| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | WIDEOAKADEMIA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > Podatki osobiste > PIT > Nieujawnione źródła przychodów a PIT - orzecznictwo

Nieujawnione źródła przychodów a PIT - orzecznictwo

Wbrew zaleceniom Trybunału Konstytucyjnego kolejni sędziowie nie zgadzają się na stosowanie artykułu o nieujawnionych źródłach dochodów. Mimo że wciąż on obowiązuje - formalnie do początku 2016 roku. Sędziowie uznają, że prawo dzieli w ten sposób obywateli na dwie kategorie, a państwo ma obowiązek równego ich traktowania.

Nie może być tak, że jedni podatnicy uniknęli zapłaty 75-proc. PIT, a inni muszą go płacić – doszedł do wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyrokach z 28 kwietnia 2015 r., a wcześniej w listopadzie 2014 r. Podobnie orzekł WSA w Olsztynie, a początek takiej wykładni dały październikowe wyroki WSA w Rzeszowie.

Wszystkie te orzeczenia są nieprawomocne. Niewykluczone, że Naczelny Sąd Administracyjny będzie innego zdania, czego wyraz dał już 17 grudnia 2014 r. (sygn. akt II FSK 3376/14) i 13 listopada 2014 r. (m.in. sygn. akt II FSK 2680/14, II FSK 2670/14). Za taką wykładnią opowiedział się także sędzia NSA Jacek Brolik w wywiadzie dla DGP.

Orzeczenia sądów wojewódzkich są jednak sygnałem, że w orzecznictwie utrwala się rozbieżność w kwestii stosowania niekonstytucyjnych przepisów. Wielu sędziów nie zgadza się z zaleceniami Trybunału Konstytucyjnego, by przez półtora roku stosować przepis, który jest sprzeczny z ustawą zasadniczą.

50 Ściąg Księgowego z aktualizacją online

Jedni uniknęli, inni płacą

Takie wskazówki trybunału płynęły z uzasadnienia do wyroku z 29 lipca 2014 r. (sygn. akt P 49/13). Wprawdzie TK stwierdził w nim niekonstytucyjność art. 20 ust. 3 ustawy o PIT, ale zarazem odroczył utratę jego mocy obowiązywania o 18 miesięcy. Przepis ten powinien więc pozostać w obrocie prawnym do 6 lutego 2016 r. Faktycznie utraci moc wcześniej – już z początkiem 2016 r., bo Sejm uchwalił jego nowelizację, która czeka tylko na wejście w życie (Dz.U. z 2015 r. poz. 251).

Odraczając utratę mocy obowiązywania art. 20 ust. 3, trybunał stwierdził, że przepis ten powinien być przestrzegany i stosowany także przez sądy. Zarazem jednak dodał, że organy i sądy powinny kierować się wskazówkami płynącymi z innego wyroku – z 18 lipca 2013 r. (sygn. akt SK 18/09). Problem polega na tym, że w tamtym orzeczeniu trybunał bezwarunkowo orzekł niekonstytucyjność art. 20 ust. 3. W ubiegłorocznym odroczył moment utraty jego obowiązywania o półtora roku.

Różnica polegała jedynie na tym, że w 2013 r. badał ten przepis za lata 1998–2006, a w lipcu 2014 r. orzekał w sprawie obecnego brzmienia, obowiązującego od 2007 r. (niemal identycznego). W efekcie podatnicy, którzy ukryli swoje dochody do końca 2006 r., uniknęli podatku. Natomiast pozostali muszą go zapłacić, jeśli namierzył ich urząd skarbowy.

Limity ulg i odliczeń w PIT 2014 / 2015

Sędziowie odmawiają stosowania artykułu

Z takim zróżnicowaniem nie zgodził się WSA w Białymstoku. W obu wyrokach z 28 kwietnia 2015 r. (sygn. akt I SA/Bk 170/15 i I SA/Bk 171/15) stwierdził, że odroczenie utraty mocy obowiązywania przepisu nie zmienia tego, że jest on sprzeczny z konstytucją. Sądy mają więc prawo odmówić jego zastosowania, bo akt sprzeczny z konstytucją nie powinien być stosowany na niekorzyść obywatela.

Orzeczenia te nie zapadły jednomyślnie – do obu zdania odrębne zgłosił sędzia sprawozdawca, powołując się na wskazówki TK. Pogląd ten jest jednak w białostockim WSA odosobniony. Wskazuje na to pełna jednomyślność innego składu tego sądu, orzekającego w listopadzie 2014 r. (sygn. akt I SA/Bk 433/14, I SA/Bk 434/14, I SA/Bk 435/14 i I SA/Bk 436/14). Sędziowie nie mieli wówczas wątpliwości, że należy uchylić decyzje wydane na podstawie niezgodnego z konstytucją art. 20 ust. 3, choćby nawet TK odroczył utratę mocy jego obowiązywania.

Podatek od spadków i darowizn 2015 - PDF

TK nie może dzielić podatników

Do takich samych wniosków doszedł WSA w Olsztynie w grudniu 2014 r. (sygn. akt I SA/Ol 761/14). Uznał, że musi być przestrzegana zasada równości wobec prawa, gwarantująca obywatelom równe traktowanie przez organy państwa.

Co więcej, olsztyński sąd dostrzegł ryzyko tej nierówności nie tylko w odniesieniu do zobowiązań podatkowych za lata 1998–2006 oraz powstałych po tym okresie. Zauważył, że miałaby ona miejsce także w odniesieniu do podatników, których zobowiązania powstały po 29 lipca 2014 r. (wyrok TK), a przed 6 lutego 2016 r. (zakładając, że wtedy straciłby moc niekonstytucyjny art. 20 ust. 3). Podatnicy ci byliby bowiem traktowani w różny sposób, w zależności od tempa działania urzędu skarbowego. Jeśli wyda on decyzję szybko, to będą musieli zapłacić 75-proc. PIT. Jeśli nie będzie się spieszył – unikną podatku, bo nawet wejście w życie nowelizacji nie będzie mogło skutkować działaniem nowego prawa wstecz.

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Kancelaria Galt

Prawo, podatki, księgowość

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »