| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > VAT i akcyza > Odwrotne obciążenie VAT od 1 lipca 2015 r. – wyjaśnienia MF

Odwrotne obciążenie VAT od 1 lipca 2015 r. – wyjaśnienia MF

Z początkiem lipca 2015 r. weszły w życie nowe przepisy w zakresie rozszerzenia i doprecyzowania regulacji zawartych w ustawie o VAT, dotyczących mechanizmu odwróconego obciążenia, których celem jest zapewnienie większej skuteczności tego instrumentu. W artykule prezentujemy wyjaśnienia Ministerstwa Finansów objaśniające wprowadzone zmiany.

II. OGRANICZENIE STOSOWANIA MECHANIZMU ODWRÓCONEGO OBCIĄŻENIA WYŁĄCZNIE DO TRANSAKCJI ZAWIERANYCH POMIĘDZY DWOMA PODATNIKAMI VAT CZYNNYMI

Od 1 lipca 2015 r. zastosowanie mechanizmu odwróconego obciążenia wobec dostaw towarów wymienionych w załączniku nr 11 do ustawy o VAT będzie miało miejsce w sytuacji gdy:

- podatnik – dostawca nie korzysta z tzw. zwolnienia podmiotowego od podatku,

- podatnik – nabywca jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym,

- dostawa nie jest objęta zwolnieniem na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 122 ustawy (zwolnienia dla towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej z VAT oraz dla dostaw złota inwestycyjnego).

Od 1 lipca 2015 r. mechanizm odwróconego obciążenia nie będzie miał zatem zastosowania do transakcji, których przedmiotem będzie dostawa towarów wymienionych w załączniku nr 11 do ustawy o VAT, których nabywcą będzie podatnik VAT zwolniony tzw. podmiotowo (tj. korzystający ze zwolnienia w związku z osiągnięciem w poprzednim roku sprzedaży w wysokości nieprzekraczającej 150 000 zł lub – w przypadku podatników rozpoczynających działalność w trakcie roku – ww. kwoty proporcjonalnie do okresu prowadzonej działalności) lub wykonujący wyłącznie czynności zwolnione przedmiotowo. 

Weryfikację statusu podatkowego nabywcy ułatwi dokonującemu dostawy baza on-line - usługa zamieszczona na stronie internetowej Ministerstwa Finansów pod nazwą „SPRAWDŹ STATUS PODMIOTU W VAT”, za pomocą której dostawca będzie mógł potwierdzić czy nabywca jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny. 

Podstawa prawna: art. 17 ust. 1 pkt 7 lit. b i c ustawy o VAT

Przykład 2

Klient dokonuje zakupu 100 szt. arkuszy żeberkowanych ze stali niestopowej. Sprzedawca dokonuje weryfikacji statusu podatkowego prowadzącego działalność gospodarczą nabywcy.

Sytuacja I

Nabywca jest podatnikiem VAT czynnym è sprzedawca realizuje transakcję na zasadzie odwróconego obciążenia wystawiając fakturę bez podatku.

Sytuacja II

Nabywca nie jest podatnikiem VAT czynnym è sprzedawca realizuje transakcję na zasadach ogólnych wystawiając fakturę na kwotę zawierającą podatek VAT.

Jeżeli nabywca jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, wówczas sprzedawca realizuje transakcję na zasadach ogólnych (wystawiając fakturę na kwotę zawierającą podatek, jeżeli nabywca zażąda wystawienia faktury).

Uwaga!

Jeżeli dopiero po dokonaniu transakcji na zasadach ogólnych nabywca zgłosił, że działał w charakterze podatnika, sprzedawca powinien:

- upewnić się co do statusu podatkowego nabywcy np. wykorzystując bazę podatników on-line lub w drodze procedury potwierdzenia tego statusu przez naczelnika urzędu skarbowego (art. 96 ust. 13 ustawy o VAT),

- skorygować dokonane rozliczenie – konieczność realizacji transakcji na zasadzie odwróconego obciążenia w przypadku, gdy nabywca jest podatnikiem VAT czynnym, a w przypadku gdy dostawa dotyczy elektroniki ? przekroczony jest limit kwotowy dokonywanych w ramach jednolitej gospodarczo transakcji (patrz: część III), wystawić fakturę na zasadach przewidzianych art. 106a – 106n ustawy o VAT,

- zwrócić nabywcy uiszczony podatek VAT.

Baza on-line podatników VAT czynnych

Weryfikację statusu podatkowego nabywcy ułatwi dokonującemu dostawy baza on-line podatników VAT czynnych, którą udostępniono na Portalu Podatkowym (www.portalpodatkowy.mf.gov.pl).

Usługa ta ma być z założenia dostępna on-line zarówno w części ogólnej systemu, jak i przyszłościowo dla zalogowanych użytkowników. 

Ustalenie, czy dany podmiot jest podatnikiem będzie możliwe po podaniu właściwego identyfikatora NIP, przy czym NIP podawany przez użytkownika będzie poddany sprawdzeniu pod kątem poprawności cyfry kontrolnej oraz jego statusu.

III. OGRANICZENIE STOSOWANIA MECHANIZMU ODWRÓCONEGO OBCIĄŻENIA DO DOSTAW NIEKTÓRYCH TOWARÓW POWYŻEJ OKREŚLONEGO LIMITU KWOTOWEGO 

Limit transakcyjny

Nowe zasady funkcjonowania w polskich przepisach dotyczących podatku od towarów i usług mechanizmu odwróconego obciążenia przewidują – w przypadku transakcji, przedmiotem których będą wyroby z kategorii elektroniki - próg kwotowy, po przekroczeniu którego mechanizm ten będzie miał zastosowanie. Od 1 lipca 2015 r. mechanizm odwróconego obciążenia będzie mieć zastosowanie do dostaw takich towarów jak: telefony komórkowe, komputery przenośne, konsole do gier wideo, czyli tzw. elektroniki, dopiero w przypadku, gdy łączna wartość tych towarów w ramach jednolitej gospodarczo transakcji obejmującej te towary – bez kwoty podatku – przekroczy 20 000 zł.

Podstawa prawna: art. 17 ust. 1c ustawy o VAT

Uwaga!

Limit kwotowy, po przekroczeniu którego będzie miał zastosowanie mechanizm odwróconego obciążenia odnosi się wyłącznie do towarów z kategorii elektroniki (komputery przenośne takie jak: tablety, notebooki, laptopy, telefony komórkowe, w tym smartfony, konsole do gier wideo) – nie dotyczy on innych towarów wymienionych w załączniku nr 11 do ustawy o VAT.

Jednolita gospodarczo transakcja

Za jednolitą gospodarczo transakcję uznaje się transakcję obejmującą:

1. umowę, w ramach której występuje jedna lub więcej dostaw towarów z kategorii elektroniki wymienionej w załączniku nr 11 do ustawy o VAT, nawet jeżeli są one dokonane na podstawie odrębnych zamówień lub wystawianych jest więcej faktur dokumentujących poszczególne dostawy,

2. więcej niż jedną umowę, jeżeli okoliczności towarzyszące tej transakcji lub warunki, na jakich została ona zrealizowana, odbiegały od okoliczności lub warunków zwykle występujących w obrocie elektroniką. 

Podstawa prawna: art. 17 ust. 1 d i ust. 1e ustawy o VAT

Uwaga!!!

Podstawowa zasada:

Jednolita gospodarczo transakcja = umowa (chociażby obejmowała więcej niż jedną dostawę, zamówienie lub fakturę)

Wyjątek (interpretowany zawężająco):

Jednolita gospodarczo transakcja = więcej niż jedna umowa

- gdy okoliczności towarzyszące transakcji lub warunki, na jakich została ona zrealizowana odbiegają od okoliczności lub warunków zwykle występujących w obrocie towarami, do których odnosi się limit transakcyjny

Z racji tego, że jednolita gospodarczo transakcja obejmuje jedną lub więcej dostaw towarów, wartość takiej jednolitej transakcji wynika z wartości wszystkich dostaw, które się na nią składają. Wartość każdej z tych dostaw określana jest na zasadach ogólnych wynikających z art. 29a i następnych ustawy o VAT. W szczególności zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania jest, co do zasady, wszystko co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. W przypadku dostaw rozliczanych przy zastosowaniu mechanizmu odwróconego obciążenia otrzymana przez sprzedawcę od nabywcy zapłata nie zawiera kwoty podatku od towarów i usług.

Wszystkie wymienione w podanych przykładach wartości nie zawierają kwoty podatku (tzw. kwoty netto) 

Przykład 3 - jednolite gospodarczo transakcje (przekraczające wartość 20 000 zł)

I. Przedmiotem zawartej umowy sprzedaży jest 10 szt. telefonów komórkowych po 2 500 zł każdy (1 umowa – 1 dostawa)

II. Przedmiotem zawartej umowy jest dostawa 10 szt. tabletów po 1 500 zł każdy oraz

15 szt. smartfonów po 800 zł każdy (1 umowa – 1 dostawa) 

III. Zawarta umowa sprzedaży dotyczy dostawy 15 szt. laptopów po 2 000 zł każdy.

Laptopy będą dostarczane nabywcy w transzach po 5 szt. przez 3 kolejne miesiące (1 umowa – 3 dostawy)

IV. Zawarta umowa o współpracy przewiduje dostawy telefonów komórkowych w 2016 r. na łączną kwotę 80 000 zł. Telefony będą dostarczane nabywcy stosownie do składanych przez niego zamówień (1 umowa – wiele zamówień)

V. Zawarta umowa sprzedaży dotyczy laptopów o łącznej wartości 19 500 zł. Kolejne takie umowy (o wartości zamówionych laptopów 19 500 zł) zawierane są z dużą częstotliwością – nabywca odwiedza sklep sprzedawcy kilka razy jednego dnia lub też przez kilka następnych dni. 

  • sprzedawca powinien taką sytuację zidentyfikować jako odbiegającą od typowych dla obrotu przedmiotowymi towarami è jednolita gospodarczo transakcja obejmująca więcej niż jedną umowę
  • jeśli rozliczenie poprzedniej dostawy w ramach jednolitej gospodarczo transakcji zostało dokonane na zasadach ogólnych, to wymaga ono skorygowania 

Szczegółowy sposób dokonywania korekt rozliczenia dostaw dokonanego pierwotnie na zasadach ogólnych w podobnych sytuacjach przedstawiony został w przykładach 8 i 14 w dalszej części broszury. Taki sposób korygowania rozliczenia podatku znajdzie zastosowanie również w powyższym przykładzie

(3.V).  

- w taki sam sposób powinna zostać oceniona sytuacja, w której nabywca – w okolicznościach wskazanych powyżej – dokonuje zakupu różnego rodzaju sprzętu elektronicznego, tj. jedna dostawa dotyczy laptopów, następna – telefonów komórkowych, kolejna – konsoli do gier wideo itd. 

VI. Zawarta umowa sprzedaży dotyczy telefonów komórkowych o łącznej wartości 5 000 zł. Kolejne umowy zakupu telefonów na taką kwotę zawierane są codziennie przez kolejnych 10 dni (bardzo wysoka częstotliwość, wskazująca na nietypowość transakcji). 

- sprzedawca powinien taką sytuację (pomimo dość niskiej wartości zakupionych towarów, ale w związku z bardzo dużą częstotliwością) zidentyfikować jako odbiegającą od typowych dla obrotu przedmiotowymi towarami è jednolita gospodarczo transakcja obejmująca więcej niż jedną umowę

VII. Przedmiotem zawartej umowy jest sprzedaż 15 szt. konsol do gier wideo o łącznej wartości 15 000 zł. Przed faktyczną realizacją dostawy nabywca decyduje się na zwiększenie złożonego zamówienia o kolejne 10 szt. konsol (1 umowa – 2 zamówienia – 1 dostawa)

Przykład 4 – transakcje nie stanowiące jednolitej gospodarczo transakcji 

I. Sekwencja dokonywanych przez nabywcę zakupów realizowanych każdorazowo na podstawie odrębnych umów wygląda następująco:  ? zakup 15 lipca 2015 r.  – wartość towarów – 15 000 zł

- zakup 10 sierpnia 2015 r. – wartość towarów – 25 000 zł

- zakup 31 sierpnia 2015 r. – wartość towarów –   5 000 zł

- zakup 20 listopada 2015 r.  – wartość towarów – 28 000 zł

- każda umowa powinna być oceniana odrębnie 

II. Zawarta umowa sprzedaży dotyczy notebooków o łącznej wartości 19 000 zł. Kolejna umowa dotycząca sprzedaży takich towarów o łącznej wartości 15 000 zł realizowana jest w następnym dniu. Warunki dokonania ww. dostaw nie wskazują na element „nietypowości” tych transakcji (częstotliwość transakcji nie wskazuje na wymuszone rozdzielenie transakcji celem uniknięcia odwróconego obciążenia)

- każda umowa powinna być oceniana odrębnie 

Uwaga!!!

Okoliczność zamiaru zawarcia przez nabywcę kolejnej (trzeciej) umowy sprzedaży o wartości 15 000 zł, przez tego samego nabywcę w kolejnym dniu powinna być oceniona przez sprzedawcę jako odbiegająca od typowych w transakcjach handlowych sytuacji (wysoka częstotliwość oraz wysoka wartość zakupionych towarów).

III. Zawarta umowa sprzedaży dotyczy smartfonów o łącznej wartości 15 000 zł. Kolejna umowa dotycząca sprzedaży takich towarów o łącznej wartości 10 000 zł realizowana jest w tym samym dniu. W dniu następnym nabywca decyduje się na dokonanie kolejnego zakupu smartfona o wartości 800 zł (1 szt.). Również warunki dokonania ww. dostaw nie wskazują na element „nietypowości” tych transakcji (pomimo wysokiej częstotliwości, trzecia dostawa o znikomej wartości, co wskazuje na pewne dość typowe zachowanie „dokupienia” towarów)  

- każda umowa powinna być oceniana odrębnie 

IV. Przedmiotem zawartej umowy jest sprzedaż 15 szt. konsol do gier wideo o łącznej wartości 15 000 zł. Po dostarczeniu zamówionej partii towarów nabywca decyduje się na zwiększenie złożonego zamówienia o kolejne 10 szt. konsol 

- dodatkowe zamówienie powinno być uznane za kolejną umowę, każda dostawa powinna być oceniana odrębnie.

Uwaga!

Zasady dotyczące jednolitej gospodarczo transakcji stosuje się również do umów o współpracę, tzw. umów ramowych itp.

Za jednolitą gospodarczo transakcję, do której stosuje się odwrócone obciążenie, należy uznać umowę o współpracę, w ramach której dochodzi do wielu dostaw (które mogą być realizowane na podstawie wielu zamówień), jeśli z zawartej umowy wynika, że kontrahenci planują w określonym horyzoncie czasowym dokonanie dostaw sprzętu elektronicznego o łącznej wartości przekraczającej kwotę 20 000 zł (wynika to bezpośrednio z zawartej umowy lub z całokształtu okoliczności jej zawarcia, co jest bezsporne dla obu stron) è wszystkie dostawy (niezależnie od ich wartości jednostkowej) powinny być rozliczane na zasadzie odwróconego obciążenia

Jeżeli zawarta umowa o współpracy nie zawiera deklaracji o wartości planowanych dostaw (jak również nie wynika to z całokształtu okoliczności jej zawarcia) – dokonywane w ramach takiej umowy dostawy powinny być oceniane indywidualnie:

- gdy wartość dostarczanych towarów przekracza 20 000 zł – rozliczenie dostawy na zasadzie odwróconego obciążenia,

- gdy wartość dostarczanych towarów nie przekracza 20 000 zł – rozliczenie dostawy na zasadach ogólnych.

- gdy wartość dostarczanych każdorazowo towarów nie przekracza 20 000 zł, ale okoliczności realizacji dostaw mają nietypowy charakter (patrz przykład 3.V) – rozliczenie każdej z dostaw na zasadzie odwróconego obciążenia 

Przykład 5

Podpisana umowa o współpracy przewiduje możliwość skorzystania z warunków biznesowych w niej określonych przez grupę odrębnych w sensie prawnym podmiotów, np. spółki z grupy kapitałowej – umowa zostaje podpisana przez jedną ze spółek w imieniu pozostałych spółek z grupy. Umowa przewiduje możliwość dokonywania zakupów sprzętu przez spółki z grupy kapitałowej w roku 2016 – dostawy będą realizowane bezpośrednio do odbiorców sprzętu wraz z wystawioną dla tych podmiotów fakturą. Zawarta umowa nie zawiera deklaracji o wartości planowanych w 2016 r. zakupów przez poszczególne spółki z grupy.

- każda dostawa powinna być oceniana odrębnie.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Krzysztof Bogusz

Aplikant radcowski

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »