| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > Urząd Skarbowy > Kontrola podatkowa > Kontrole krzyżowe w VAT

Kontrole krzyżowe w VAT

Wystarczy, że podatnik skorzysta z ulgi na złe długi lub z procedury VAT-marża, by urzędnicy rozpoczęli kontrolę u jego kontrahenta. Kontrole krzyżowe prowadzą nie tylko urzędy skarbowe, lecz także urzędy kontroli skarbowej – wyjaśnia Łukasz Kyć, inspektor kontroli skarbowej z UKS w Katowicach.

I nie są one rzadkością. Przykładowo w 2014 r. UKS w Łodzi przeprowadził łącznie 1383 kontrole krzyżowe, w tym w ramach pomocy prawnej zlecił do realizacji innym jednostkom kontroli skarbowej 308 takich czynności. Sam otrzymał 395 takich zleceń.

VAT po zmianach od 1 lipca 2015 r.

Puste faktury

Najczęściej – jak informuje Łukasz Kyć z katowickiego urzędu – przyczyną są puste faktury.

Marcin Woźny, naczelnik wydziału postępowań przygotowawczych UKS w Łodzi, tłumaczy, że przepisy uprawniają urzędy do sprawdzania nie tylko bezpośredniego kontrahenta podatnika, lecz także kolejnych z bezpośredniego łańcucha dostaw. To pozwala m.in. zwalczać proceder wyłudzania VAT przez podmioty uczestniczące w fikcyjnym obrocie towarowym. Do niedawna tego typu oszustwa występowały najczęściej w obrocie paliwem, metalami szlachetnymi i stalą. Obecnie dotyczy to większości branż, gdzie towar jest szybko zbywalny, atrakcyjny dla klientów i ma wysoką wartość jednostkową.

– Bywa jednak, że kontrola krzyżowa zmierza do polowania na kontrahentów nieświadomych oszustwa – zauważa Dariusz Malinowski, partner w KPMG w Polsce.

Dodaje, że tam, gdzie dochodzi do wyłudzeń VAT, podmiot, który nie uiścił podatku, jest najczęściej prowadzony przez słupa, a wszystkie aktywa są szybko wyprowadzane. W takiej sytuacji uwaga urzędów kieruje się w stronę nieświadomych niczego kontrahentów, którzy prowadzą rzeczywistą działalność gospodarczą i mają środki, z których można wyegzekwować należność – podkreśla ekspert.

Ulga na złe długi

Kontrole krzyżowe są prowadzone także w związku z przepisami o uldze na złe długi. Polega ona na skorygowaniu (pomniejszeniu) należnego VAT, jeżeli odbiorca podatnika nie zapłaci mu w ciągu 150 dni od dnia określonego w umowie bądź na fakturze. Podatnik, który korzysta z ulgi, składa deklarację z załącznikiem VAT-ZD, w którym wykazuje m.in. dane dłużnika. Dzięki temu fiskus dowiaduje się, kto zalega z zapłatą i weryfikuje, czy on również skorygował swój podatek – z tym że naliczony. Dłużnik ma taki obowiązek na podstawie art. 89b ust. 1 ustawy o VAT. Jeśli nie pomniejszy podatku naliczonego, to fiskus może go obciążyć sankcją w wysokości 30 proc. kwoty VAT wynikającego z nieuregulowanych faktur.

50 Ściąg Księgowego z aktualizacją online

VAT-marża

Uważać muszą także podatnicy, którzy rozliczyli podatek według procedury VAT-marża. Dotyczy ona m.in. towarów używanych i dzieł sztuki. Pozwala zapłacić daninę tylko od różnicy (pomniejszonej o podatek) między kwotami sprzedaży pojazdu a jego kupna (art. 120 ust. 4 ustawy o VAT). Aby rozliczyć podatek w ten sposób, trzeba jednak spełnić warunki określone w art. 120 ust. 10 ustawy. Używany samochód musi być wcześniej nabyty od określonych podmiotów – głównie osób fizycznych niebędących podatnikami VAT, albo podmiotów, które nimi są, ale skorzystały przy sprzedaży ze zwolnienia podatkowego lub procedury VAT-marża.

Jeśli fiskus wykryje, że sprzedający był podatnikiem VAT i nie miał prawa do preferencji, to automatycznie wykluczy prawo kupującego do zastosowania procedury VAT-marża. W ten sposób dane o rozliczeniach jednego podatnika prowadzą urzędników do kontrolowania.

Przekonał się o tym niedawno przedsiębiorca, któremu urzędnicy zakwestionowali prawo do zastosowania procedury VAT-marża przy sprzedaży używanych samochodów. Skorzystali przy tym m.in. z danych zawartych w Systemie Wymiany Informacji o Podatku VAT (VIES), gdzie niemieccy kontrahenci zadeklarowali wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Na tej podstawie dzięki pomocy niemieckiego fiskusa ustalono, że obaj kontrahenci nie mieli prawa do zastosowania procedury VAT-marża. Przedsiębiorca odniósł połowiczne zwycięstwo przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu. WSA orzekł 23 kwietnia 2015 r. (sygn. akt I SA/Po 882/14), że fiskus może kwestionować stosowanie VAT-marży, tylko jeśli podatnik nie ma odpowiednich dokumentów, które potwierdzałyby takie prawo, bądź mając je, wiedział lub powinien wiedzieć, że uczestniczy w nieuczciwej transakcji. Tymczasem w tej sprawie podatnik przedstawił niemieckie faktury stwierdzające, że korzystanie przez niego z preferencji jest możliwe. Nie można odmówić prawa do niej tylko na podstawie informacji otrzymanych od zagranicznej administracji podatkowej – stwierdził sąd. Wyrok jest jednak nieprawomocny.

Koszty pracy po zmianach - multipakiet: książka, program, CD, teleporadnia

Pierwsze zasiedlenie

Na kontrole krzyżowe narażają się również podatnicy, którzy uczestniczą w transakcjach związanych z nieruchomościami. – Skorzystanie z prawa do odliczenia podatku przez nabywcę może spowodować, że urząd sprawdzi w dokumentach sprzedającego status podatkowy nieruchomości – zauważa Bartosz Bogdański, doradca podatkowy i starszy manager w MDDP.

Jeżeli okaże się, że stawka VAT została zastosowana nieprawidłowo (np. minęły dwa lata od pierwszego zasiedlenia nieruchomości), to bezpośrednią konsekwencją będzie odmowa zwrotu podatku dla nabywcy nieruchomości i obciążenie go podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC).

– Podobna sytuacja może wystąpić w sytuacji, gdy sprzedający wykazał VAT, bo uznał, że poniósł wydatki na ulepszenie przekraczające 30 proc. wartości początkowej. Jeżeli jednak w toku kontroli zostaną zakwestionowane niektóre wydatki (np. zostaną uznane za wydatki remontowe), to może okazać się, że limit 30 proc. nie został przekroczony, a transakcja powinna być zwolniona z VAT. To z kolei spowoduje zakwestionowanie prawa nabywcy do odliczenia VAT i obciążenie go PCC – wylicza Bartosz Bogdański.

Też w dochodowym

Kontrole krzyżowe dotyczą nie tylko VAT. Przykładem – badanie rozliczeń producenta żywności przeprowadzana przez szczeciński UKS.

Chodziło głównie o zadeklarowane przez niego koszty podatkowe – głównie wydatki remontowe. Urzędnicy przeprowadzili również kontrolę u dostawcy podatnika – w firmie budowlanej. Ujawniono, że nie ujął on w ewidencji podatkowej wszystkich wystawionych faktur, przez co zaniżył podatek dochodowy, a także VAT. W związku z tym wszczęto wobec kontrahenta odrębne postępowanie kontrolne. ©?

Agnieszka Pokojska

Mariusz Szulc

dgp@infor.pl

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Tomasz Czopik

Rajdowy Mistrz Polski, właściciel Szkoły Bezpiecznej Jazdy SBJ

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »