| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > Podatki osobiste > Podatek od spadków i darowizn > Jak zapłacić podatek od spadku - PORADNIK

Jak zapłacić podatek od spadku - PORADNIK

W tym poradniku znajdziesz odpowiedź na pytanie jak prawidłowo rozliczyć podatek od spadku. Przedstawiamy zarówno zasady obowiązujące spadki nabyte po 1 stycznia 2007 r. jak i przed tą datą.

3. Postępowanie w urzędzie skarbowym - nabycie spadku przez najbliższych członków rodziny przed 1 stycznia 2007 r., najbliższych członków rodziny po 1 stycznia 2007 r., którzy spóźnili się ze złożeniem zgłoszenia SD-Z2 lub SD-Z1, pozostałych spadkobierców

3.1. Uwagi ogólne

Nowelizując ustawę o podatku od spadków i darowizn ustawodawca postanowił, że spadki nabyte przez:
• najbliższych członków rodziny do dnia 1 stycznia 2007 r. (decyduje data śmierci),
• najbliższych członków rodziny od dnia 1 stycznia 2007 r., którzy nie złożyli zgłoszenia SD-Z2 (a wcześniej SD-Z1),
• pozostałych spadkobierców,
nie korzystają ze zwolnienia i pozostają opodatkowane według „starych” zasad.

Opodatkowane jest nabycie rzeczy i praw majątkowych, których wartość przekracza:
• 9.637 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej,
• 7.276 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej,
• 4.902 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

Polecamy: Postępowanie podatkowe

Do I grupy podatkowej zaliczamy:
• małżonka,
• zstępnych (np. syn, córka, wnuki),
• wstępnych (np. matka, ojciec, dziadkowie),
• pasierba,
• zięcia,
• synową,
• rodzeństwo,
• ojczyma,
• macochę i
• teściów.

Do II grupy podatkowej zaliczamy:
• zstępnych rodzeństwa (np. siostrzeniec, bratanek),
• rodzeństwo rodziców (np. wuj, ciotka),
• zstępnych i małżonków pasierbów,
• małżonków rodzeństwa (np. mąż siostry) ,
• rodzeństwo małżonków (np. brat żony),
• małżonków rodzeństwa małżonków (np. mąż siostry męża),
• małżonków innych zstępnych (np. żona wnuka).

Trzecia grupa podatkowa to pozostali nabywcy.

Opodatkowana jest czysta wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów, według następującej skali:

Polecamy: Jak rozliczać koszty w czasie

Tabela 1. Skala podatku od spadków i darowizn

Kwoty nadwyżki w zł

Podatek wynosi

ponad

do

1) od nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej

10.278

3%

10.278

20.556

308 zł 30 gr i 5% nadwyżki ponad 10.278 zł

20.556

822 zł 20 gr i 7% nadwyżki ponad 20.556 zł

2) od nabywców zaliczonych do II grupy podatkowej

10.278

7%

10.278

20.556

719 zł 50 gr i 9% od nadwyżki ponad 10.278 zł

20.556

1.644 zł 50 gr i 12% od nadwyżki ponad 20.556 zł

3) od nabywców zaliczonych do III grupy podatkowej

10.278

12%

10.278

20.556

1.233 zł 40 gr i 16% od nadwyżki ponad 10.278 zł

20.556

2.877 zł 90 gr i 20% od nadwyżki ponad 20.556 zł

Źródło: art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst. jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514 z późn. zm.)

Przykłady – obliczanie podatku od spadków

Przykład 1
Grupa podatkowa I – syn nabywa czystą wartość spadku w wysokości 100.000 zł. Kwota wolna od podatku w I grupie podatkowej wynosi 9.637 zł.
Obliczenie podatku:
100 000 zł – 9 637 zł = 90 363 zł
90 363 zł – 20 556 zł = 69 807 zł
69 807 zł x 7% = 4 886,49 zł + 822,20 zł = 5 708,69 zł
Kwota podatku po zaokrągleniu do pełnych złotych 5 709 zł.

Przykład 2
Grupa podatkowa II – siostrzeniec nabywa czystą wartość spadku w wysokości 22 276 zł. Kwota wolna od podatku w II grupie podatkowej wynosi 7 276 zł.
Obliczenie podatku:
22 276 zł – 7276 zł = 15 000 zł
15.000 zł – 10.278 zł = 4.722 zł
4 722 zł x 9% = 424,98 zł + 719,50 zł = 1 144,48 zł
Kwota podatku po zaokrągleniu do pełnych złotych 1 144 zł.

Przykład 3
Grupa podatkowa III – osoba obca nabywa czystą wartość spadku w wysokości 10 000 zł. Kwota wolna od podatku w III grupie podatkowej wynosi 4 902 zł.
Obliczenie podatku:
10 000 zł – 4 902 zł = 5 098 zł
5 098 zł x 12% = 611,76
Kwota podatku po zaokrągleniu do pełnych złotych 612 zł.

3.2. Pobierz aktualny formularz

Druk zeznania o nabyciu praw i rzeczy majątkowych SD-3 dostępny jest na stronie internetowej Ministerstwa Finansów oraz w siedzibie każdego urzędu skarbowego.

3.3. Wypełnij formularz

Po zapoznaniu się z zeznaniem wypełnij je – możesz stosować się do przedstawionego wzoru.

Wzór wypełnionego zeznania SD-3

Jeżeli spadek nabyło kilka osób, można złożyć jedno zeznanie SD-3 wraz z załącznikami SD-3/A dla pozostałych spadkobierców. To znacznie ułatwia i przyśpiesza pracę.

Wzór wypełnionej informacji SD-3A

3.4. Sprawdź, czy nie popełniłeś błędów

Najczęściej popełniane błędy podczas wypełniania formularza to:
• wpisanie w pozycji nr 1 NIP-u zmarłego, zamiast spadkobiercy,
• wpisanie w pozycji nr 4 daty wypełnienia zeznania, a nie daty uprawomocnienia się postanowienia stwierdzającego nabycie spadku,
• brak wypełnienia wszystkich pól w części B (Twoich danych) i w części C (danych osoby zmarłej),
• brak podania w części F wielkości rzeczy i praw majątkowych, których właścicielem był zmarły (a nie wielkości nabytych przez Ciebie),
• brak wpisania w części F miejsca położenia rzeczy i ich wartości,
• brak wpisania w pozycji 87 wielkości nabytego przez Ciebie udziału (co do zasady określona ona jest w postanowieniu sądu),
• brak podpisu w pozycji nr 97.

3.5. Dokumenty dołączane do formularza

Twoim obowiązkiem jest dołączenie do formularza dokumentów mających wpływ na określenie podstawy opodatkowania. Ich rodzaj uzależniony jest od składników spadku. Jeżeli w jego skład wchodzi np.:
• nieruchomość zabudowana budynkiem mieszkalnym – należy dołączyć odpis z księgi wieczystej, decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości, wypis z rejestru gruntów,
• lokal mieszkalny – należy dołączyć odpis z księgi wieczystej, decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości,
• własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego – należy dołączyć przydział lokalu ze spółdzielni, ewentualnie księgę wieczystą, jak jest założona,
• samochód, motocykl, ciągnik, przyczepa – należy dołączyć kserokopię dowodu rejestracyjnego,
• lokaty, akcje, obligacje – należy dołączyć zaświadczenie o wysokości oszczędności wraz z odsetkami lub zaświadczenie z biura maklerskiego.

3.6. Złóż wypełniony formularz w urzędzie skarbowym

Po wypełnieniu zeznania dostarcz je wraz z wszystkimi załącznikami do urzędu skarbowego.

Pamiętaj, weź potwierdzenie złożenia zeznania, na wypadek ewentualnych sporów.

Organ podatkowy właściwy do złożenia zgłoszenia uzależniony jest od składników spadku. I tak jeżeli:
• przedmiotem spadku są nieruchomości położone w terytorialnym zasięgu działania jednego naczelnika urzędu skarbowego - urząd skarbowy właściwy według miejsca położenia nieruchomości,
• przedmiotem nabycia są nieruchomości lub prawa majątkowe i jednocześnie inne prawa majątkowe lub rzeczy ruchome, a nieruchomości są położone w terytorialnym zasięgu działania jednego naczelnika urzędu skarbowego - urząd skarbowy właściwy według miejsca położenia nieruchomości.
W pozostałych przypadkach zeznanie składamy według ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy.

Polecamy: serwis PIT

Przykłady – miejsce złożenia zeznania

Przykład 1
Zmarły, ostatnio stale zamieszkały w Gnieźnie, pozostawił w spadku nieruchomość położoną w Gnieźnie. Spadkobierca zamieszkuje w Warszawie. Zeznanie należy złożyć w Urzędzie Skarbowym w Gnieźnie.

Przykład 2
Zmarły, ostatnio stale zamieszkały w Gnieźnie, pozostawił w spadku nieruchomość położoną w Przemyślu. Spadkobierca zamieszkuje w Warszawie. Zeznanie należy złożyć w Urzędzie Skarbowym w Przemyślu.

Przykład 3
Zmarły, ostatnio stale zamieszkały w Gnieźnie, pozostawił w spadku nieruchomość położoną w Przemyślu i samochód, który aktualnie znajduje się w Gnieźnie. Spadkobierca zamieszkuje w Warszawie. Zeznanie należy złożyć w Urzędzie Skarbowym w Przemyślu.

Przykład 4
Zmarły, ostatnio stale zamieszkały w Gnieźnie, pozostawił w spadku nieruchomość położoną w Przemyślu i Gnieźnie. Spadkobierca zamieszkuje w Warszawie. Zeznanie należy złożyć w Urzędzie Skarbowym w Gnieźnie.

Zgłoszenie możesz wysłać pocztą (wówczas o dotrzymaniu miesięcznego terminu decydować będzie data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym).

Jeżeli złożysz zgłoszenie (lub je prześlesz) do niewłaściwego urzędu skarbowego, organ podatkowy niezwłocznie przekaże go organowi właściwemu, zawiadamiając Cię o tym.

3.7. Sposób załatwienia sprawy w urzędzie

Złożenie zeznania wszczyna postępowanie podatkowe, które zakończy się wydaniem decyzji:
1) o ustaleniu zobowiązania podatkowego,
2) warunkowym przyznaniu ulgi,
3) umorzeniu postępowania.

Najczęstszym przypadkiem jest decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe, co nie oznacza, że ustawa o podatku od spadków i darowizn nie przewiduje zwolnień i ulg.

3.8. Ulgi i zwolnienia


Zwolnienia

Do podstawowych zwolnień z podatku od spadku zaliczymy:

1) nabycie gospodarstwa rolnego (w rozumieniu przepisów o podatku rolnym) z wyłączeniem:
a) budynków mieszkalnych,
b) budynków zajętych na cele specjalistycznego chowu i wylęgu drobiu lub specjalistycznej hodowli zwierząt wraz z urządzeniami i ze stadem hodowlanym,
c) urządzeń do prowadzenia upraw specjalnych, jak: szklarnie, inspekty, pieczarkarnie, chłodnie, przechowalnie owoców,

2) nabycie w drodze spadku przez osoby zaliczone do I i II grupy podatkowej – bliską rodzinę – przedmiotów wyposażenia mieszkania, pościeli, odzieży, bielizny oraz narzędzi pracy przeznaczonych do użytku w gospodarstwie domowym,

3) nabycie przez rolnika pojazdów rolniczych i maszyn rolniczych oraz części do tych pojazdów i maszyn pod warunkiem, że te pojazdy i maszyny rolnicze w ciągu 3 lat od daty otrzymania nie zostaną przez nabywcę sprzedane lub darowane osobom trzecim; niedotrzymanie tego warunku powoduje utratę zwolnienia,

4) nabycie w drodze spadku prawa do rekompensaty w rozumieniu ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 z późn. zm.).

Polecamy: serwis Koszty

Ulga mieszkaniowa

Jeżeli nabyłeś w drodze spadku własność (współwłasność):
• budynku mieszkalnego,
• lokalu mieszkalnego,
• spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie,
• spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie,
nie wliczasz do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. W przypadku nabycia części (udziału) budynku mieszkalnego lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu ulga przysługuje Ci stosownie do wielkości udziału.

Przykład – ulga mieszkaniowa

Wnuk nabył od dziadka dom o powierzchni 160 m2 wraz z działką o powierzchni 700 m2. Wartość nabytej nieruchomości wynosi 400 000 zł (w tym wartość domu 320 000 zł). Nabywca spełnia przesłanki do zastosowania ulgi i złożył oświadczenie o jej zastosowanie.

Obliczenie ulgi:
320 000 zł / 160 m2 = 2 000 zł / 1m2
110 m2 x 2 000 zł / 1m2 = 220 000 zł (wysokość ulgi)

Podstawa obliczenia podatku
(wartość nabytych rzeczy) 400 000 zł –
(wysokość ulgi art. 16) 220 000 zł –
(kwota wolna od podatku art. 9) 9 637 zł =

Podstawa obliczenia podatku = 170 363 zł

Obliczenie podatku (na podstawie skali podatku od spadków i darowizn – I grupa podatkowa - patrz poniżej)

170 363 zł – 20 556 zł = 149 807 zł

149 807 zł x 7% = 10 486,49 zł + 822,20 zł = 11 308,69

Kwota podatku po zaokrągleniu do pełnych złotych 11 309 zł.

Kwoty nadwyżki w zł

Podatek wynosi

ponad

do

1) od nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej

10.278

3%

10.278

20.556

308 zł 30 gr i 5% nadwyżki ponad 10.278 zł

20.556

822 zł 20 gr i 7% nadwyżki ponad 20.556 zł

Powyższa ulga przysługuje Ci jeżeli łącznie spełniasz warunki:
1) jesteś obywatelem polskim (lub obywatelem jednego z państw UE lub EFTA),
2) nie jesteś właścicielem innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego (jeśli tak to musisz go zbyć na rzecz zstępnych – np. dzieci, Skarbu Państwa lub gminy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego),
3) nie przysługuje Ci spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym (jeśli tak to musisz przekazać je zstępnym lub do dyspozycji spółdzielni, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego),
4) nie jesteś najemcą lokalu lub budynku (jeśli tak, to musisz rozwiązać umowę najmu w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego),
5) będziesz zamieszkiwać będąc zameldowanym na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku i nie dokonasz jego zbycia przez okres 5 lat:
a) od dnia złożenia zeznania podatkowego, jeżeli w chwili jego złożenia mieszkasz i jesteś zameldowany na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku,
b) od dnia zamieszkania potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku - jeżeli zamieszkasz i dokonasz zameldowania na pobyt stały w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego.

3.9. Zaświadczenie

Jeżeli zamierzasz zbyć nieruchomość nabytą w drodze spadku notariusz zażąda od Ciebie (przed zawarciem aktu notarialnego) zaświadczenia wydanego przez naczelnika urzędu skarbowego potwierdzającego, że nabycie jest zwolnione od podatku albo, że należny podatek został zapłacony albo zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia.

Zaświadczenie wydaje się na wniosek, po uiszczeniu opłaty skarbowej w wysokości 17 zł.

Wzór wniosku o wydanie zaświadczenia

Podstawa prawna:
• ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z poźn. zm.)
• ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514 z późn. zm.)
• rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz. U. Nr 243, poz. 1762 z późn. zm.)
• rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie zeznań podatkowych składanych przez podatników podatku od spadków i darowizn (Dz. U. Nr 139 poz. 988 z późn. zm.)
• rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych (Dz. U. Nr 165 poz. 1371 z późn. zm.)

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Anna Ostaszewska

Radca prawny

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »