| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > VAT > Zakres opodatkowania > Udzielanie pożyczek przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą - skutki w VAT

Udzielanie pożyczek przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą - skutki w VAT

Umowy pożyczki, związane z mniejszymi obostrzeniami niż umowy kredytu, cieszą się coraz większą popularnością. Podlegają one jednak opodatkowaniu. Jakie skutki podatkowe na gruncie ustawy o VAT wywołuje pożyczka udzielona przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą?

Umowa pożyczki

Przez umowę pożyczki należy rozumieć umową cywilnoprawną, na podstawie której pożyczkodawca zobowiązuje się przenieść na własność pożyczkobiorcy określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a pożyczkobiorca zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy oznaczonych co do gatunku.

O umowie pożyczki mówi się, że jest to najprostsza, najbardziej podstawowa, najmniej skomplikowana czynność kredytowa. Dochodzi do skutku przez samo zawarcie przez strony porozumienia, zaś wydanie przedmiotu stanowi jedynie wykonanie umowy. Co do zasady umowa pożyczki jest umową nieodpłatną, ale może zostać zawarta pod tytułem odpłatnym. Odpłatność oraz to, w jaki sposób będzie ona naliczana, ustalają strony, najczęściej decydując się na oprocentowanie. Dla zawarcia umowy nie jest zastrzeżona żadna szczególna forma, ale pożyczki których wartość przekracza 1000 złotych wymagają formy dokumentowej.

Na pożyczkodawcy ciążą konkretne obowiązki. Jest to obowiązek wydania przedmiotu pożyczki, odpowiedzialność za wady fizyczne i prawne rzeczy oraz uprawnienia do żądania zwrotu pożyczki z chwilą nadejścia terminu oznacznego w umowie, a w przypadku gdy strony terminu nie określiły, pożyczkodawca powinien tę umowę wypowiedzieć. Po stronie pożyczkodawcy powstaje natomiast obowiązek zwrot przedmiot pożyczki oraz zapłaty odsetek w sytuacji, gdy obliguje go do tego umowa lub przepisy szczególne.

Pożyczkodawcy dążą często do zabezpieczenia swoich należności. Zabezpieczenie to odbywać się może w dwóch formach – osobistej, na przykład poręczenia przez osobę trzecią oraz rzeczowej, na przykład ustanowienie zastawu.

Pożyczkę odróżnić należy od kredytu bankowego. Kredytodawcą może być tylko bank, przedmiotem kredytu jest kwota przekazywana do dyspozycji, nie na własność kredytobiorcy, cel, na który kredyt ma być przeznaczony powinien być konkretnie określony (choć w praktyce istnieją wyjątki). Umowa kredytu zawarta powinna być na piśmie, nie ma jednak rygoru nieważności.

Opodatkowanie pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych

Co do zasady pożyczka jako umowa określona w przepisach Kodeksu cywilnego podlega opodatkowaniu od czynności cywilnoprawnych. Obowiązek podatkowy spoczywa po stronie biorącego pożyczkę. Wysokość podatku należnego przy pożyczce wynosi 2% podstawy opodatkowania, zaś za podstawę opodatkowania należy przyjąć kwotę udzielonej pożyczki, bądź w przypadku gdy przedmiotem pożyczki jest rzecz lub rzeczy oznaczone co do gatunku, podstawą opodatkowania jest wartość tych rzeczy. Stawka ta może jednak zostać podwyższona do 20%, w sytuacji, gdy przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego podatnik powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki, a należny podatek od tej czynności nie został wcześniej zapłacony.

Warto jednak zauważyć, iż zwolnione z podatku są pożyczki uzyskane od najbliższej rodziny, to jest te udzielane przez małżonków, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę oraz teściów. Wartość pożyczki zaciągniętej u jednej z wymienionych osób nie może przekraczać kwoty 9637 złotych, przy czym ta wartość obejmuje okres pięciu lat.

Opodatkowanie pożyczki udzielonej przez przedsiębiorcę

Stroną umowy pożyczki mogą być wszelkie podmioty prawa cywilnego. Naturalnie najczęstszą formą pożyczek są obecnie te, w których w roli pożyczkodawcy występują przedsiębiorcy będący podatnikami podatku VAT. Kwestia opodatkowania różni się wtedy od sytuacji, gdy umowa ta zawarta zostałaby między, dla przykładu, dwiema osobami fizycznymi.

Zgodnie z brzmieniem ustawy o VAT usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę podlegają zwolnieniu podatkowemu.

Warto zauważyć, iż w celu poddania pożyczki pod rygor podatku od towarów i usług nie ma znaczenia, czy jej udzielenie miało charakter incydentalny, oraz jakim podmiotem jest pożyczkobiorca. Zgodnie z interpretacją Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, z dnia 16 marca 2011 r., sygn. IPPP1-443-40/11-2/Igo „(…) udzielanie pożyczek przez podatnika podatku od towarów i usług spełnia przesłanki uznania tych czynności za podlegające opodatkowaniu, niezależnie od częstotliwości i celu ich udzielenia, czy statusu nabywcy. Udzielanie bowiem pożyczek przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w związku z jej prowadzeniem, można identyfikować i zaliczać do zawodowej płaszczyzny jednostki, a więc uznać za rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług, nawet gdy te czynności nie znajdują się w jej zakresie przedmiotowym”. 

reklama

Polecamy artykuły

Data publikacji:

Autor:

Źródło:

INFOR

Zdjęcia

Udzielanie pożyczek przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą - skutki w VAT/ Fot. Fotolia
Udzielanie pożyczek przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą - skutki w VAT/ Fot. Fotolia

CIT 2018. Komentarz (książka)299.00 zł

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Sergiusz Felbur

Prawnik, specjalista ds. produktów prawnych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od ksiegowosc.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK