| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > Postępowanie podatkowe i KKS > Etyczne granice działań pełnomocników w sprawach podatkowych i karnoskarbowych – cz. I

Etyczne granice działań pełnomocników w sprawach podatkowych i karnoskarbowych – cz. I

Jakie są etyczne granice działań pełnomocników profesjonalnych w sprawach podatkowych i karnoskarbowych? Jak określać granice prawidłowego reprezentowania interesów klienta wobec działania mogącego wypełnić znamiona pomocnictwa, podżegania a nawet sprawstwa kierowniczego w przestępstwach karnoskarbowych?

Przedstawiamy pierwszą część referatu Andrzeja Dmowskiego, Partnera Zarządzającego Russell Bedford, który został wygłoszony podczas: Ogólnopolskiej Konferencji na Uniwersytecie Warszawskim nt. Problemy etyczne tworzenia i stosowania prawa podatkowego - Warszawa, 16 stycznia 2015 r.

Wstęp

Niezależnie od charakteru sprawy, reprezentując interesy klienta profesjonalny pełnomocnik powinien działać na podstawie prawa oraz w granicach zasad etycznych, które go obowiązują. Nie inaczej jest w przypadku spraw podatkowych jak również karnoskarbowych. Jednakże na swoistą specyfikę tych spraw wpływ ma okoliczność, iż dotyczą one istotnych interesów majątkowych klientów, których wartość wyrażona w kwocie pieniężnej nierzadko może przekraczać miliony złotych. Swoisty ciężar gatunkowy tych spraw może niekiedy wręcz decydować o tym czy w sensie ekonomicznym dany podmiot będzie istniał po zakończeniu danego postępowania czy też będzie zmuszony zakończyć swoje istnienie. Dlatego też może pojawiać się presja klientów na podejmowanie przez profesjonalnych pełnomocników działań, które zapewnią zwycięstwo w danej sprawie nie bacząc przy tym, iż działania te będą na granicy prawa jak i tym bardziej obowiązujących tych pełnomocników reguł etycznych.

Przedłużanie postępowań przez organy podatkowe

Ważne!

W okresie od 2004 r. do 2013 r. liczba adwokatów wykonujących zawód wzrosła z 5,7 tysiąca osób do 12,7 tysiąca osób zaś radców prawnych z 17,3 tysiąca osób do 26,1 tysiąca osób.

Dodatkowo na powyższe oczekiwania podatników może wpływać również sama istota podatku. Z treści definicji podatku1 wynika, iż podatek ma charakter przymusowy i co więcej nieodpłatny, czyli w zamian za swoje świadczenie pieniężne, podatnik nie otrzymuje bezpośrednio od Państwa żadnego ekwiwalentnego świadczenia. W rezultacie u części podatników, a nawet profesjonalnych doradców, może ukształtować się pogląd, iż w ich interesie a także w interesie ich klientów jest dążenie do obniżenia opodatkowania nawet jeżeli przy tym w grę wchodzą działania na granicy prawa. Na dalszy plan schodzą dylematy naruszenia norm etycznych. W ich ocenie podatek jest daniną nie przynoszącą im żadnych korzyści i narzuconą jednostronnie przez Państwo, które to Państwo do egzekucji swojej woli może wykorzystać szeroką gamę instrumentów prawnych nie licząc się w tym względzie z interesami podatników. Dlatego też w swojej ocenie podmioty te dążąc do zapłaty jak najniższego podatku nie czynią nic nagannego etycznie bowiem nie wyrządzają szkody żadnym innym podmiotom poza Państwem, które jednostronnie narzuca im obowiązek uiszczania podatku.

W tym miejscu należy również wskazać na występujący obecnie na rynku profesjonalnych usług, zwłaszcza usług prawniczych, trend polegający na znaczącym zwiększeniu liczby profesjonalnych pełnomocników przy jednoczesnym braku znaczącego zwiększania się wartości rynku profesjonalnych usług w tym zwłaszcza usług prawniczych. W okresie od 2004 r. do 2013 r. liczba adwokatów wykonujących zawód wzrosła z 5,7 tysiąca osób do 12,7 tysiąca osób zaś radców prawnych z 17,3 tysiąca osób do 26,1 tysiąca osób. W tym samym okresie liczba aplikantów adwokackich i radcowskich wzrosłą odpowiednio z 1,2 tysiąca osób do 6,2 tysiąca osób i 3,1 tysiąca osób i do 10,3 tysiąca osób co świadczy o trwałości tego trendu2 Na skutek powyższych zmian na rynku profesjonalnych pełnomocników istnieje duża konkurencja – co jest słusznym zjawiskiem – jednakże przekłada się to w niektórych sytuacjach na chęć zdobycia i utrzymania klienta za wszelką cenę, nie bacząc na kwestie etyczne podejmowanych w jego interesie działań.

W rezultacie, w zakresie spraw prawno-podatkowych niektórzy doradcy, czy to w związku z presją klientów czy też z własnej inicjatywy z chęci przyciągnięcia lub zatrzymania klienta podejmują działania mające na celu swoistą „optymalizację podatkową”, która w istocie nie jest niczym innym jak tylko zaniżaniem podstawy opodatkowania. Można nawet zauważyć, iż na rynku usług świadczonych przez profesjonalnych pełnomocników zaczęła występować nowa usługa mająca znamiona pomocnictwa a nawet podżegania do zaniżania podstawy opodatkowania czy też „wyłudzenia” zwrotu zapłaconego podatku, co może rodzić nawet odpowiedzialność karną po stronie profesjonalnego pełnomocnika oferującego tego typu usługi. Takie działania podejmowane przez doradców i ich klientów mogą doprowadzić do znaczącego zmniejszenia rzeczywistych wpływów budżetowych z tytułu obowiązków publicznoprawnych przy jednoczesnym zwiększeniu nominalnych stawek podatkowych. Jest to zjawisko niekorzystne społecznie i w rezultacie za powyższe działania profesjonalnych pełnomocników oraz ich klientów ostatecznie koszty ekonomiczne poniesie reszta podatników, która nie podejmuje takich działań. Tym samym wbrew opinii części profesjonalnych pełnomocników powyższe działania mimo, iż wprost nie wyrządzają szkody innym podatnikom, to pośrednio doprowadzają do zwiększenia ich opodatkowania.

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wskutek wszczęcia postępowania karnoskarbowego

Mając powyższe na uwadze należy rozważyć czy w obecnym stanie prawnym oraz uwzględniając również zapisy kodeksów etycznych kwestia konsekwencji i odpowiedzialności dla profesjonalnych pełnomocników świadomie doradzających i zachęcających do działań mających na celu zaniżanie zobowiązań publiczno–prawnych jest uregulowana w sposób wystarczający. Dodatkowo należy rozważyć czy w powyższym zakresie profesjonalni pełnomocnicy powinni być traktowani w sposób odmienny w porównaniu do innych „doradców” świadczących podobne usługi.

Biorąc pod uwagę charakter niektórych nowych usług świadczonych przez profesjonalnych pełnomocników istotnego znaczenie nabiera kwestia wyznaczenia granicy pomiędzy dbaniem o interesy klienta, tak aby nie poniósł on odpowiedzialności karnej czy też karnoskarbowej a matactwem czy pomocnictwem w popełnianiu przestępstw. Koniecznym jest również rozważenie kwestii dotyczącej działania profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji uzyskania od klienta informacji o chęci popełnienia przestępstwa karnoskarbowego. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na zasadę prawa do obrony, która została sformułowana w art. 42 ust 2 Konstytucji, stanowiącym, iż każdy, przeciw komu prowadzone jest postępowanie karne, ma prawo do obrony we wszystkich stadiach postępowania. Może on w szczególności wybrać obrońcę lub na zasadach określonych w ustawie korzystać z obrońcy z urzędu. Rozwinięcie tej zasady znajduje się w przepisach kodeksu postępowania karnego. Zgodnie z art. 6 k.p.k. oskarżonemu przysługuje prawo do obrony, w tym prawo do korzystania z pomocy obrońcy, o czym należy go pouczyć. Natomiast art. 86 § 1 k.p.k. przewiduje, iż obrońca może przedsiębrać czynności procesowe jedynie na korzyść oskarżonego. Niezbędnym jest więc określenie zakresu tych czynności zwłaszcza w kontekście ewentualnej odpowiedzialności dyscyplinarnej jak i karnej.

reklama

Ekspert:

Russell Bedford Poland Sp. z o.o.

Grupa doradcza Russell Bedford jest członkiem międzynarodowej sieci niezależnych firm doradczych Russell Bedford International, zrzeszających prawników, audytorów, doradców podatkowych, księgowych, finansistów oraz doradców biznesowych. Russell Bedford doradza klientom w ponad 90 krajach na całym świecie. Grupa posiada ponad 290 biur i zatrudnia ok. 7.000 profesjonalnych doradców.

Zdjęcia

Etyczne granice działań pełnomocników w sprawach podatkowych i karnoskarbowych – cz. I /Fotolia
Etyczne granice działań pełnomocników w sprawach podatkowych i karnoskarbowych – cz. I /Fotolia

E-urząd Cyfrowe usługi publiczne. Poradnik dla administracji i przedsiębiorców (książka)79.00 zł

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Krajowa Izba Doradców Podatkowych

Samorząd zawodowy doradców podatkowych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »