| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > Postępowanie podatkowe i KKS > Etyczne granice działań pełnomocników w sprawach podatkowych i karnoskarbowych – cz. I

Etyczne granice działań pełnomocników w sprawach podatkowych i karnoskarbowych – cz. I

Jakie są etyczne granice działań pełnomocników profesjonalnych w sprawach podatkowych i karnoskarbowych? Jak określać granice prawidłowego reprezentowania interesów klienta wobec działania mogącego wypełnić znamiona pomocnictwa, podżegania a nawet sprawstwa kierowniczego w przestępstwach karnoskarbowych?

Pojęcie sprawy podatkowej i karnoskarbowej

W prawie podatkowym brak jest jednolitej koncepcji sprawy podatkowej. Pojęcie to może być rozpatrywane w ujęciu materialnym jak i procesowym. W ujęciu materialnym, za którym opowiada się Krzysztof J. Musiał, sprawa podatkowa definiowana jest jako obowiązek podatkowy wynikający z norm prawa materialnego3. Autor ten korzystając z dorobku doktryny prawa administracyjnego4 wskazuje, iż sprawa administracyjna (podatkowa) powstaje z chwilą ziszczenia się przesłanek faktycznych zawartych w hipotezie normy wyższego stopnia, stanowiącej o powinności zastosowania normy przedmiotowej przez rozstrzygnięcie o określonych uprawnieniach lub obowiązkach za pomocą jednostronnego aktu. W tym ujęciu rola norm procesowych jest jedynie służebna i sprowadza się do narzucenia organowi podatkowemu trybu w jakim powinien on rozstrzygać sprawy, czyli trybu w jakim powinien realizować swoje uprawnienia do konkretyzacji prawa wynikającego z poszczególnych stosunków materialnych5. W konsekwencji to poszczególny stosunek zobowiązaniowy – obowiązek podatkowy wyznacza sprawę podatkową, której istotą jest ujawnianie już istniejącego stosunku prawnego zaistniałego w związku z wejściem w obszar szeroko rozumianego obowiązku podatkowego.

W ujęciu procesowym sprawa podatkowa utożsamiana jest z przedmiotem postępowania podatkowego. Przedmiotem zaś postępowania podatkowego jest realizacja wynikającego z obowiązku podatkowego zobowiązania podatkowego6. Zgodnie zaś z art. 207 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa7 rozstrzygnięcie sprawy podatkowej następuje w drodze decyzji, która rozstrzyga sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji.

Zauważyć należy, iż nie ma zasadniczej różnicy pomiędzy powyższymi koncepcjami. Obie te koncepcje odwołują się do pojęcia obowiązku podatkowego jako normatywnego poprzednika zobowiązania podatkowego odrębnie jedynie podchodząc do wagi roli przepisów postępowania podatkowego dla określenia istoty sprawy podatkowej. W celu syntetycznego ujęcia pojęcia, termin sprawa podatkowa będzie definiowany przeze mnie, jako indywidualny, niepowtarzalny związek między faktem a prawem, z którym prawo materialne łączy skutek i konsekwencję w postaci konieczności wydania decyzji podatkowej.

Brak jest również definicji legalnej pojęcia sprawy karnoskarbowej. W polskim systemie prawnym zachowania podmiotów polegające na naruszeniu zakazów i nakazów prawa finansowego, tj. prawa podatkowego, celnego, dewizowego oraz w zakresie gier hazardowych penalizowane są przepisami ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy8. Kodeks ten przewiduje odpowiedzialność karną za przestępstwo skarbowe oraz odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe. Przestępstwem skarbowym jest czyn zabroniony przez kodeks pod groźbą kary grzywny w stawkach dziennych, kary ograniczenia wolności lub kary pozbawienia wolności. Wykroczeniem skarbowym jest zaś czyn zabroniony przez kodeks pod groźbą kary grzywny określonej kwotowo, jeżeli kwota uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności publicznoprawnej albo wartość przedmiotu czynu nie przekracza pięciokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia w czasie jego popełnienia.

Wzmocnienie skuteczności kontroli podatkowych w 2015 r.

Odwołując się pomocniczo do doktryny prawa karnego, z którym prawo karne skarbowe jest blisko związane, można stwierdzić, iż sprawą karnoskarbową jest całokształt zagadnień dotyczących kwestii odpowiedzialności konkretnego sprawcy za pojedyncze przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe9.

Profesjonalni pełnomocnicy w sprawach podatkowych i karnoskarbowych

Pojęcie profesjonalny pełnomocnik może być rozumiane w sposób wąski lub szeroki. W ujęciu wąskim profesjonalnymi pełnomocnikami są osoby zajmujące się zawodowo świadczeniem pomocy prawnej, czyli jedynie adwokaci oraz radcowie prawni. W ujęciu zaś szerokim do powyższej grupy zalicza się również doradców podatkowych i rzeczników patentowych, czyli osoby wykonujące swoje czynności odpłatnie, posiadające umiejętności zawodowe odpowiednio w dziedzinie podatków i własności przemysłowej, które mogą występować w tej roli tylko w sprawach podatkowych i sprawach własności przemysłowej.

W obecnym stanie prawnym radcowie prawni mogą więc świadczyć pomoc prawną w węższym zakresie niż adwokaci. Powyższe ulegnie zmianie w dniu 1 lipca 2015 r. kiedy w życie wejdzie ustawa z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw10 na mocy której znowelizowane zostaną art. 4 i 6 ustawy o radcach prawnych w ten sposób, iż radcy prawni otrzymają uprawnienie do występowania w charakterze obrońców w prawach karnych i w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe. Tym samym zakres pomocy prawnej świadczonej przez radców prawnych i adwokatów zostanie co do zasady zrównany.

reklama

Ekspert:

Russell Bedford Poland Sp. z o.o.

Grupa doradcza Russell Bedford jest członkiem międzynarodowej sieci niezależnych firm doradczych Russell Bedford International, zrzeszających prawników, audytorów, doradców podatkowych, księgowych, finansistów oraz doradców biznesowych. Russell Bedford doradza klientom w ponad 90 krajach na całym świecie. Grupa posiada ponad 290 biur i zatrudnia ok. 7.000 profesjonalnych doradców.

Zdjęcia

Etyczne granice działań pełnomocników w sprawach podatkowych i karnoskarbowych – cz. I /Fotolia
Etyczne granice działań pełnomocników w sprawach podatkowych i karnoskarbowych – cz. I /Fotolia

E-urząd Cyfrowe usługi publiczne. Poradnik dla administracji i przedsiębiorców (książka)79.00 zł

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

DORADCA-UE.pl

portal

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »