| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > Postępowanie podatkowe i KKS > Etyczne granice działań pełnomocników w sprawach podatkowych i karnoskarbowych – cz. II

Etyczne granice działań pełnomocników w sprawach podatkowych i karnoskarbowych – cz. II

Jakie są etyczne granice działań pełnomocników profesjonalnych w sprawach podatkowych i karnoskarbowych? Jak określać granice prawidłowego reprezentowania interesów klienta wobec działania mogącego wypełnić znamiona pomocnictwa, podżegania a nawet sprawstwa kierowniczego w przestępstwach karnoskarbowych?

Poza przedstawionymi powyżej zasadami zaufania i lojalności, które stanowią warunek sine qua non możliwości podjęcia przez profesjonalnego pełnomocnika działania w sprawach podatkowych i karnoskarbowych i ochrony interesu jego klienta, oraz zasadą praworządności granice działania profesjonalnych pełnomocników wyznaczane są przez inne normy etyczne zawarte w kodeksach etycznych obowiązujących profesjonalnych pełnomocników. Przede wszystkim należy tutaj wskazać zasadę niezależności. Zasada niezależności polega na faktycznym kierowaniu się przy dokonywaniu czynności na rzecz klienta własnym merytorycznym osądem nawet jeżeli nie jest on zbieżny z oczekiwaniami czy życzeniami klienta. Powyższa zasada ma na celu uniemożliwienie stosowania w relacji pomiędzy klientem a profesjonalnym pełnomocnikiem relacji „wynajętej broni”, czyli sprowadzenia roli profesjonalnego pełnomocnika jedynie do wykonawcy poleceń mocodawcy. Zasada niezależności ma zaś umożliwić profesjonalnemu pełnomocnikowi obiektywną ocenę zarówno interesu jego klienta jak i zaplanowanie działań jakie powinno być podjęte w celu najlepszej ochrony tego interesu bez niepotrzebnej ingerencji klienta którego poglądy i oczekiwania mogą działać na jego szkodę. Dlatego też zasada ta ma w swoisty sposób „chronić” profesjonalnego pełnomocnika przed uzależnieniem od samego klienta. W art. 11 ust 3 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego wprost zostało wskazane, iż radca prawny powinien unikać wszelkich ograniczeń własnej niezależności i nie może odstępować od zasad etyki w celu spełnienia oczekiwań klienta, sądu lub osób trzecich. Podobne zapisy znajdują się w § 52 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu, który stanowi, iż adwokat nie powinien dopuszczać do sytuacji, która uzależniałaby go od klienta, a w szczególności nie wolno adwokatowi zaciągać pożyczek u klienta, którego sprawę prowadzi.

W powyższym kontekście istotne znaczenie ma rozwiązywanie kolizji poglądów pomiędzy klientem i jej profesjonalnym pełnomocnikiem, która może się pojawić przy ocenie możliwości bądź skuteczności wniesienia pozwu, wysokości dochodzonego roszczenia, taktyki procesowej a przede wszystkim składania środków odwoławczych. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż odmowa świadczenia pomocy prawnej dopuszczalna jest tylko z ważnych powodów. Wydaje się, że takim ważnym powodem może być przekonanie profesjonalnego pełnomocnika o niedopuszczalności bądź bezzasadności podejmowania danego działania. Skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego podjął w dniu 21 września 2000 r. uchwałę, że adwokat ustanowiony dla strony przez sąd może odmówić sporządzenia kasacji, jeżeli byłaby ona niedopuszczalna lub oczywiście bezzasadna. Podobnie ta kwestia została rozstrzygnięta w przepisach art. 28 ust 1 oraz art. 5 – 9 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego oraz § 56-57 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu. Stanowią one o generalnym obowiązku informowania klienta o przebiegu sprawy i jej wynikach, a także uprawniają profesjonalnego pełnomocnika do wypowiedzenia pełnomocnictwa. Profesjonalny pełnomocnik powinien przedstawić klientowi swoje stanowisko w sprawie zaniechania dokonania danej czynności. Obowiązany jest on również uzyskać zgodę na zaniechanie wniesienia środka odwoławczego. W rezultacie należy uznać, iż profesjonalny pełnomocnik nie powinien podejmować pod wpływem klienta działań, którego w jego ocenie nie służą interesowi klienta, nawet w przypadku wyraźnego polecenia klienta.

Polecamy: Przewodnik po zmianach przepisów 2014/2015

Poza niezależnością od klienta profesjonalny pełnomocnik powinien być również niezależny od otoczenia jak również wolny od pokus związanych z realizacją własnego interesu w sprawie swojego klienta. Temu celowi służy nakaz unikania „konfliktu interesów”. W ustawodawstwie brak jest definicji powyższego pojęcia. Można przyjąć, iż z taką sytuacją mamy do czynienia, gdy przy podejmowaniu działania na rzecz klienta dochodzi do zderzenia przeciwstawnych interesów albo też, gdy działanie na rzecz interesu jednego klienta ograniczałoby zaangażowanie na rzecz innego klienta. W przypadku zaistnienia konfliktu interesów profesjonalny pełnomocnik powinien wyłączyć się od podejmowania działań na rzecz klienta. Co warte podkreślenia wyłączenie nie przekreśla dotąd dokonywanych czynności.

W kodeksach etycznych profesjonalnych pełnomocników znajdują się również normy, które określają generalne wymogi dotyczące działań tych pełnomocników. Przede wszystkim art. 27 ust 7 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego oraz § 16 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu formułuje zakaz grożenia postępowaniem karnym lub dyscyplinarnym w zawodowych wystąpieniach profesjonalnego pełnomocnika. Nie wolno więc przy podejmowaniu działań na rzecz klienta grozić komukolwiek w szczególności świadkowi, stronie przeciwnej lub jej pełnomocnikowi taką odpowiedzialnością w celu zmuszenia do zachowania zgodnego z wolą grożącego. Ponadto zachowanie profesjonalnego pełnomocnika w toku podejmowanych działań nie powinno naruszać powagi sądów bądź innych organów, przed którymi występuje, ani uchybiać godności osób uczestniczących w postępowaniu. Należy też unikać publicznego demonstrowania osobistego stosunku do klienta, innych osób, których dotyczą czynności zawodowe, oraz osób pracujących w wymiarze sprawiedliwości jak i innych organach. Stanowią o tym przepisy art. 30 i 31 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego. Dodatkowo treść dokonywanych czynności zawodowych powinna spełniać wymóg poprawności i jasności sformułowań a profesjonalny pełnomocnik odpowiada za treść i formę pism przez niego redagowanych i to zarówno wtedy, gdy sam je podpisuje, jak i gdy podpisuje je klient. Profesjonalny pełnomocnik powinien też zachować oględność i umiar w przekazywaniu treści, a szczególnie przy formułowaniu okoliczności drastycznych lub mało prawdopodobnych. Powyższe zasady obowiązują również w sprawach podatkowych i karnoskarbowych


Podyskutuj o tym na naszym FORUM

_______________________________

12 Zob. R. Sobański: „Uwagi o etyce zawodów prawniczych”, Radca Prawny 2003, nr 4.

13 Tekst jednolity: Dz. U. 2014 r., poz. 164.

14 Zob. Glosy: W. Kubala, Palestra 2002/11-12, s. 227, P. Sarnecki, Palestra 2002/5-6, s. 185

15 Tak np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2009 r., sygn. P 66/07, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r., sygn. P 21/02 wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 1999 r., sygn. II SA 879/99.

16 Tak H. Izdebski: „Zawody prawnicze jako zawody zaufania publicznego” (w:) H. Izdebski, P. Skuczyński (red.): „Etyka zawodów prawniczych”, Warszawa 2006, P. Sarnecki: „Zawód radcy prawnego jako zawód zaufania publicznego”, Radca Prawny 2002, nr 4 - 5

17 P. Sarnecki: „Pojęcie zawodu zaufania publicznego (art. 17 ust. 1 Konstytucji) na przykładzie adwokatury”, (w:) L. Garlicki (red.): „Konstytucja, wybory, parlament.: Studia ofiarowane Zdzisławowi Jaroszowi”, Warszawa 2000, s. 155-157.

18 Ibidem, s. 155-157.

19 A. Bereza (red.): „Zawód radcy prawnego. Historia zawodu i zasady jego wykonywania”, Warszawa 2011, s. 138.

20 Zob. P. Sztompka: „Zaufanie. Fundament społeczeństwa”, Kraków 2007; F. Fukuyama: „Zaufanie. Kapitał społeczny i droga do dobrobytu”, Warszawa – Wrocław 1997.

21 Obwieszczenie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z 14 grudnia 2011 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu Zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu (Kodeksu etyki adwokackiej).

22 Załącznik do uchwały nr 32/2014 Krajowej Rady Doradców Podatkowych z dnia 11 lutego 2014 r.

23 M. Wierzbowski (red.): „Prawo administracyjne”, Warszawa 2001, s. 130.

24 Zob. P. Skuczyński: „Tradycje etyki prawniczej a nowoczesne zawody prawnicze” (w:) P. Steczkowski (red.): „Etyka – deontologia – prawo”, Rzeszów 2008, s. 355-369.

25 P. Skuczyński: „Lojalność wobec klienta jako zasada etyki prawniczej i jej granice”, (w:) H. Izdebski, P. Skuczyński: „ Etyka prawnicza. Stanowiska i perspektywy 2”, Warszawa 2011, s. 104-105.

26 A. Bereza (red.): „Zawód radcy prawnego. Historia zawodu i zasady jego wykonywania”, Warszawa 2011, s. 193.

27 T. L. Schaffer, R. F. Cochran: „Lawyers, Clients and Moral Responsibility”, St. Paul. Minnesota 1994, s. 5 – 54.

28 Załącznik do uchwały nr 8/VIII/2010 Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 28 grudnia 2010 r.

29 Ustawa z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz o finansowaniu terroryzmu, Dz. U. z 2014 r. poz. 455.

reklama

Aktualizacja: 30.01.2015

Ekspert:

Russell Bedford Poland Sp. z o.o.

Grupa doradcza Russell Bedford jest członkiem międzynarodowej sieci niezależnych firm doradczych Russell Bedford International, zrzeszających prawników, audytorów, doradców podatkowych, księgowych, finansistów oraz doradców biznesowych. Russell Bedford doradza klientom w ponad 90 krajach na całym świecie. Grupa posiada ponad 290 biur i zatrudnia ok. 7.000 profesjonalnych doradców.

Zdjęcia

Etyczne granice działań pełnomocników w sprawach podatkowych i karnoskarbowych – cz. II /Fotolia
Etyczne granice działań pełnomocników w sprawach podatkowych i karnoskarbowych – cz. II /Fotolia

E-urząd Cyfrowe usługi publiczne. Poradnik dla administracji i przedsiębiorców (książka)79.00 zł

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Kancelaria Prawna ARKANA

Profesjonalna obsługa prawna firm i porady prawne dla biznesu.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »