| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > Podatki osobiste > Podatnik w urzędzie > Jak odwołać się do sądu w sporze z fiskusem

Jak odwołać się do sądu w sporze z fiskusem

Jeżeli jesteś niezadowolony ze sposobu załatwienia Twojej sprawy przez urząd skarbowy czy izbę skarbową możesz poskarżyć się sądowi administracyjnemu. WSA i NSA dość często uchylają błędne decyzje fiskusa. Mimo zwykle dość długiego oczekiwania na wyrok sądu skarga może być bardzo opłacalna.

5. Uprawnienia w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym lub Wojewódzkim Sądem Administracyjnym

5.1. Masz prawo domagać się, aby sędzia prowadzący Twoją sprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym lub Wojewódzkim Sądem Administracyjnym był bezstronny.

Prawo to chroni instytucja wyłączenia sędziego. Jej zastosowanie powoduje, że sędzia, który nie spełnia wymogu bezstronności, nie może prowadzić Twojej sprawy.

Zazwyczaj sąd administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów, a na posiedzeniu niejawnym - w składzie jednego. Wyznaczanie składu orzekającego do rozpoznania sprawy na rozprawie lub na posiedzeniu niejawnym określają regulaminy wewnętrznego urzędowania sądów administracyjnych.

Zmiana składu orzekającego może nastąpić jedynie z przyczyn losowych albo gdy sędzia nie może uczestniczyć w składzie orzekającym z powodu przeszkód prawnych. Ich wystąpienie uruchamia właśnie instytucję wyłączenia.

Niekiedy wyłączenie sędziego następuje z mocy ustawy. Sędzia np. nie może prowadzić spraw, w których:
• był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron,
• świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą,
• brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego.

Do wyłączenia sędziego wystarczy też okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (przykładowo sędzia jest wieloletnim znajomym jednej ze stron).

Sędzia sam zgłaszając istnienie takiej okoliczności może zgłosić wniosek o wyłączenie. Możesz go zgłosić także Ty, ale pamiętaj o konsekwencjach nieuzasadnionego wniosku o wyłączenie sędziego.

W przypadku zgłoszenia w złej wierze wniosku o wyłączenie sędziego sąd administracyjny, oddalając wniosek, może skazać zgłaszającego wniosek na grzywnę. Grzywnę może wymierzyć do wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa GUS. W złej wierze będzie złożony wniosek wtedy, gdy wnioskodawca wiedział, że przyczyny podawane we wniosku są nieprawdziwe.

Zasady dotyczące wyłączenia obowiązują nie tylko sędziego - stosuje się je odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego, asesora sądowego oraz prokuratora.

5.2. Sąd administracyjny musi udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek

Sąd udziela stronom wskazówek dotyczących czynności procesowych oraz poucza ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań.
Dzięki tej regule osoby, które nie chcą lub nie mogą skorzystać z pomocy wykwalifikowanego reprezentanta w zakresie prowadzenia sprawy przed sądem, nie przegrają swojej sprawy z przyczyn pozamerytorycznych (np. z uwagi na nieznajomość procedury).

5.3. Masz prawo żądać szybkiego rozstrzygnięcia sprawy

Sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Niestety w praktyce na orzeczenie WSA czeka się od kilku do kilkunastu miesięcy, a na wyrok NSA nawet kilka lat.

Przepisy określają terminy na wykonanie poszczególnych czynności związanych z postępowaniem. Przykładem są terminy na sporządzenie przez WSA uzasadnienia wyroku – patrz punkt 3 B. Ale w rzeczywistości największym problemem jest długa kolejka spraw do sądów administracyjnych.

Powinieneś jednak wiedzieć, że nie jesteś bezsilny, gdy postępowanie w Twojej sprawie bez uzasadnionych przyczyn nadmiernie się przeciąga.

Skarga na przewlekłość postępowania

Masz bowiem wówczas prawo wniesienia skargi na tzw. przewlekłość postępowania. Zasady i tryb wnoszenia takiej skargi reguluje ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179 poz. 1843 z późn. zm.).
Jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed WSA albo NSA - właściwy do jej rozpoznania jest Naczelny Sąd Administracyjny.

Skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Składa się ją za pośrednictwem sądu, przed którym toczy się (wolno i przewlekle) postępowanie.

Skarga podlega stałej opłacie w wysokości 100 zł. Jeśli wnosisz skargę wspólnie z innymi osobami, wówczas każdy z Was wnosi opłatę oddzielnie. Jeśli sąd uwzględni skargę, to z urzędu zwraca uiszczoną od niej opłatę.

Uwzględniając skargę, NSA stwierdza, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania. Na Twoje żądanie NSA może zalecić podjęcie przez sąd rozpoznający sprawę co do istoty, odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie. Zalecenia nie mogą wkraczać w zakres oceny faktycznej i prawnej sprawy. Może też– również na Twoje żądanie - przyznać od Skarbu Państwa odpowiednią sumę pieniężną w wysokości nieprzekraczającej 10 000 zł.

W wypadku przyznania odpowiedniej sumy pieniężnej od Skarbu Państwa, wypłaty dokonuje sąd prowadzący postępowanie, w którym nastąpiła przewlekłość postępowania, ze środków własnych tego sądu.

W tej samej sprawie możesz wystąpić z nową skargą po upływie 12 miesięcy, a w innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego po upływie 6 miesięcy, od daty wydania przez sąd orzeczenia o uwzględnieniu bądź oddaleniu skargi.

Strona, której skargę na przewlekłość postępowania uwzględniono, może w odrębnym postępowaniu dochodzić naprawienia szkody wynikłej ze stwierdzonej przewlekłości od Skarbu Państwa. Postanowienie uwzględniające skargę wiąże sąd w postępowaniu cywilnym o odszkodowanie lub zadośćuczynienie, co do stwierdzenia przewlekłości postępowania.

Jeśli nie wnosiłeś skargi na przewlekłość postępowania, a poniosłeś z tego tytułu szkodę, również możesz żądać jej naprawienia na podstawie przepisów kodeksu cywilnego. Z takim żądaniem wolno Ci jednak wystąpić dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania co do istoty sprawy.

5.4. Masz prawo domagać się, aby rozpoznanie sprawy odbywa się jawnie

Tylko jeżeli przepis szczególny stanowi inaczej, posiedzenia sądowe są niejawne, a sąd orzekający nie rozpoznaje sprawy na rozprawie. Sam sąd może także skierować sprawę na posiedzenie jawne i wyznaczyć rozprawę - także wówczas, gdy sprawa z zasady powinna być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

5.5. Prawa do sądu nie odbierają ograniczenia w zakresie zdolności do czynności prawnych

Zarówno WSA, jak i NSA rozpatrzą sprawy podatkowe dotyczące dzieci, które będę miały odpowiednią reprezentację. Nawet w przypadku osób nieposiadających opiekunów lub przedstawicieli prawo przewiduje odpowiednią procedurę umożliwiającą zajęcie się ich sprawą.

Przykładowo w odniesieniu do dzieci osieroconych w przypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwróci się do właściwego sądu opiekuńczego z odpowiednim pismem. Po ustanowieniu przedstawiciela sąd ponownie zajmie się sprawą.

5.6. Sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym lub Wojewódzkim Sądem Administracyjnym może prowadzić pełnomocnik

Możesz działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. To Twój wybór.  Tylko niekiedy jest on ograniczany. Przykładowo dziecko musi mieć swojego przedstawiciela (np. rodzica). 

Nie możesz też samodzielnie sporządzić skargi kasacyjnej. Musi ona być sporządzona przez profesjonalistę w zakresie prawa np. przez adwokata lub radcę prawnego, doradcę podatkowego (tylko w sprawach obowiązków podatkowych). Podobnie powinno być przez takiego profesjonalnego pełnomocnika sporządzone zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej. 

Samo rozpatrzenie Twojej sprawy przed NSA nie wymaga reprezentacji przez zawodowego reprezentanta. Jeżeli wygrasz przed WSA lub NSA otrzymasz od urzędu skarbowego lub izby skarbowej zwrot wydatków poniesionych na opłacenie pełnomocnika niezbędnych do celowego dochodzenia Twoich praw.

Pamiętaj, że pełnomocnictwo może być:
• ogólne - do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi;
• do prowadzenia poszczególnych spraw;
• do niektórych tylko czynności w postępowaniu.

Pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z mocy ustawy prawo do:
• wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem;
• udzielenia dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych przepisach;
• cofnięcia skargi w całości lub w części, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie;
• odbioru kosztów postępowania.

Wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym. W stosunku zaś do strony przeciwnej i innych uczestników - od dnia doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd.

Nie tylko Ty masz prawo wypowiedzieć pełnomocnictwo. Może to też zrobić adwokat lub radca prawny. Jeżeli pełnomocnictwo zostało wypowiedziane przez Twojego pełnomocnika będącego adwokatem bądź radcą prawnym, obowiązany jest on działać za Ciebie jeszcze przez dwa tygodnie, chyba że zwolnisz go od tego obowiązku.

Każdy inny pełnomocnik powinien – mimo wypowiedzenia – działać za Ciebie przez ten sam czas, jeżeli jest to konieczne do uchronienia Ciebie od niekorzystnych skutków prawnych.

W razie śmierci strony albo utraty przez nią zdolności sądowej pełnomocnictwo wygasa. Jednakże pełnomocnik procesowy ma obowiązek działać aż do czasu zawieszenia postępowania.

Podstawa prawna:

• ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.),

• ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179 poz. 1843 z późn. zm.).

Anna Welsyng,
radca prawny, doradca podatkowy
kancelaria welsyng.pl

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Kamil Polak

Ekspert

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »