| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > Podatki osobiste > PIT > PIT od odszkodowań i odsetek od nich

PIT od odszkodowań i odsetek od nich

Co do zasady odszkodowania uzyskane przez osoby fizyczne są zwolnione z podatku dochodowego (PIT). Dotyczy to w szczególności otrzymanych odszkodowań lub zadośćuczynień, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynika z przepisów ustaw lub przepisów wykonawczych, odszkodowań otrzymanych na podstawie wyroku lub ugody sądowej, rent przyznanych na podstawie przepisów kodeksu cywilnego, kwot otrzymanych z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych. Od tej zasady są jednak wyjątki - dotyczą one przede wszystkim odszkodowań otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Opodatkowane PIT są natomiast odsetki od odszkodowań.

Opodatkowanie odsetek od należnych odszkodowań.

W kodeksie cywilnym zasady naprawienia szkody ujęte są jako przepisy ogólne w art. 361-363, mają zatem zastosowanie do wszystkich stosunków zobowiązaniowych, których treścią jest obowiązek naprawienia szkody. Przepisy te mają zastosowanie zarówno do odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu czynów niedozwolonych ( ex delicto ), regulowanej w art. 415 i następnych k.c., jak i z modyfikacjami wynikającymi z treści umowy do odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania  ( ex contractu ) regulowanej w art. 471 i następnych k.c. Naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Naprawienie szkody powinno zapewnić poszkodowanemu całkowitą kompensatę doznanego uszczerbku. 

Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje natomiast art. 481 k.c. Zgodnie z jego treścią, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Ponadto w razie zwłoki wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.

Z powyższych przepisów wynika, że nie można utożsamiać odsetek za zwłokę z odszkodowaniem ( naprawieniem szkody ), a tym samym odsetki nie korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3-4 ustawy o PIT. Ponadto przepisy dotyczące zwolnienia odszkodowań z podatku dochodowego od osób fizycznych zostały umieszczone w rozdziale dotyczącym zwolnień przedmiotowych. Jak każdy przepis regulujący zwolnienia podatkowe, powinien być on interpretowany w sposób ścisły. W związku z tym, skoro ustawodawca w art. 21 ust. 1 pkt 3-4 ustawy o PIT określił, iż wolne od podatku dochodowego są odszkodowania, brak jest podstaw do przyjęcia, że użyte w tym przepisie pojęcie odszkodowania, obejmuje również odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia.

Powyższe potwierdził NSA w Warszawie w wyroku z dnia 9 stycznia 2007 roku ( sygn. akt II FSK 36/06 ) stwierdzając, iż „ Posłużenie się z zapisie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r.( Dz. U. z 1991 r., Nr 80, poz. 350 ze zm. ) jedynie pojęciem odszkodowania, bez użycia słowa odsetki powoduje, iż jedynie te pierwsze ( odszkodowania ), a nie te ostatnie ( odsetki ), mogą być uznane za zwolnione od podatku dochodowego od osób fizycznych ". Ustawodawca, gdyby chciał zwolnić z opodatkowania odsetki, uczynił by to wyraźnie wymieniając je w przepisie, tak jak uczynił od 1 stycznia 2001 roku w art. 21 ust. 1 pkt 95, zwalniając od podatku odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy (stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta ) .

Stąd otrzymane odsetki za zwłokę w wykonaniu zobowiązania cywilnoprawnego ( np. wypłacone przez ubezpieczyciela odsetki z tytułu nie wypłacenia odszkodowania w terminie przewidzianym przepisami prawa ) są przychodem opodatkowanym na ogólnych zasadach albo zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów ewidencjonowanych w odniesieniu do podatników tego ryczałtu, które należy wykazać w zeznaniu rocznym w pozycji „inne przychody ".

Podsumowując należy wskazać, iż co do zasady:

- otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynika z przepisów ustaw lub przepisów wykonawczych,

- odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej,

- renty przyznane na podstawie przepisów kodeksu cywilnego,

- kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych  

są zwolnione z PIT.

Są jednak przypadki ściśle wskazane w ustawie, gdzie otrzymane odszkodowanie będzie jednak podlegało opodatkowaniu. Głównie, ale nie tylko dotyczy to odszkodowań otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Limity ulg i odliczeń w PIT

Najczęstsze błędy w PIT-ach

Kiedy można rozliczyć się wspólnie z małżonkiem

Należy pamiętać, iż kwoty odsetek od otrzymanych odszkodowań, nie są zwolnione z podatku dochodowego i należy je wykazać i opodatkować w zeznaniu rocznym za dany rok podatkowy.

Bartłomiej Chmielowiec, Biuro Rzecznika Ubezpieczonych

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Elżbieta Majszak

Ekspert z zakresu odszkodowań i ubezpieczeń.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »