| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > VAT > Zwolnienia > Które usługi medyczne są zwolnione z VAT?

Które usługi medyczne są zwolnione z VAT?

Odpowiedź na pytanie tytułowe jest łatwa w przypadku większości typowych usług medycznych. Jednak w wielu sytuacjach trudno jest jednoznacznie stwierdzić, czy dana usługa ma na celu profilaktykę, zachowanie, ratowanie, przywracanie, bądź poprawę zdrowia ludzkiego. A tylko spełnianie tego kryterium (oprócz kryterium podmiotowego) pozwoli na zwolnienie usługi z VAT.

Kiedy zabieg chirurgii plastycznej jest zwolniony z VAT

Warto zadać sobie (ale lepiej Ministrowi Finansów) dokładniejsze pytanie np. o te usługi chirurgii plastycznej.

Przykładowo w sytuacji, gdy ktoś chce sobie poprawić nos tylko dlatego, że nie podoba mu się jego kształt. Na pozór taka usługa nie będzie raczej zwolniona z VAT, bo nie będzie miała na celu profilaktyki, zachowania, ratowania, przywracania lub poprawy zdrowia.
Ale czy jeżeli pacjent będzie miał zaświadczenie od psychologa, że dana operacja plastyczna może poprawić jego zdrowie psychiczne, to czy dla chirurga plastycznego będzie to wystarczające dla zastosowania zwolnienia z VAT takiej usługi chirurgii plastycznej?

A gdy usługa chirurgii plastycznej będzie miała np. na celu likwidację blizn - czy jest to przywracanie zdrowia, czy tylko wyglądu (a wygląd, to przecież nie zdrowie)?

Z pewnością przepisy nie mogą pozostawiać podatnikom takich dylematów i powinny mniej lakonicznie precyzować zakres zwolnień z VAT.

Trzeba zauważyć, że Minister Finansów może oprócz wydawania rozporządzeń również wydawać interpretacje ogólne, aby zapewnić jednolite stosowanie kontrowersyjnych przepisów podatkowych. Tak aby zapobiec sytuacji, że Dyrektor Izby Skarbowej uważa określone zabiegi za zwolnione z VAT, a Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach każe je opodatkować.

Czy zabiegi chirurgii plastycznej i in vitro są zwolnione z VAT?

Prawo Unii Europejskiej i orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE może być pomocne przy interpretowaniu polskich przepisów

Nowy kształt przepisów dotyczących zwolnienia z VAT usług medycznych jest podyktowany wymogami prawa wspólnotowego.

Jak zauważył w ww. interpretacji Dyrektor IS w Warszawie zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT stanowi implementację do polskiego porządku prawnego przepisu art. 132 ust. 1 lit. b) Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347).

Zgodnie z tym przepisem Dyrektywy zwolnieniu z VAT przez państwa członkowskie podlegają opieka szpitalna i medyczna oraz ściśle z nimi związane czynności podejmowane przez podmioty prawa publicznego lub, na warunkach socjalnych porównywalnych do stosowanych w odniesieniu do instytucji prawa publicznego, przez szpitale, ośrodki medyczne i diagnostyczne oraz inne odpowiednio uznane placówki o podobnym charakterze.

Natomiast zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT jest odpowiednikiem art. 132 ust. 1 lit. c) Dyrektywy, zgodnie z którym zwolnione z VAT są świadczenia opieki medycznej w ramach zawodów medycznych i paramedycznych określonych przez zainteresowane państwa członkowskie.

Zdefiniowanie w przepisach art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT zakresu zwolnienia poprzez zawężenie go wyłącznie do usług opieki medycznej służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia odpowiada co do zasady używanym przez Trybunał Sprawiedliwości UE określeniom „postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz, w zakresie, w jakim jest to możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych”.

Ponadto z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE wynika, że ze zwolnienia mogą korzystać również usługi medyczne realizowane w celach profilaktycznych (wyrok w sprawie Unterpertinger, C-212/01, pkt 40).

Przepisy ustawy o VAT ani nie posługują się pojęciem świadczenia zdrowotnego (które to pojęcie definiuje ustawa z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej - Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89 z późn. zm.), ani też nie odsyłają w zakresie samego zdefiniowania usług opieki medycznej podlegających zwolnieniu do przepisów ww. ustawy o zakładach opieki zdrowotnej.

Stosownie do art. 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej świadczeniem zdrowotnym są działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania, w szczególności związane z:

- badaniem i poradą lekarską;
- leczeniem;
- badaniem i terapią psychologiczną;
- rehabilitacją leczniczą;
- opieką nad kobietą ciężarną i jej płodem, porodem, połogiem oraz nad noworodkiem;
- opieką nad zdrowym dzieckiem;
- badaniem diagnostycznym, w tym z analityką medyczną;
- pielęgnacją chorych;
- pielęgnacją niepełnosprawnych i opieką nad nimi;
- opieką paliatywno-hospicyjną;
- orzekaniem i opiniowaniem o stanie zdrowia;
- zapobieganiem powstawaniu urazów i chorób poprzez działania profilaktyczne oraz szczepienia ochronne;
- czynnościami technicznymi z zakresu protetyki i ortodoncji;
- czynnościami z zakresu zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze.

Zdaniem Dyrektora IS w Warszawie przy definiowaniu zwolnienia usług w zakresie opieki medycznej w polskiej ustawie o VAT, oparto się wszystkim na przepisach Dyrektywy oraz orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE.

Pojęcia „służące (...) zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia” rzeczywiście odpowiadają tym zawartym w definicji świadczenia zdrowotnego (określonej w art. 3 ww. ustawy o zakładach opieki zdrowotnej).

Takie zdefiniowanie zakresu opieki medycznej podlegającej zwolnieniu odpowiada używanym przez Trybunał Sprawiedliwości UE określeniom „postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz w zakresie, w jakim jest to możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych”.

Podkreślić należy, że w definicji zawartej w ustawie o podatku od towarów i usług wskazano na działania służące profilaktyce — choć taki element nie został zawarty w definicji świadczenia zdrowotnego w ustawie o zakładach opieki zdrowotnej. Okoliczność ta wyraźnie wskazuje, że podstawą do zdefiniowania zakresu usług opieki medycznej podlegających zwolnieniu było w pierwszej kolejności orzecznictwo unijne (a nie przepisy krajowe).

Przyjrzyjmy się zatem jak interpretuje przedmiotowe przepisy Trybunał Sprawiedliwości UE (zwany niegdyś ETS). Jakie usługi medyczne i okołomedyczne uznaje za zwolnione z VAT.

Zwolnione z VAT są wg TSUE:

- analizy laboratoryjne, których celem jest poddanie pacjentów obserwacji i badaniom zapobiegawczym, które są wykonywane przez laboratoria będące podmiotami prawa prywatnego, poza placówką medyczną, na zalecenie lekarzy ogólnych (wyrok z dnia 8 czerwca 2006 r. w sprawie C 106/05 z powództwa L.u.P. GmbH);

- oddzielanie komórek chrząstek stawowych z materiału chrząstkowego pobranego od człowieka i późniejsze ich pomnażanie w celu ponownego wszczepienia dla celów terapeutycznych(wyrok z dnia 18 listopada 2010 r. w sprawie C 156/09 z powództwa Finanzamt Leverkusen);

- pobieranie i badanie krwi oraz innych próbek ciała ludzkiego w celu ustalenia obecności bakterii i wirusów również na potrzeby pracodawców i ubezpieczycieli (wyrok z 20 listopada 2003 r. w sprawie C-307/01 z powództwa Peter d'Ambrumenil oraz Dispute Resolution Services Ltd).

Nie są natomiast wg TSUE zwolnione z VAT:

- czynności polegające na wysyłce zestawu do poboru krwi pępowinowej noworodka oraz na analizie i przetwarzaniu tej krwi, a także, w odpowiednim przypadku, na konserwacji komórek macierzystych zawartych w tej krwi w celu ewentualnego przyszłego wykorzystania jej w celach terapeutycznych, mają jedynie zagwarantować, że szczególny środek będzie dostępny w celu leczenia medycznego w hipotetycznej sytuacji, gdy stanie się on niezbędny, a nie służą, jako takie, diagnozowaniu, opiece oraz, w miarę możliwości, leczeniu chorób lub zaburzeń zdrowia, (…) takie czynności, niezależnie od tego, czy będą rozpatrywane łącznie, czy też oddzielnie, nie są objęte zakresem pojęcia „opieka szpitalna i medyczna”, znajdującego się w art. 132 ust. 1 lit. b) dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, ani zakresem pojęcia „świadczenie opieki medycznej”, znajdującego się w art. 132 ust. 1 lit. c) tej dyrektywy. Inaczej by było, gdyby analiza krwi pępowinowej rzeczywiście miała na celu umożliwienie dokonania diagnozy lekarskiej, którą to okoliczność w razie potrzeby powinien ustalić sąd krajowy(wyrok z dnia 10 czerwca 2010 r. w sprawie C 86/09 z powództwa FutureHealth Technologies Ltd);
Podobnie odmówiono zwolnienia z VAT usługom banków krwi pępowinowej w wyroku z 10 czerwca 2010 r. w sprawie C 262/08 z powództwa CopyGene A/S.

- przewóz organów i próbek pochodzących od ludzi do szpitali i laboratoriów, choć sama dostawa organów ludzkich, krwi i mleka ludzkiego jest zwolniona z VAT na mocy Dyrektywy (wyrok z dnia 3 czerwca 2010 r. w sprawie C 237/09 z powództwa Państwa Belgijskiego);

- usługi telefoniczne i wynajmowanie telewizorów osobom hospitalizowanym, jak również dostarczanie łóżek i posiłków towarzyszącym im osobom; inaczej może być tylko wówczas, gdy usługi te są konieczne do osiągnięcia celów terapeutycznych (wyrok z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawach połączonych C-394/04 i C-395/04z powództwa Diagnostiko&Therapeftiko Kentro Athinon-Ygeia AE);

- badania genetyczne prowadzone wyłącznie w celu ustalenia pokrewieństwa (wyrok z 14 września 2000 r. w sprawie C-384/98 z powództwa Dotter vs Willimaier);

- wydawanie zaświadczeń o stanie zdrowia dla celów uzyskania praw do renty,
- badania lekarskie w celu ustalenia zakresu szkód na osobie dla potrzeb ubezpieczenia,
- badania lekarskie w toku postępowania o błędy w sztuce
(wyrok z 20 listopada 2003 r. w sprawie C-307/01 z powództwa Peter d'Ambrumenil oraz Dispute Resolution Services Ltd).


Konsultacja:
Monika Karbarczyk,
Zdrowie.wieszjak.pl

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Kamil Polak

Ekspert

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »