| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | WIDEOAKADEMIA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > VAT > Rozliczenia VAT > Odpowiedzialność nabywcy za zobowiązania podatkowe sprzedawcy - orzecznictwo

Odpowiedzialność nabywcy za zobowiązania podatkowe sprzedawcy - orzecznictwo

Od 1 października 2013 r. wejdzie w życie nowelizacja ustawy o VAT i ordynacji podatkowej wprowadzająca solidarną odpowiedzialność nabywcy niektórych towarów (wymienionych w załączniku nr 13 do ustawy) za zaległości podatkowe dostawcy. Warto zastanowić jak do wskazanego tematu podchodziły dotąd sądy krajowe i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Czy nabywca może odpowiadać za zobowiązania podatkowe sprzedawcy?

Analogiczny problem był także przedmiotem wyroku NSA z 26 czerwca 2012 r. (sygn. I FSK 1200/11). W ocenie sądu podatnik, będący nabywcą złomu, nie był świadomym uczestnikiem nielegalnego procederu. Sąd stwierdził bowiem, iż „organy podatkowe nie wykazały obiektywnymi dowodami, aby spółka nie zachowała należytej staranności kupieckiej wymaganej w obrocie gospodarczym. Jest wiadomym, że obrót złomem, podobnie jak i paliwem, narażony jest na nadużycia (oszustwa) ze strony kontrahentów, jednak w świetle wyroku TSUE z dnia 21 czerwca 2012 r. w takiej sytuacji wymagana jest szczególna staranność nie tylko ze strony podatników uczestniczących w tym obrocie lecz również ze strony organów podatkowych”.

W przytoczonym wyroku Sąd odniósł się również do kwestii weryfikacji kontrahenta poprzez podkreślenie, iż podatnik:

  • sprawdził  dokumenty rejestracyjne kontrahenta (zaświadczenie o nadaniu numeru REGON, decyzję o nadaniu NIP, potwierdzenie rejestracji jako podatnika VAT);
  • zastosował szczegółową procedurę związaną z dostarczanym do niej złomem;
  • dokumentował dostawy dokumentami PZ, zapisami w zeszycie przyjęcia złomu, dowodami płatności (gotówkowej i bezgotówkowej).

W ocenie Sądu dokonanie powyższych czynności pozwala na przyjęcie wniosku, iż podatnik dochował należytej staranności przy doborze kontrahenta. Z racji tego organ podatkowy nie ma podstaw do kwestionowania prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Co to oznacza w praktyce

Przekładając powyższe orzeczenia na grunt praktyki działalności gospodarczej w pierwszej kolejności należy podkreślić, iż prawo do odliczenia podatku naliczonego wiąże się z faktycznym dokonaniem transakcji gospodarczej. Posiadanie zaś faktury wystawionej przez nabywcę stanowi jedynie formalny warunek realizacji tego prawa.

Prawo do odliczenia podatku naliczonego po stronie nabywcy jest związane z faktem, iż kwota ta stanowiła podatek należny u dostawcy. Zatem odliczenie kwoty podatku naliczonego, która uprzednio nie została rozpoznana jako kwota podatku należnego narusza konstrukcję podatku VAT. Mając jednak na uwadze, iż podatnik nie ma możliwości skutecznej weryfikacji rzetelności rozliczenia podatku VAT przez swoich dostawców, niedopuszczalnym byłoby automatycznie pozbawianie go prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku, gdy dostawca nie rozliczył prawidłowo podatku należnego. Prowadzi to do wniosku, iż w sytuacji, gdy podatnik nie wiedział i nie mógł wiedzieć o nieprawidłowościach w rozliczeniu podatku należnego przez jego dostawców, zachowuje on prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Najistotniejsze ryzyko występuje w sytuacji, gdy organ podatkowy wykaże, że podmiot inny niż wystawca faktury faktycznie dokonał dostawy na rzecz podatnika (firmanctwo). Przykładowo może dojść do następującej sytuacji. Spółka A zawrze umowę na dostawę towaru z X. Następnie towar zostanie Spółce dostarczony zgodnie z zamówieniem, a X wystawi fakturę stwierdzają dostawę. Jednocześnie rzeczywistym dostawcą (sprzedawcą) będzie inny uczestnik procederu (Y). W takiej sytuacji faktura wystawiona przez X nie będzie dokumentować rzeczywistej transakcji gospodarczej, bowiem faktycznym sprzedawcą był Y.  W konsekwencji organ podatkowy może odmówić Spółce A prawa do odliczenia podatku naliczonego od takiej faktury na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. „a” ustawy o VAT.

Bazując na orzecznictwie NSA, stwierdzić należy, iż podatnicy, w sytuacjach, w których mają wątpliwości co do rzetelności kontrahenta powinni:

  • zażądać od dostawcy oleju dokumentów rejestracyjnych (zaświadczenia o nadaniu numeru REGON, decyzji o nadaniu NIP, potwierdzenia rejestracji jako podatnika VAT);
  • szczegółowo dokumentować każdą z dostaw, wraz z dowodami płatności.

Anna Resiak, Kierownik zespołu ds. podatku VAT, ECDDP Sp. z o.o.

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Bernard Waszczyk

Analityk rynku funduszy inwestycyjnych Open Finance.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »