| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > Podatki osobiste > Podatnik w urzędzie > Wszystko o NIP - PORADNIK

Wszystko o NIP - PORADNIK

To, że każdy podatnik powinien mieć swój Numer Identyfikacji Podatkowej (NIP) wiedzą chyba wszyscy. Jednak już znacznie mniej osób zdaje sobie sprawę jakie obowiązki wynikają z posiadania tego numeru. A jest ich kilka.

Kiedy podatnik musi wystąpić o NIP

Najkrótszy termin, w jakim musimy wystąpić o nadanie NIP bądź zaktualizować objęte nim dane (patrz Aktualizowanie danych) dotyczy nas wówczas, gdy jesteśmy podatnikami podatków pośrednich (VAT-u, akcyzy). Ten obowiązek obciąża nas niezależnie od osiągnięcia bądź nie obrotu i faktu wystawienia bądź niewystawienia faktury VAT.


Jeśli jesteśmy podatnikami podatku dochodowego, to najpierw musimy osiągnąć dochód, by być zobowiązanym do wystąpienia o NIP. Jako podatnicy prowadzący działalność gospodarczą jesteśmy zazwyczaj jednocześnie podatnikami podatku VAT i dochodowego.


W praktyce więc musimy wystąpić o NIP (bądź zaktualizować dane objęte zgłoszeniem –patrz Aktualizowanie danych ) już w momencie rejestracji działalności gospodarczej.


Obowiązuje nas bowiem następująca reguła:

„w przypadku gdy z przepisów wynikają dla danej osoby różne terminy dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego, podatnik, płatnik podatku oraz płatnik składek ubezpieczeniowych dokonuje zgłoszenia jeden raz, w terminie najwcześniejszym.”

Tabela 1. Kiedy podatnik występuje o NIP

Rodzaj podatnika i podatku

Kiedy powstaje obowiązek wystąpienia o NIP

Podatnicy podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego

Przed dokonaniem pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu jednym z tych podatków – obowiązek uzyskania NIP nie jest zależny od wysokości obrotu oraz od zgłoszenia rejestracyjnego wymaganego przez przepisy o podatku VAT i podatku akcyzowym

Podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych

Nie później niż w terminie złożenia pierwszej deklaracji dotyczącej zaliczki na ten podatek. Zasadę tą stosuje się odpowiednio do podatników, którzy są zwolnieni z obowiązku składania deklaracji na podatek dochodowy od osób prawnych.*

Jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, niebędące podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych (np. spółki cywilne, jawne), które zatrudniają pracowników.

Ne później niż w terminie złożenia pierwszej, deklaracji dotyczącej zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.*

Jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, niebędące podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych (np. spółki cywilne, jawne), które nie zatrudniają pracowników.

W terminie miesiąca od dnia dokonania wpisu w ewidencji działalności gospodarczej lub we właściwym rejestrze.

Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych, którzy samodzielnie obliczają zaliczki na ten podatek lub samodzielnie opłacają go w formach zryczałtowanych,

Nie później niż w terminie złożenia pierwszej, deklaracji dotyczącej tej zaliczki albo dokonania wpłaty zryczałtowanego podatku*

Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych niewymienieni wyżej

Nie później niż wraz ze złożeniem pierwszego, zeznania rocznego, w terminie przewidzianym do jego złożenia.

* Od 1 stycznia 2007 r. został zniesiony obowiązek składania deklaracji na zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych .


Jeśli jesteśmy wyłącznie podatnikami podatków stanowiących dochody budżetów gmin to obejmują nas szczególne regulacje dotyczą dotyczące terminów składania zgłoszenia identyfikacyjnego. Dokonujemy go nie później niż w terminie:

1) złożenia pierwszej deklaracji na podatek rolny, leśny lub od nieruchomości,

2) dokonania pierwszej wpłaty tych podatków wymienionych w pkt 1


Kiedy płatnik występuje o NIP


Ustawa o NIP zawiera osobne regulacje w zakresie określenia momentu, w jakim podatnik występuje o nadanie NIP, w porównaniu do tego, kiedy czyni to w jego imieniu płatnik.


Jeśli jesteśmy płatnikami podatków, to o ile nie mieliśmy obowiązku uzyskania NIP jako podatnicy, dokonujemy zgłoszenia identyfikacyjnego nie później niż w terminie przekazania do organu podatkowego pierwszej deklaracji podatkowej, do której składania obowiązani są płatnicy podatków.


Są też specjalne regulacje dla płatników składek ubezpieczeniowych, niepodlegających obowiązkowi ewidencyjnemu jako podatnicy ani jako płatnicy podatków. Jeśli jesteśmy takim płatnikiem, to dokonujemy zgłoszenia identyfikacyjnego nie później niż w terminach przewidzianych dla zgłaszania do ubezpieczeń społecznych lub ubezpieczenia zdrowotnego.


Szczególnym przypadkiem jest obciążenie płatnika obowiązkiem dopilnowania, aby NIP uzyskał podatnik nieprowadzący działalności gospodarczej, który podjął pierwszą w życiu pracę lub podpisał pierwszą umowę zlecenie lub o dzieło. Oczywiście dzieje się tak wtedy, gdy osoba osiągająca pierwszy raz w życiu przychody z umowy zlecenia lub o pracę nie uzyskała NIP wcześniej.


Obowiązuje tu następująca reguła:

„Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych, którym płatnik na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych:

1) pobiera zaliczki miesięczne, dokonując zmniejszenia kwot pobieranych zaliczek, lub

2) dokonuje rocznego rozliczenia podatku, a nie dokonywał zmniejszenia kwot zaliczek, lub

3) pobiera zaliczkę wyłącznie od dochodu z tytułu umowy o dzieło lub umowy zlecenia

- dokonują zgłoszenia identyfikacyjnego za pośrednictwem tego płatnika”.

Płatnik wypłacający pierwszą pensję w życiu osobie nieprowadzącej działalności gospodarczej nie przejmuje całości obowiązków związanych z uzyskaniem NIP przez tą osobę.


Pracodawca co prawda obowiązany jest przekazać NIP-3 naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu dla podatnika. Ale nie odbywa się to w ten sposób, że płatnik wypełnia za podatnika NIP-3 i następnie wysyła go do urzędu skarbowego. Obowiązuje następująca procedura:

1) pracodawca dostarcza podatnikowi formularz NIP-3 w terminie 7 dni od dnia potrącenia pierwszej zaliczki na podatek dochodowy lub od dnia złożenia oświadczenia w sprawie rozliczenia rocznego.

2) następnie podatnik składa płatnikowi wypełniony NIP-3 w terminie 14 dni od dnia otrzymania formularza zgłoszenia.

3) płatnik ma również 14 dni od dnia złożenia formularza na przesłanie go do urzędu skarbowego.

Jak postarać się o NIP


Postępowanie w sprawie nadania NIP jest prowadzone na podstawie Ordynacji podatkowej. Nadanie NIP następuje w drodze decyzji wydanej przez naczelnika urzędu skarbowego.


Jako podatnicy jesteśmy zobowiązani do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego na drukach

  • NIP-1 – jeśli jesteśmy osobą fizyczną prowadzącą samodzielnie działalność gospodarczą
  • NIP-2 – jest przeznaczony dla osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej, osobowości prawnej, będącej podatnikiem lub płatnikiem,
  • NIP-3jeśli jako osoby fizyczne nie prowadzimy samodzielnie działalności gospodarczej, bądź jesteśmy wspólnikami spółek cywilnych, jawnych, partnerskich, komandytowych lub komandytowo - akcyjnych, jeżeli poza uczestnictwem w tych spółkach nie prowadzimy innej działalności gospodarczej; składamy go też wtedy gdy jesteśmy płatnikami podatku dochodowego od osób fizycznych oraz płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne nie będąc jednocześnie podatnikami.

Zgłoszenia identyfikacyjnego dokonujemy jednokrotnie, bez względu na rodzaj oraz liczbę opłacanych przez nas podatków, formę opodatkowania, liczbę oraz rodzaje prowadzonej działalności gospodarczej oraz liczbę prowadzonych przedsiębiorstw


Osoby fizyczne

Zgłoszenie identyfikacyjne osoby fizycznej (NIP-1 lub NIP-3) zawierać musi następujące dane:

- nazwisko i imiona,

- imiona rodziców,

- datę i miejsce urodzenia,

- płeć, nazwisko rodowe,

- obywatelstwo lub obywatelstwa,

- adres miejsca zamieszkania,

- adres miejsca zameldowania na pobyt stały lub czasowy,

- rodzaj i numer dowodu tożsamości

- numer ewidencyjny PESEL.


Jeśli jako osoby fizyczne prowadzimy działalność gospodarczą, to nasze zgłoszenie zawiera dodatkowo również informacje dotyczące tej działalności.

Rozpoczynając działalność jako osoby fizyczne wraz z wnioskiem o wpis do ewidencji działalności gospodarczej możemy złożyć zgłoszenie identyfikacyjne albo aktualizacyjne. Prowadząc działalność gospodarczą jesteśmy obowiązani dokonać zgłoszenia aktualizacyjnego z podaniem w szczególności wykazu rachunków bankowych oraz złożeniem uwierzytelnionej lub urzędowo poświadczonej kopii zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON.


Osoby małoletnie, studenci

Nie jest konieczne występowanie do urzędu skarbowego z wnioskiem o nadanie NIP:

- w przypadku, kiedy jako osoby pełnoletnie nieposiadające NIP uzyskaliśmy wyłącznie dochody zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, lub

- wyłącznie dochody wolne od podatku dochodowego uzyskało małoletnie dziecko.

Wynika to z art. 6 ust. 6 i 7 ustawy o NIP.


Najbardziej typowa sytuacja dotyczy wypłaty stypendiów (naukowych lub socjalnych) zwolnionych z opodatkowania na mocy art. 21 ust. 1 pkt 39, pkt 40b updof. Studenci jeżeli mają tylko dochody z takich stypendiów nie muszą starać się o NIP.


Pamiętajmy, że nie zawsze sam fakt osiągania przez dziecko dochodów powoduje konieczność wystąpienia o NIP. Co do zasady (art. 7 ust. 1 updof) dochody małoletnich dzieci własnych i przysposobionych dolicza się do dochodów rodziców, chyba że rodzicom nie przysługuje prawo pobierania pożytków ze źródeł przychodów dzieci.

Jeżeli rodzice mają to prawo, to mają obowiązek doliczenia dochodów dziecka do własnych dochodów. Nie rozlicza ono więc dochodów samodzielnie i nie jest podatnikiem podatku dochodowego. Uwalnia to od konieczności występowania o NIP dla dziecka.

Wyjątkiem są dochody dzieci z ich pracy, stypendiów oraz dochody z przedmiotów oddanych im do swobodnego użytku. Te dochody (o ile nie są zwolnione z podatku jak stypendia) muszą być rozliczone w imieniu dziecka jako odrębnego podatnika z odrębnym NIP - przez rodziców.

Opodatkowanie dochodów dziecka przez rodziców w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych podatkowi nie zwalnia z konieczności występowania o NIP dla dziecka w przypadku, gdy dziecko jest podatnikiem na podstawie innych przepisów.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Katarzyna Budzis

Doradca finansowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »