| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > Urząd Skarbowy > Egzekucja podatkowa > Odpowiedzialność za długi podatkowe małżonka

Odpowiedzialność za długi podatkowe małżonka

Odpowiedzialność męża lub żony za drugiego współmałżonka (podatnika) z tytułu podatków i składek na ubezpieczenie społeczne w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą jest szersza niż z innych tytułów. Odpowiedzialność ta obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka nawet wtedy, gdy małżonek nieprowadzący działalności gospodarczej nie wiedział o zaległościach podatkowych, czy zaległych składkach..

Daniny publiczne prawo chroni najlepiej

W myśl art. 41 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, wierzyciel może żądać zaspokojenia także z majątku wspólnego małżonków, jednakże wtedy, gdy małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka.

Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie bez zgody drugiego małżonka, albo zobowiązanie jednego z małżonków nie wynika z czynności prawnej, wierzyciel może żądać zaspokojenia

- z majątku osobistego dłużnika,

- z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw (autorskich i pokrewnych, własności przemysłowej oraz innych praw twórcy),

- a jeżeli wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa, także z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa.

Polecamy: Klauzula przeciw unikaniu opodatkowania – praktyczny poradnik

Jeżeli wierzytelność powstała przed powstaniem wspólności, lub dotyczy majątku osobistego jednego z małżonków, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw (autorskich i pokrewnych, własności przemysłowej oraz innych praw twórcy).

Zatem na podstawie art. 41 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, o tym, czy i w jakim zakresie roszczenie wierzyciela może być skierowane do majątku wspólnego małżonków, decyduje okoliczność wyrażenia bądź niewyrażenia zgody przez drugiego małżonka na zaciągnięcie zobowiązania przez pierwszego z nich.

Natomiast na podstawie art. 26 oraz art. 29 §1 Ordynacji podatkowej, podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za należności wynikające z zobowiązań podatkowych, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność ta obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka.

Warto wiedzieć, że na podstawie art. 29 § 2 Ordynacji podatkowej skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem:

- zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej,

- zniesienia wspólności majątkowej prawomocnym orzeczeniem sądu,

- ustania wspólności majątkowej w przypadku ubezwłasnowolnienia małżonka,

- uprawomocnienia się orzeczenia sądu o separacji.

Ponadto art. 27c ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje, iż w przypadku gdy egzekucja ma być prowadzona z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i ich majątków osobistych tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków.

Natomiast zgodnie z  art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych przepisy art. 26 i art. 29 Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio do należności z tytułu składek.

Oczywiście częste są sytuacje. w których małżonek nie posiada wiedzy na temat szczegółów prowadzonej przez drugiego współmałżonka działalności gospodarczej. W szczególności mąż lub żona przedsiębiorcy zazwyczaj nie wie, czy współmałżonek posiada zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne czy też zaległości podatkowe z tejże działalności.

Ponadto warto wiedzieć, że egzekucja z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne czy podatków może toczyć się nawet po kilku latach, uwzględniając także naliczane odsetki i dotyczyć także np. nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego małżonków.

Powstaje więc pytanie, czy ww. regulacja Ordynacji podatkowej nie jest nadmiernie dolegliwa dla współmałżonków przedsiębiorców.

Sprawa ta była przedmiotem interpelacji poselskiej nr 8992. Posłanka Małgorzata Wassermann spytała Ministra Rozwoju i Finansów, czy dostrzega ten problem i czy w tym zakresie są lub będą podejmowane inicjatywy legislacyjne.

Minister nie chce zmian

Odpowiedzi w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów udzielił 27 stycznia 2017 roku Paweł Gruza Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów, który stwierdził, że nie jest zasadne odnoszenie do zobowiązań podatkowych zasad odpowiedzialności z majątku wspólnego małżonków przewidzianych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Minister nie zamierza też podejmować inicjatywy legislacyjnej w tym zakresie.

Zdaniem ministra odmienne uregulowanie zasad odpowiedzialności z majątku wspólnego małżonków w Ordynacji podatkowej i Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jest wyrazem tego, że w ramach autonomii prawa podatkowego mogą być tworzone rozwiązania swoiste dla tej gałęzi prawa, jeżeli służyć to ma interesowi Skarbu Państwa i jednocześnie nie zakłóca funkcjonowania instytucji cywilnoprawnych.

Także w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że publicznoprawny charakter zobowiązań podatkowych wymaga stworzenia odpowiedniej ochrony prawnej ich wykonywania.

Minister zauważył, że powstanie zobowiązania podatkowego jednego z małżonków nie zależy od zachowania drugiego z małżonków.

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Kancelaria Adwokacka Adwokat dr Sebastian Koczur

ekspert z zakresu prawa pracy, ubezpieczeń społecznych i prawa gospodarczego

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od ksiegowosc.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK