Na skutek pożaru częściowemu zniszczeniu w firmie mogą ulec np. środki trwałe. Jeżeli tego typu sytuacje są efektem zdarzeń trudnych do przewidzenia, występujących poza działalnością operacyjną jednostki i niezwiązanych z ogólnym ryzykiem jej prowadzenia, ich skutki będą ewidencjonowane za pomocą kont 770 "Zyski nadzwyczajne" i 775 "Straty nadzwyczajne". Taki sposób ujmowania wynika z art. 3 ust. 1 pkt 33 ustawy o rachunkowości.

Jeżeli spółka uzna pożar za tego typu zdarzenie, straty z tego tytułu w środkach trwałych w części niezamortyzowanej ich wartości powinny zostać ujęte w księgach rachunkowych w następujący sposób: strona Wn konta 775 "Straty nadzwyczajne", strona Ma konta 010 "Środki trwałe". W przypadku środków trwałych w budowie do strat zalicza się pełną kwotę poniesionych nakładów: strona Wn konta 775 "Straty nadzwyczajne", strona Ma konta 080 "Środki trwałe w budowie". Taka ewidencja dotyczy sytuacji, w której w wyniku szkody środek trwały ulega likwidacji.

Zdarzenia nadzwyczajne

Warto pamiętać, że zdarzenia nadzwyczajne w zależności od charakteru firmy powinny być rozpatrywane indywidualnie. W praktyce często pojawia się sytuacja, w której dane zdarzenie ma charakter nadzwyczajny dla jednej spółki, natomiast dla innej nie ma takiego charakteru. I tak na przykład straty w środkach trwałych spowodowane powodzią, pożarem, huraganem itp. dla wielu jednostek gospodarczych są zdarzeniami nadzwyczajnymi. Jednak zakłady ubezpieczeń nie mogą zaliczyć do strat nadzwyczajnych roszczeń odszkodowawczych z tytułu powyższych zdarzeń losowych, zgłoszonych przez posiadaczy polis ubezpieczeniowych w ramach ubezpieczenia od tego rodzaju ryzyka.

Każda firma powinna w zakładowym planie kont opisać zdarzenia, które będzie ewidencjonować jako straty i zyski nadzwyczajne. Oczywiste jest, że nie wszystkie tego typu zdarzenia da się przewidzieć i zdefiniować w planie kont. Dlatego też, aby poprawnie zaklasyfikować każdą sytuację, należy ją indywidualnie przeanalizować i ocenić.

Przy klasyfikacji zdarzenia do pozycji nadzwyczajnych pomocne może być również porównanie zaistniałego zdarzenia z tymi, które występują w toku działalności operacyjnej, finansowej i pozostałej danej jednostki. Kryterium rozstrzygającym, czy dane zdarzenie ma charakter nadzwyczajny, jest brak jego związku z ogólnym ryzykiem gospodarowania oraz trudność jego przewidzenia. Warto zwrócić uwagę na fakt, że począwszy od 2005 roku pozycja zysków i strat nadzwyczajnych nie występuje w Międzynarodowych Standardach Sprawozdawczości Finansowej.

ZDARZENIA NADZWYCZAJNE

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 33 ustawy o rachunkowości straty i zyski nadzwyczajne rozumie się jako straty i zyski powstałe na skutek zdarzeń trudnych do przewidzenia, poza działalnością operacyjną jednostki i niezwiązane z ogólnym ryzykiem jej prowadzenia.

Rozliczenie szkód