrzymania zaliczki;