| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > VAT i akcyza > Jak opodatkować przeniesienie praw autorskich w VAT

Jak opodatkować przeniesienie praw autorskich w VAT

Prowadzę pracownię fotograficzną. Wykonuję zdjęcia, które sprzedaję do czasopism. Poza tym piszę również artykuły i felietony. Za wykonanie utworów w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych uzyskuję przychody, których wysokość wynika z zawartych umów o dzieło. Z umów tych wynika, że jestem zobowiązany do stworzenia utworów w postaci artykułów, felietonów i zdjęć oraz do przeniesienia na zamawiającego autorskich praw majątkowych. Otrzymuję z tego tytułu honoraria. Czy mam obowiązek zarejestrowania się jako podatnik VAT? Jakie obowiązki wynikają dla mnie z ustawy o VAT?

Oznacza to, że czynności wykonywane przez twórcę, gdy łączą go ze zlecającym więzy prawne (patrz pkt 2), nie podlegają VAT. Jeżeli natomiast umowa zawarta między twórcą a nabywcą utworu nie określa chociażby jednego z warunków określonych w pkt 2, to świadczone usługi uznaje się za wykonywanie samodzielnej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2, a twórcę za podatnika na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.

Zazwyczaj w treści umowy zlecenia czy umowy o dzieło strony wskazują zarówno warunki, na jakich czynność zostanie wykonana, jak i wynagrodzenie za nią. Dlatego najwięcej kontrowersji budzi trzeci warunek, którego spełnienie wyklucza ewentualne opodatkowanie twórcy podatkiem VAT, tj. istnienie odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich. W praktyce jest to niejednokrotnie element rozstrzygający w sporach o uznanie (bądź nie) twórcy za podatnika VAT. Jeżeli między twórcą utworu a jego nabywcą odpowiedzialność za wykonanie czynności wobec osób trzecich:

• na podstawie umowy cywilnoprawnej ponosi twórca wykonujący zlecenie,

• w ogóle nie została uregulowana w umowie (czyli nie została przeniesiona na zlecającego)

- wówczas wyłączenie z zakresu działania ustawy nie ma zastosowania, a twórca jest podatnikiem VAT.

Przykładem, w świetle którego zakres odpowiedzialności wobec osób trzecich pomiędzy twórcą a nabywcą utworu zdecydował o uzyskaniu przez twórcę statusu podatnika VAT, jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 28 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Op 15/08, w którym czytamy, że: (...) twórca, który przenosi prawa autorskie napisanego przez siebie utworu na rzecz nabywcy (wydawnictwa), musi być uznany za podatnika podatku od towarów i usług, prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT z uwagi na zaliczenie tej czynności do usług o symbolu PKWiU 92.31.22. - „Usługi świadczone przez autorów, kompozytorów, rzeźbiarzy, artystów estradowych lub innych indywidualnych artystów”. Z uwagi zaś na ponoszoną przez twórcę odpowiedzialność wobec osób trzecich za opublikowanie przez wydawnictwo treści jego autorstwa - a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszym przypadku - twórca (autor), który przenosi na wydawnictwo swoje majątkowe prawa autorskie do napisanego przez siebie utworu, jest podatnikiem podatku od towarów i usług świadczącym usługi zaliczane do samodzielnej działalności gospodarczej (chyba że tworzy wyłącznie w oparciu o umowę o pracę) w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.

Jaka jest wysokość opodatkowania w przypadku przeniesienia praw autorskich do utworu

WSA w Opolu w wyroku z 28 marca 2008 r. na marginesie sprawy wskazał, że posiadanie przez twórcę (autora) statusu podatnika VAT nie musi jednocześnie oznaczać, że osoba ta będzie zobligowana do naliczania VAT od tych usług. Usługi te mogą korzystać ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 do ustawy o VAT.

Sugerowaną przez sąd podstawę do zastosowania zwolnienia przedmiotowego stanowi bowiem poz. 11 wskazanego załącznika nr 4 do ustawy. Zgodnie z jego treścią zwolnieniem objęte są usługi związane z kulturą (poza pewnymi wyłączeniami) sklasyfikowane pod symbolem 92 według PKWiU, w tym również usługi twórców i artystów wykonawców, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzane w formie honorariów za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw artystycznego wykonania, usługi związane z rekreacją i sportem. Ze względu na to, że usługi opisane przez Czytelnika w pytaniu mieszczą się pod symbolem PKWiU 92.31.22-00.00 - „Usługi świadczone przez autorów, kompozytorów, rzeźbiarzy, artystów estradowych i innych”, jako podatnik VAT może on skorzystać na tej podstawie ze zwolnienia przedmiotowego w zakresie świadczonych usług.

Warto także pamiętać, że w pozostałych sytuacjach, tj. w których usługi twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych nie zostały objęte symbolem 92 PKWiU, podatnicy (osoby fizyczne) mogą korzystać z obniżonej, 7-proc. stawki VAT na podstawie art. 41 ust. 2 ustawy w zw. z poz. 162 załącznika nr 3 do ustawy o VAT.

Czy twórca ma obowiązek zarejestrowania się jako podatnik VAT

Jeżeli podatnik prowadzi wyłącznie działalność zwolnioną z VAT, czyli wymienioną w załączniku nr 4 do ustawy, to korzysta ze zwolnienia w VAT bez względu na wysokość osiąganych przychodów. W takim przypadku podatnik może (ale nie musi) zarejestrować się w urzędzie jako podatnik VAT. Wynika to z art. 96 ust. 3 ustawy.

Podatnik, który wykonuje wyłącznie czynności zwolnione przedmiotowo z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy, pomimo braku takiego obowiązku, może złożyć w urzędzie skarbowym formularz VAT-R i zarejestrować się jako podatnik VAT. Wówczas naczelnik urzędu skarbowego potwierdzi zarejestrowanie twórcy jako podatnika VAT zwolnionego.

Przykład

Podatnik świadczy usługi w zakresie realizacji dźwięku do audycji telewizyjnych. Usługi te sklasyfikowane są pod symbolem PKWiU 92.31.22-00.00 jako „Usługi świadczone przez autorów, kompozytorów, rzeźbiarzy, artystów estradowych i innych indywidualnych artystów”. Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy w związku z poz. 11 załącznika nr 4 do ustawy są one zwolnione przedmiotowo z VAT. Ze względu na to, że wykonywane usługi w zakresie realizacji dźwięku do audycji telewizyjnych są jedynym przedmiotem działalności podatnika, to wysokość obrotu zrealizowanego w 2007 r. i 2008 r. pozostaje bez wpływu na obowiązek zgłoszenia rejestracyjnego według formularza VAT-R. Podatnik bez względu na wysokość sprzedaży, jaką uzyska z tytułu świadczenia wymienionych usług, nie ma obowiązku zarejestrowania się w urzędzie skarbowym jako podatnik VAT.

Może jednak z tego prawa skorzystać i złożyć formularz zgłoszeniowy VAT-R. Zostanie wówczas zarejestrowany jako podatnik VAT zwolniony.

Jak należy dokumentować usługi zwolnione z VAT

Sposób dokumentowania wykonanych przez twórcę usług zależy od tego, czy dokonał on zgłoszenia rejestracyjnego w urzędzie skarbowym oraz od posiadanego przez niego statusu podatkowego.

Jeżeli podatnik wykonujący wyłącznie czynności zwolnione z VAT skorzysta z prawa wynikającego z art. 96 ust. 3 ustawy i nie dokona zgłoszenia rejestracyjnego, w wyniku czego nie zarejestruje się jako podatnik VAT. Wówczas świadczone usługi będzie dokumentował za pomocą rachunku, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa.

Jeżeli podatnik wykonuje wyłącznie czynności zwolnione z VAT i zarejestrował się jako podatnik zwolniony z podatku ze względu na przedmiot działalności, co naczelnik urzędu skarbowego potwierdził na formularzu VAT-5, to wówczas właściwym dokumentem, który potwierdza świadczone przez podatnika usługi, jest również rachunek. Podatnik podatku od towarów i usług zarejestrowany jako podatnik VAT zwolniony nie jest uprawniony do wystawiania faktur VAT.

Jeżeli natomiast twórca jest zarejestrowany jako czynny podatnik podatku od towarów i usług, który wykonuje zarówno czynności zwolnione od opodatkowania, jak i podlegające opodatkowaniu, to wówczas właściwą formą udokumentowania czynności jest faktura VAT. W takim przypadku dla udokumentowania usług zwolnionych podatnik ma obowiązek wystawienia faktury VAT ze stawką zwolnioną. Wystawiona faktura VAT powinna dodatkowo zawierać symbol PKWiU usługi lub przepis, na podstawie którego podatnik korzysta ze zwolnienia od VAT.

Podatnik, który wykonuje wyłącznie czynności zwolnione na podstawie art. 43 ustawy, nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji VAT, co wynika z art. 109 ust. 1 i 3 ustawy. W rezultacie podatnik taki nie składa również deklaracji VAT, przy czym brak tego obowiązku dotyczy zarówno podatnika posiadającego status podatnika VAT zwolnionego, jak i niezarejestrowanego.

WAŻNE!

Jeżeli twórca jest zarejestrowany jako podatnik VAT, który wykonuje zarówno czynności zwolnione od opodatkowania, jak i podlegające opodatkowaniu, to wówczas właściwą formą udokumentowania czynności jest faktura VAT. W takim przypadku dla udokumentowania usług zwolnionych podatnik ma obowiązek wystawienia faktury VAT ze stawką zwolnioną.

Czy przysługuje prawo odliczenia podatku naliczonego

Prawo do odliczenia VAT naliczonego przy nabyciu towarów i usług oparte jest na deklaracji podatnika co do przyszłego ich wykorzystania w ramach prowadzonej działalności, tzn. deklaracji istnienia związku tych zakupów z czynnościami opodatkowanymi VAT. Wobec tego, jeżeli podatnik prowadzi wyłącznie działalność zwolnioną z VAT, nie ma on w ogóle prawa do odliczenia VAT od zakupionych towarów i usług, które zostały wykorzystane do wykonania tych czynności. Ograniczenie to dotyczy zarówno sytuacji, w której nabywane towary i usługi dotyczą sprzedaży usług objętych zwolnieniem z VAT na terytorium kraju, jak i świadczeniem tych usług poza terytorium kraju.

Stanowisko to potwierdził m.in. Urząd Skarbowy w Zgierzu w postanowieniu z 28 kwietnia 2006 r. nr III/443-63/06. Udzielił on odpowiedzi na pytanie podatnika o prawo do odliczenia podatku naliczonego od towarów i usług nabywanych w związku ze świadczeniem usług konserwacji mebli zabytkowych (czynności zwolnionych przedmiotowo) na terenie kraju i poza nim. Czynności te, sklasyfikowane pod symbolem PKWiU 92.31.22-00.00 jako „Usługi świadczone przez autorów, kompozytorów, rzeźbiarzy, artystów estradowych i innych indywidualnych artystów”, stanowiły dla podatnika jedyny przedmiot działalności. Ze względu na zwolnienie tych czynności z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy w związku z poz. 11 załącznika nr 4 do ustawy, podatnikowi nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego zawartego w cenie nabywanych towarów i usług wykorzystywanych przy wykonywaniu czynności konserwacji mebli. Zakaz odliczenia dotyczył zarówno sytuacji, w której usługi świadczone były przez podatnika na terytorium kraju, jak i poza nim.

Warto więc podkreślić, że od właściwej klasyfikacji usługi, tj. ustalenia, czy jest ona objęta zwolnieniem przedmiotowym w VAT, zależy zakres prawa do odliczenia VAT od dokonanych zakupów.

Reasumując: twórca utworów publikowanych w czasopismach specjalistycznych w postaci artykułów, felietonów oraz zdjęć jest podatnikiem VAT. Status podatnika nie oznacza jednak obowiązku rozliczania VAT i konieczności rejestrowania się w urzędzie skarbowym. Ze względu na zwolnienie przedmiotowe w zakresie świadczonych usług podatnik nie musi się rejestrować w urzędzie skarbowym, pod warunkiem, że wykonuje wyłącznie te usługi.

• art. 1 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 1, art. 43 ust. 1, art. 52 ust. 1 i 2 ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych - j.t. Dz.U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 181, poz. 1293

• art. 15, art. 41 ust. 2, art. 43 ust. 1 pkt 1, art. 99 ust. 7, art. 109 ust. 1 i 3 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 209, poz. 1320

Aneta Szwęch

konsultant podatkowy

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Dorota Jaszczak

Prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »