| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > VAT > Faktura > Faktura VAT i fakturowanie w 2013 roku - wyjaśnienia Ministerstwa Finansów

Faktura VAT i fakturowanie w 2013 roku - wyjaśnienia Ministerstwa Finansów

W zakresie wystawiania faktur VAT czeka podatników w 2013 roku sporo nowości. Przedstawiamy wyjaśnienia ekspertów Ministerstwa Finansów w tej kwestii.

Wystawianie faktur przez zarejestrowanych podatników VAT zwolnionych

Zmienione brzmienie przepisu § 4 rozporządzenia fakturowego nie wprowadza zmian w stosunku do obecnie obowiązujących przepisów w zakresie podatników zobowiązanych do wystawiania faktur. Nadal będą to podatnicy zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, posiadający numer identyfikacji podatkowej, jak również podatnicy, o których mowa w art. 16 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. 2011 r. Nr 177, poz. 1054 oraz z 2012 r. poz. 1342), zwanej dalej „ustawą o VAT”, dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy nowych środków transportu.

Nowością jest dopuszczenie możliwości wystawiania faktur przez zarejestrowanych podatników VAT zwolnionych. Równocześnie podatnicy ci nie zostaną pozbawieni możliwości wystawiania rachunków w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, 848 i 1101), które zgodnie z obecnie obowiązującym § 17 pkt 4 rozporządzenia fakturowego nadal będą uznawane za faktury.

W efekcie wprowadzonych zmian zarejestrowany podatnik VAT zwolniony będzie mógł dokonać wyboru, czy udokumentować daną transakcję fakturą, na nowych zasadach wprowadzonych od dnia 1 stycznia 2013 r., czy też rachunkiem, na zasadach unormowanych przepisami ustawy Ordynacja podatkowa.

Dane w fakturze

Znowelizowane przepisy § 5 rozporządzenia fakturowego zawierają katalog danych, które winna zawierać faktura. Stanowią one odzwierciedlenie obecnych w tym zakresie regulacji zawartych w § 5, § 7 ust. 1-2, § 23, § 25 dotychczasowego rozporządzenia fakturowego, zostały jednakże odpowiednio nieznacznie zmodyfikowane, celem dostosowania regulacji krajowych do regulacji dyrektywy 2006/112/WE, zmienionych przez dyrektywę 2010/45/UE w zakresie danych, które winna zawierać faktura.

Część danych obligatoryjnie umieszczanych na fakturze pozostała niezmieniona, stanowiąc odzwierciedlenie przepisów rozporządzenia fakturowego, np. nazwa (rodzaj) towaru lub usługi, stawki podatku.

Bez zmian pozostał również sposób wykazywania i zaokrąglania kwoty podatku.

Niewielkim zmianom (doprecyzowującym) uległ przepis o możliwości określenia w fakturze również kwot podatku dotyczących wartości dostarczonych poszczególnych towarów i wyświadczonych usług. Pozostały również szczególne uregulowania dotyczące faktur wystawianych przy transakcjach trójstronnych (wprowadzono jedynie zmiany o charakterze redakcyjnym).

Ponadto wymóg umieszczania na fakturze niektórych danych uległ likwidacji, np. zlikwidowano obowiązek umieszczania numeru rejestracyjnego samochodu na fakturach dokumentujących nabycie paliw, czy obowiązek zamieszczania terminu płatności należności w przypadku małych podatników rozliczających się metodą kasową co nie oznacza, iż podatnicy dla własnych potrzeb dokumentacyjnych nie mogą zamieszczać takich danych.

Zmiany zawarte w zmienianym rozporządzeniu generalnie upraszczają zasady fakturowania i m.in. polegają na zmniejszeniu obowiązkowych danych na fakturze lub na wprowadzeniu możliwości podawania niektórych danych innych niż obecnie wymagane – w miejsce tych obecnie obowiązujących. Jednakże, pomimo zniesienia obowiązku podawania niektórych 8 danych w fakturze, podatnicy, którzy np. obecnie oznaczają faktury wyrazami „faktura VAT” nadal będą mogli to czynić w nowym stanie prawnym.

Dodatkowo należy zauważyć, iż na fakturach podatnicy mogą również zawierać inne dane, które nie będą już wymagane jako obowiązkowe od 1 stycznia 2013 r. Realne zmiany w fakturowaniu dotyczyć będą niewielkiej grupy podatników, którzy rozliczają VAT w procedurach szczególnych oraz małych podatników stosujących metodę kasową. Ale nawet ci podatnicy mogą zachować dotychczasowe oznaczenia faktur, pod warunkiem, że naniosą dodatkowe oznaczenia np. wyrazy „metoda kasowa” czy „procedura marży dla biur podróży”.

W konsekwencji zmienione przepisy, które będą obowiązywać od 1 stycznia 2013 r. nie powinny powodować konieczności istotnych zmian w systemach księgowych.

Dane obligatoryjne na fakturze VAT od 2013 roku

W rozporządzeniu fakturowym zlikwidowano określenia „Faktura VAT-MP”, „Faktura VAT marża” oraz możliwość umieszczenia informacji, iż podatek VAT rozlicza nabywca. Jednocześnie wprowadzono obowiązek podania danych wynikających ze znowelizowanego brzmienia art. 226 dyrektywy 2006/112/WE poprzez obowiązek umieszczenia na fakturze:

1) wyrazów „metoda kasowa”, które zastępują dotychczasowe wyrażenie „Faktura VATMP” (stosownie do nowego brzmienia § 5 ust. 2 pkt 1 - rozwiązanie to odpowiada art. 226 pkt 7a dyrektywy 2006/112/WE),

2) wyrazu „samofakturowanie” (stosownie do nowego brzmienia § 5 ust. 2 pkt 2 - rozwiązanie to odpowiada art. 226 pkt 10a dyrektywy 2006/112/WE),

3) wyrazów „procedura marży dla biur podróży”, które zastępują dotychczasowe wyrażenie „FAKTURA VAT marża” bądź też odesłanie do przepisów art. 119 ustawy o VAT lub art. 306 dyrektywy (stosownie do § 5 ust. 2 pkt 3 - rozwiązanie to odpowiada art. 226 pkt 13 dyrektywy 2006/112/WE),

4) wyrazów „procedura marży – towary używane”; „procedura marży – dzieła sztuki” lub „procedura marży – przedmioty kolekcjonerskie i antyki”, które zastępują dotychczasowe wyrażenie „FAKTURA VAT marża” bądź też odesłanie do przepisów art. 120 ustawy o VAT lub art. 313 dyrektywy (stosownie do § 5 ust. 2 pkt 4 - rozwiązanie to odpowiada art. 226 pkt 14 dyrektywy 2006/112/WE),

5) wyrazów „odwrotne obciążenie” – rozwiązanie to może być stosowane jako jedyne z dotychczasowych trzech obowiązujących oznaczeń dla tego rodzaju transakcji 9 (stosownie do § 5 ust. 2 pkt 5 - rozwiązanie to odpowiada art. 226 pkt 11a dyrektywy 2006/112/WE),

6) stosownie do § 5 ust. 2 pkt 6: - przepisu ustawy albo aktu wydanego na podstawie ustawy, na podstawie którego podatnik stosuje zwolnienie od podatku, - przepisu dyrektywy, który zwalnia od podatku taką dostawę lub takie świadczenie, lub - innej podstawy prawnej wskazującej na to, że dostawa towarów lub świadczenie usług korzysta ze zwolnienia; rozwiązanie to odpowiada art. 226 pkt 11 dyrektywy 2006/112/WE i w zasadzie tylko porządkuje dotychczasowe oznaczenia.

Tak jak już wskazano podatnicy wystawiający dotychczas faktury „VAT-MP” czy też „VAT marża” nadal mogą zachować te oznaczenia, pod warunkiem wskazania również na fakturze wymaganych we wszystkich państwach członkowskich UE nowych oznaczeń.

Imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy

W zakresie danych identyfikacyjnych podatnika, danymi takimi dla podatnika będącego osobą fizyczną jest imię i nazwisko. W fakturze podatnicy będący osobami fizycznymi powinni zatem podawać imię i nazwisko, przy czym oprócz tych danych mogą również podać nazwę lub nazwę skróconą firmy. Natomiast w przypadku podatnika niebędącego osobą fizyczną dane identyfikacyjne stanowią przede wszystkim nazwa pełna oraz nazwa skrócona.

W fakturze podatnicy niebędący osobami fizycznymi powinni zatem umieszczać nazwę lub nazwę skróconą podaną w zgłoszeniu identyfikacyjnym. Również prawidłowym rozwiązaniem jest wskazanie jednocześnie nazwy pełnej i skróconej.

Adres na fakturze wystawionej przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą

Na fakturze powinien być podawany, co do zasady, adres siedziby działalności gospodarczej podatnika, w rozumieniu ustawy o VAT. Przepisy nie precyzują jaki adres w przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą (miejsca zamieszkania czy głównego miejsca prowadzenia działalności – jeśli to główne miejsce prowadzenia działalności znajduje się w innym miejscu niż miejsce zamieszkania) podatnik powinien wskazać w fakturze.

Przyjąć zatem należy, iż będzie to adres zgodny z dokonanym zgłoszeniem identyfikacyjnym, 10 tj. w przypadku osób fizycznych powinien to być, co do zasady, adres zamieszkania. Jednakże w sytuacji, gdy osoba fizyczna nie prowadzi działalności gospodarczej w miejscu zamieszkania i posiada główne miejsce prowadzenia działalności (wskazane w zgłoszeniu dla potrzeb identyfikacji podatkowej), w fakturze powinien być podawany adres tego głównego miejsca prowadzenia działalności. Nie ma też przeszkód aby w fakturze były również podawane inne miejsca prowadzenia działalności, w szczególności te, w których dokonywana jest dana dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem że nie zakłóca to czytelności faktury.

Faktury uproszczone od 2013 roku

Wprowadzony do rozporządzenia fakturowego przepis § 5 ust. 4 pkt 6, przewiduje możliwość wystawiania faktur uproszczonych i określa przesłanki warunkujące korzystanie z tej możliwości. W tym zakresie przepis stanowi implementację art. 220a dyrektywy 2006/112/WE, dodanego przez dyrektywę 2010/45/UE. Faktury uproszczone wystawiane są, w przypadku gdy kwota faktury nie przekracza 100 euro lub równowartości tej kwoty w walucie krajowej. Przyjęta kwota 450 zł uwzględnia zasady przeliczania kwot przewidziane w art. 399 i 400 dyrektywy 2006/112/WE.

Zgodnie z art. 226b dyrektywy 2006/112/WE państwa członkowskie nakładają obowiązek umieszczania na fakturach uproszczonych co najmniej następujących danych:

a) daty wystawienia faktury;

b) danych identyfikacyjnych podatnika dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługi;

c) danych określających rodzaj dostarczonych towarów lub wykonanych usług;

d) należnego VAT lub danych potrzebnych do jego obliczenia;

e) w przypadku gdy wystawiona faktura jest dokumentem lub notą uznaną za fakturę na mocy art. 219, wyraźnego i jednoznacznego odniesienia do tej faktury pierwotnej oraz konkretnych danych, które ulegają zmianie.

Wprowadzone w cyt. wyżej przepisie dyrektywy wyrażenie „co najmniej” przyznaje państwom członkowskim pewną dowolność w zakresie określania danych, które musi zawierać faktura uproszczona, wskazując jednocześnie katalog danych umieszczanych obligatoryjnie na tego rodzaju dokumencie.

W przepisach § 5 ust. 4 pkt 6 rozporządzenia fakturowego zakres danych obowiązkowo zamieszczanych na fakturach uproszczonych został określony w sposób zbliżony do zakresu danych wymaganych (odrębnymi przepisami) na paragonie fiskalnym.

Faktury uproszczone nie mogą być wystawiane w przypadku:

- wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

- sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju oraz na terytorium kraju,

- w przypadku gdy faktura wystawiana jest na żądanie osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej,

- dostawy towarów i świadczenia usług na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju, dla których osobą zobowiązaną do zapłaty podatku od wartości dodanej jest nabywca towaru lub usługobiorca.

Odręczne dopisanie na paragonie fiskalnym numeru NIP nabywcy nie czyni zadość wymogom przewidzianym przepisami dla wystawiania faktur i tym samym tak sporządzony paragon nie może zostać uznany za fakturę uproszczoną.

Możliwość wystawienia faktury uproszczonej w przypadku transakcji o wartości do 450 zł (lub 100 euro) nie oznacza, że nie można wystawiać w takiej sytuacji faktury zawierającej pełną ilość danych.

Faktura uproszczona daje nabywcy towarów i usług prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu transakcji, które są dokumentowane tą fakturą.

Numer NIP nabywcy w fakturze

Zmianą w stosunku do obecnie obowiązującego rozporządzenia fakturowego jest ograniczenie w § 5 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia fakturowego katalogu przypadków, w których nie ma potrzeby zawierania na fakturze numeru NIP nabywcy – dotychczas zawartego w § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia fakturowego. Większość tych przypadków jest bowiem zbędnych z uwagi na zaproponowane zmiany w § 5 rozporządzenia fakturowego, w którym NIP zastąpiono numerem, za pomocą którego nabywca jest zidentyfikowany dla podatku od towarów i usług lub podatku od wartości dodanej.

W konsekwencji tych zmian nie ma uzasadnienia do podawania na fakturze numeru NIP w przypadku osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej czy też nieposługujących się takim numerem, jak również podmiotów z państw trzecich.

Z dotychczas obowiązujących regulacji pozostawiono natomiast możliwość niepodawania numeru, za pomocą którego nabywca (inny podatnik) jest zidentyfikowany dla podatku w sytuacji sprzedaży energii elektrycznej i cieplnej, gazu przewodowego, świadczenia usług telekomunikacyjnych i radiotelekomunikacyjnych oraz świadczenia usług wymienionych w poz. 140-153, 174 i 175 załącznika nr 3 do ustawy o VAT, z wyjątkiem jednak przypadku, gdy dana transakcja będzie dokumentowana fakturą uproszczoną.

Podatnik dokonujący zatem ww. czynności na rzecz innego podatnika, 12 w przypadku transakcji do 450 zł, będzie miał wybór czy dokumentować tę transakcję fakturą „pełną”, jedynie bez numeru identyfikacyjnego VAT nabywcy, czy też wystawiać fakturę uproszczoną, niezawierającą żadnych innych danych identyfikujących nabywcę poza tym numerem.

Samofakturowanie

Przepis § 6 rozporządzenia fakturowego w nowym brzmieniu przewiduje możliwość wystawiania faktur w imieniu i na rzecz podatnika przez upoważnione przez niego osoby trzecie, w szczególności przez jego przedstawiciela podatkowego, oraz przez nabywcę towarów lub usług, będącego podatnikiem podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze bądź też osobą prawną niebędącą takim podatnikiem.

Samofakturowanie przez nabywcę będzie miało zastosowanie do sprzedaży dokonywanej na jego rzecz, jak również będzie obejmowało możliwość wystawiania faktur zaliczkowych. Będzie mogło być również zastosowane w przypadku dostawy towarów i świadczenia usług, których miejscem opodatkowania jest kraj trzeci. W przypadku samofakturowania dokonywanego przez nabywcę towarów i usług, których to miejscem opodatkowania będzie inne niż Polska państwo członkowskie UE, zastosowanie znajdą regulacje dotyczące fakturowania obowiązujące w tym państwie członkowskim.

Przepisy te odzwierciedlają postanowienia art. 220 i art. 224 dyrektywy 2006/112/WE. Wskazać należy, że proponowany przepis stanowi częściową kontynuację regulacji obowiązujących w tym zakresie w obecnym brzmieniu § 6 i § 25 rozporządzenia fakturowego, odpowiednio zmodyfikowanych celem dostosowania regulacji krajowych do art. 224 dyrektywy 2006/112/WE w brzmieniu zmienionym przez dyrektywę 2010/45/UE.

Ministerstwo Finansów zwraca uwagę, że odbiurokratyzowano szereg istniejących obecnie wymogów dotyczących samofakturowania, takich jak np. obowiązek informowania naczelnika urzędu skarbowego o zawarciu umowy na samofakturowanie, pozostawiając kwestie wyboru takiego rozwiązania i sposobu zatwierdzania poszczególnych faktur w gestii poszczególnych stron sprzedaży. Przyjęte rozwiązanie można określić mianem likwidacji sformalizowanej obecnie procedury i warunków wystawiania faktur przez nabywcę.

Obliczanie kwoty podatku wychodząc od kwoty brutto świadczenia

Zmiany wprowadzone w § 8 rozporządzenia fakturowego umożliwiają podatnikom wybór sposobu obliczania kwoty podatku wychodząc od kwoty brutto świadczenia nie uzależniając prawa do skorzystania z tej metody od żadnych szczególnych przesłanek i tym samym nie ograniczając tego prawa do żadnego konkretnego typu transakcji.

Terminy wystawienia faktury

Znowelizowane przepisy § 9 rozporządzenia fakturowego regulują kompleksowo terminy wystawienia faktury. Dokonana zmiana polega w przeważającej mierze na uproszczeniu i uporządkowaniu regulacji obowiązujących obecnie w tym zakresie w § 9 oraz § 11-12 rozporządzenia fakturowego. Przepisy § 9 rozporządzenia fakturowego w zmienionym brzmieniu utrzymują dotychczasową zasadę obowiązku wystawiania faktur w terminie najpóźniej 7 dni od dnia wydania towaru lub wykonania usługi (ust. 1) lub – w przypadku sprzedaży o charakterze ciągłym – od zakończenia miesiąca, w którym dokonano sprzedaży (ust. 2).

W ust. 3 wprowadzana jest natomiast nowa instytucja – możliwość wystawiania zbiorczych faktur, dokumentujących transakcje dokonane w trakcie miesiąca kalendarzowego (niemających charakteru sprzedaży ciągłej). W takim przypadku faktura musi być wystawiona najpóźniej ostatniego dnia tego miesiąca, w którym miały miejsce dostawy towarów lub były świadczone usługi.

Zmiany w tym zakresie realizują obowiązek zapewnienia podatnikom możliwości wystawiania faktur zbiorczych, o których mowa w art. 223 dyrektywy 2006/112/WE, oraz uproszczają dokumentowanie transakcji.

Ponadto, znacznie wydłuża się termin na wystawienie faktur dokumentujących wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (§ 9 ust. 4) oraz świadczenie usług, do których stosuje się art. 28b (§ 9 ust. 5). Zgodnie bowiem z ww. przepisami będzie to możliwe aż do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym odpowiednio: wydano lub przemieszczono towar bądź wykonano usługę.

Faktury zaliczkowe

Regulacje § 10 rozporządzenia fakturowego w nowym brzmieniu utrzymują dotychczasowe zasady wystawiania faktur zaliczkowych. Nowością jest brak obowiązku wystawiania faktur na zaliczki w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów.

Zdaniem Ministerstwa Finansów tego rodzaju zaliczki od 1 stycznia 2013 r. nie rodzą obowiązku podatkowego - vide art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (Dz. U. poz. 1342).

Wprowadzone modyfikacje w zakresie odesłań do odpowiednich przepisów dotyczących danych zawartych na fakturze wynikają ze zmian dokonanych w tym zakresie rozporządzeniem fakturowym. Novum stanowi jedynie odejście od literalnie wyrażonej zasady, że fakturę wystawia się również na każdą kolejną otrzymaną część należności, gdyż wynika już ona z normy zawartej w § 10 ust. 1.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

PORTA KMI POLAND

jest liderem wśród producentów skrzydeł i ościeżnic drzwiowych w Polsce.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »