| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > VAT > Faktura > Jak wystawiać faktury na małżonków prowadzących osobne firmy aby mogli odliczyć VAT

Jak wystawiać faktury na małżonków prowadzących osobne firmy aby mogli odliczyć VAT

Małżonkowie, prowadzący odrębne działalności gospodarcze, dokonujący budowy domu mieszkalnego z wydzieloną częścią usługową, wykorzystywaną do prowadzonych działalności, mają prawo do obniżenia kwoty VAT należnego o VAT naliczony w związku z poniesionymi z tego tytułu wydatkami.

Jednakże zakres tego prawa z racji podjętej inwestycji będzie miał zróżnicowany charakter.

Jan Kowalski jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT. Identycznie jego małżonka. Wspólnie dokonują budowy budynku, który w części przeznaczony będzie na ich cele mieszkaniowe, w części zaś wyodrębniona zostaje część usługowa, która służyć będzie prowadzonym działalnościom gospodarczym. Inwestycja realizowana będzie we własnym zakresie, metodą gospodarczą. W części usługowej możliwe będzie wyodrębnienie pomieszczeń wspólnych, takich jak korytarze, sanitariat oraz pomieszczeń odrębnych, służących każdej z działalności.

Na gruncie omawianego przypadku pojawia się wiele kwestii wymagających rozważenia:
1. Jak powinny być wystawione faktury dokumentujące zakup towarów i usług związanych z realizowaną inwestycją, aby możliwe było odliczenie podatku naliczonego przez każdego z małżonków?
2. Czy jeden oryginał faktury będzie uprawniał każdego z małżonków do ewidencjonowania dokonanych zakupów w prowadzonych ewidencjach oraz kto powinien go przechowywać?
3. Jak rozliczać wydatki związane z budową budynku, który w części będzie wykorzystywany do działalności gospodarczej małżonków, a w części wykorzystywany w celach prywatnych?

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług małżonkowie nie są uznawani za jeden podmiot podatkowy.

Każdy z małżonków wykonując samodzielne czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT jest odrębnym podatnikiem tego podatku, w konsekwencji jest zobowiązany do odrębnego prowadzenia rejestrów dla potrzeb podatku od towarów i usług oraz składania deklaracji VAT-7 dotyczących wyłącznie czynności podejmowanych w ramach swojej działalności.

Przechodząc do odpowiedzi na pierwsze z postawionych wyżej pytań niezbędna jest analiza przepisów określających wymogi dotyczące wystawiania faktur oraz elementów jakie faktury powinny zawierać.

Przepis art. 106 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, iż podatnicy są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy.

Z kolei § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług określa, że faktura stwierdzająca dokonanie sprzedaży powinna zawierać co najmniej: 


1) imiona i nazwiska lub nazwy bądź nazwy skrócone sprzedawcy i nabywcy oraz ich adresy;
2) numery identyfikacji podatkowej sprzedawcy i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 10 i 11;
3) numer kolejny faktury oznaczonej jako "FAKTURA VAT";
4) dzień, miesiąc i rok wystawienia faktury, a w przypadku, gdy data ta różni się od daty sprzedaży, również datę sprzedaży; w przypadku sprzedaży o charakterze ciągłym podatnik może podać na fakturze miesiąc i rok dokonania sprzedaży, pod warunkiem podania daty wystawienia faktury;
5) nazwę (rodzaj) towaru lub usługi;
6) miarę i ilość sprzedanych towarów lub zakres wykonanych usług;
7) cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto);
8) wartość towarów lub wykonanych usług, których dotyczy sprzedaż, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto);
9) stawki podatku;
10) sumę wartości sprzedaży netto towarów lub wykonanych usług z podziałem na poszczególne stawki podatku i zwolnionych od podatku oraz niepodlegających opodatkowaniu;
11) kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto towarów (usług), z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku;
12) kwotę należności ogółem wraz z należnym podatkiem.

Polecamy: Kiedy można rozliczyć się wspólnie z małżonkiem

Treść przywołanych przepisów nie określa zakazu wystawiania faktury na więcej niż jeden podmiot, w konsekwencji nabywcą towaru lub usługi może być więcej niż jedna osoba, jednakże dane zawarte w fakturze muszą umożliwiać jednoznaczną ich identyfikację.

Odnosząc powyższe do opisanego wyżej przykładu faktury dokumentujące sprzedaż powinny być wystawiane na obojga małżonków jako osobnych nabywców, z których każdy powinien być identyfikowany z imienia i nazwiska oraz numeru NIP.

Odnosząc się do drugiego z przedstawionych zagadnień przywołać należy zapis § 19 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia Ministra Finansów, zgodnie z którym obliguje się wystawcę faktury i faktury korygującej do jej wystawienia w co najmniej dwóch egzemplarzach.

Oryginał faktury otrzymuje nabywca, a kopię zatrzymuje sprzedawca. Dokonując wspólnego nabycia towaru lub usługi otrzymana faktura dokumentująca te czynności przechowywana może być przez któregokolwiek z małżonków.

Nie stoi przy tym nic na przeszkodzie by drugi z małżonków, posiadał kserokopię oryginalnej faktury. Podstawę odliczenia kwoty podatku naliczonego i tak stanowić będzie oryginał faktury VAT.

Polecamy: Jak rozliczać koszty w czasie

Pamiętać jedynie należy o tym, iż na podatniku ciążyć będzie obowiązek udowodnienia istnienia oryginału faktury i wskazania miejsca, w którym się znajduje. Dokumenty zaś przechowywane powinny być w sposób umożliwiający łatwe ich odszukanie (§ 21w/w rozporządzenia).

Przechodząc natomiast do prawa odliczenia podatku naliczonego - zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 86 ustawy o podatku VAT, podatnik może obniżyć kwotę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w sytuacji, gdy występuje związek z poniesionymi wydatkami, a czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi z tytułu prowadzonej działalności.

Jednocześnie w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi prawo takie nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Polecamy: serwis VAT

W omawianym przypadku w związku z poniesionymi wydatkami przez małżonków na nabycie towarów i usług związanych z budową części usługowej budynku, przysługiwać będzie prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentującymi je, w zakresie w jakim wydatki te związane będą z wykonywaniem czynności opodatkowanych.

Jeśli w powierzchni budynku uda się wyodrębnić pomieszczenia używane wyłącznie do celów jednej działalności gospodarczej i da się wyodrębnić wydatki ponoszone w związku z tymi pomieszczeniami - podatnikowi będzie przysługiwało pełne prawo odliczenia podatku naliczonego.

W pozostałym zakresie, gdy wydatki dotyczą części wspólnych przysługiwać będzie prawo do odliczenia kwoty podatku naliczonego stanowiącej równowartość 50 % kwoty podatku. W konsekwencji wydatki poniesione na zakup towarów i usług w związku z budową części mieszkalnej z prawa takiego korzystać nie będą.

Każdy z małżonków powinien w rejestrach prowadzonych dla potrzeb podatku VAT oraz deklaracjach podatkowych ująć podatek naliczony w odpowiedniej przysługującej dla danej działalności części. Właściwym przy tym jest sporządzenie opisu procentowego udziału podatku podlegającego odliczeniu z tytułu prowadzonej przez każdego z małżonków działalności.

Dodatkowo należy zauważyć, iż ciężar rzetelnego rozliczenia wydatków związanych z budową budynku, w części przeznaczonej na potrzeby działalności, a w części na cele mieszkaniowe, jak również wybór metody umożliwiający prawidłowe określenie tych proporcji spoczywa na podatniku (art. 90 ust. 1 ustawy o VAT).

Źródło: interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 12 sierpnia 2009 r. (nr ITPP1/443-490/09/DM)

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Karol Walczak

Prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »