| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > VAT > Zwolnienia > Kształcenie zawodowe objęte szerszym zwolnieniem z VAT

Kształcenie zawodowe objęte szerszym zwolnieniem z VAT

Kraj członkowski UE ma obowiązek zwolnić od podatku, m. in. kształcenie zawodowe lub przekwalifikowanie, łącznie ze świadczeniem usług i dostawą towarów ściśle z taką działalnością związanych, prowadzone przez odpowiednie podmioty prawa publicznego lub inne instytucje działające w tej dziedzinie, których cele uznane są za podobne przez dane państwo członkowskie. Zwolnienia tego nie można natomiast uzależniać od wykonania świadczenia w formie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach – takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 października 2015 roku.

Sprawa dotyczyła podatnika prowadzącego zwolnioną z opodatkowania VAT działalność polegającą na świadczeniu usług w zakresie nauczania języków obcych. Chcąc podwyższać kwalifikacje zawodowe swoich pracowników, podatnik nabywał specjalistyczne usługi kształcenia zawodowego lektorów i nauczycieli języków obcych od podmiotu działającego na terenie Wielkiej Brytanii. W ramach nabywanych usług podwładni wnioskodawcy korzystali z kompletnych pakietów szkoleniowych poruszających tematykę metodyki i technik nauczania, hospitacji zajęć, organizacji toku nauczania, zarządzania zasobami ludzkimi oraz efektywnego marketingu jakości w edukacji językowej. Świadczenia zagranicznego podmiotu obejmowały także konferencje przeznaczone dla kadry kierowniczej, na których m. in. poruszano problemy związane sytuacją rynku edukacyjnego i branży szkoleniowej, oraz odnoszono się do kwestii nowych technologii oraz nowatorskich metod nauczania. W związku z powyższym, po stronie wnioskodawcy pojawiła się wątpliwość dotycząca ewentualnej konieczności rozliczania podatku VAT od importu tego typu usług. Podatnik zastanawiał się bowiem, czy nabywane przez niego świadczenia podlegają są zwolnione z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Ze względu na powyżej wskazane wątpliwości, podatnik zwrócił się do organu podatkowego z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, w której wyraził swoje stanowisko, zgodnie z którym takie zwolnienie powinno mu przysługiwać. Swój pogląd wnioskodawca oparł o treść art. 132 ust. 1 lit. i dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dyrektywa VAT). W myśl wskazanego przepisu, państwa członkowskie zobowiązane są do zwolnienia z opodatkowania VAT transakcji obejmujących m. in. kształcenie zawodowe lub przekwalifikowanie, łącznie ze świadczeniem usług i dostawą towarów ściśle z taką działalnością związanych, prowadzone przez odpowiednie podmioty prawa publicznego lub inne instytucje działające w tej dziedzinie, których cele uznane są za podobne przez dane państwo członkowskie. Poprzez świadczenia tego typu, zgodnie z treścią art. 44 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r., rozumieć należy usługi obejmujące nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, jak również nauczanie mające na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych. Podatnik wskazał także, iż implementujący powyższy przepis dyrektywy art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o VAT w sposób nieuprawniony uzależnił możliwość zwolnienia z opodatkowania tego typu usług od wypełnienia przesłanki świadczenia ich w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach. Zdaniem wnioskodawcy, dyrektywa VAT nie określa bowiem formy, w jakiej usługi podlegające zwolnieniu powinny być świadczone ani nie uprawnia państw członkowskich do wprowadzania tego typu ograniczeń.

Polecamy: 500 pytań o VAT odpowiedzi na trudne pytania z interpretacjami Ministerstwa Finansów (PDF)

Polecamy: Przewodnik po zmianach w ustawie o rachunkowości 2015/2016 (PDF)

Ze stanowiskiem wnioskodawcy nie zgodził się organ podatkowy. W wydanej interpretacji indywidualnej Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach uznał, iż podatnik w przedmiotowym stanie faktycznym nie jest uprawniony do skorzystania z wyrażonego w ustawie zwolnienia z opodatkowania VAT.  Organ wskazał bowiem, że zgodnie z treścią art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku od towarów i usług, świadczenia w zakresie kształcenia zawodowego i przekwalifikowania mogą podlegać zwolnieniu jedynie w przypadku, gdy spełniać będą przesłanki wyraźnie w owym przepisie określone. Tak więc wolne od podatku będą jedynie usługi tego typu prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach, lub usługi świadczone przez podmioty, które uzyskały akredytację w rozumieniu przepisów o systemie oświaty - wyłącznie w zakresie usług objętych akredytacją, a także świadczenia finansowane w całości ze środków publicznych. W omawianym przypadku natomiast żadna z powyżej wymienionych przesłanek nie została spełniona. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił również, iż regulacje dyrektywy VAT nie formułują przepisów obowiązujących wprost, odniesienie się do ich treści w procesie wykładni prawa jest możliwe natomiast jedynie w przypadku, gdy treść przepisów krajowych budzi wątpliwości interpretacyjne. Zdaniem organu, w przedmiotowym wypadku taka sytuacja nie następuje – ustawa o VAT w sposób bezpośredni i jednoznaczny wskazuje bowiem przesłanki, jakie dane świadczenie musi spełniać, aby nie podlegać opodatkowaniu VAT.

Dokumentacja VAT po zmianach od 1 lipca 2015 r.

Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, podatnik zaskarżył interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który przychylił się do stanowiska wnioskodawcy. Zdaniem Sądu, wyrażony w art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o VAT warunek prowadzenia usług kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach nie wynika z treści przepisów dyrektywy VAT. Przepis art. 132 ust. 1 lit. 1 w/w dyrektywy pozwala bowiem państwom członkowskim jedynie na podmiotowe zawężenie zwolnienia (w myśl przepisów dyrektywy zwolnieniu podlegają bowiem świadczenia wykonywane przez odpowiednie podmioty prawa publicznego lub inne instytucje działające w tej dziedzinie, których cele uznane są za podobne przez dane państwo członkowskie). W związku z powyższym Sąd stwierdził, iż przepis art. 132 ust. 1 lit. i dyrektywy został niewłaściwie implementowany do polskiego systemu prawnego, przez co w przedmiotowej sprawie art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o VAT nie powinien zostać zastosowany.

Organ podatkowy nie zgodził się ze stanowiskiem zawartym w rozstrzygnięciu WSA w Krakowie, wywodząc jednocześnie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która została jednak oddalona. Zdaniem NSA, przepis zawarty w art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o VAT nie precyzuje wymaganego przez art. 132 ust. 1 lit i dyrektywy VAT zakresu podmiotowego zwolnienia – nie wskazuje bowiem jakie odpowiednie podmioty prawa publicznego lub inne instytucje działające w dziedzinie kształcenia zawodowego powinny z owego zwolnienia korzystać. Zamiast tego w omawianym przepisie ustawodawca przewidział ograniczenie przedmiotowe, co z kolei nie jest zgodnie z założeniami dyrektywy VAT. W konsekwencji sposób określenia zwolnienia w art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy nie zapewnia jego prawidłowego i prostego stosowania, czego wymaga art. 131 dyrektywy. Według Sądu, odesłanie w zakresie zwolnienia do bliżej niewskazanych przepisów krajowych nie zapewnia także spełnienia wymaganego w pkt 34 preambuły dyrektywy warunku jednolitości zwolnień w krajach członkowskich, które opierać się powinny na przesłankach mających charakter porównywalny. W związku z powyższym NSA potwierdził pogląd Sądu I Instancji, zgodnie z którym art. 43 ust. pkt 29 ustawy o VAT wadliwie implementuje przepisy dyrektywy, przez co w omawianym przypadku nie powinien być zastosowany.

Omawiane orzeczenie stanowi kolejny przykład sytuacji, w której przedstawiciele orzecznictwa sądów administracyjnych w formułowanych przez siebie wyrokach optymalizują skutki przepisów wadliwie implementujących postanowienia unijnych dyrektyw. W przedstawionym przypadku ustawodawca po raz kolejny wykazał się zbyt swobodnym podejściem do interpretacji przepisów Dyrektywy o VAT.

Warto w tym miejscu nadmienić, iż funkcjonowanie w obrocie prawnym niekorzystnych dla podatników regulacji, stojących w sprzeczności z postanowieniami dyrektyw, stanowi okoliczność ogromnie szkodliwą dla sposobu postrzegania struktury państwowej przez obywateli. W przypadku, gdy dyrektywa unijna przewiduje skonkretyzowane uprawnienie po stronie podatnika, którego nie zawiera implementujący ją przepis polskiego prawa, podatnik, dochodząc swoich uprawnień wobec państwa, może powołać się wprost na przepis dyrektywy. W przypadku ustalenia, iż przepis krajowy nie jest zgodny z regulacją unijną, sąd krajowy ma obowiązek  pominąć przy wyrokowaniu przepis krajowy, wydając orzeczenie bezpośrednio w oparciu o dyrektywę.

Zauważenia wymaga także, iż podatnik, chcąc uzyskać korzystne dla siebie rozstrzygnięcie, musi przebyć całą drogę postępowania podatkowego – organy podatkowe mogą bowiem wydawać decyzje jedynie w oparciu o przepisy krajowe. Sytuacja taka skutkuje niewątpliwie obniżeniem zaufania obywateli do prawa krajowego oraz instytucji państwowych. W kontekście powyższych okoliczności, przedstawiony wyrok NSA uznać należy za słuszny. W tym miejscu warto wyrazić także nadzieje, że ugruntowana już linia orzecznicza sądów administracyjnych, dotycząca zwolnień z podatku VAT usług kształcenia zawodowego, przełoży się także na działania krajowego ustawodawcy w kierunku naprawienia wadliwie implementowanego przepisu.

Wyrok NSA z dnia 19 października 2015 r. (sygn. akt: I FSK 902/14)

Justyna Zając-Wysocka

Departament Doradztwa Podatkowego Małopolskiego Instytutu Studiów Podatkowych w Krakowie

Artykuł ma charakter jedynie informacyjny i stanowi publikację zainspirowaną treścią artykułów prasowych, interpretacji organów podatkowych i orzeczeń sądów administracyjnych. Nie stanowi porady ani opinii podatkowej czy prawnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 i art. 31 ustawy o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 1996 r. Nr 102, poz. 475, ze zm.) i jest odzwierciedleniem poglądów wyrażanych przez autorów publikacji. Małopolski Instytut Studiów Podatkowych Sp. z o.o. nie bierze odpowiedzialności za ewentualne skutki podejmowanych decyzji na ich podstawie.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Beata Mosór

Zastępca Dyrektora ds. Marketingu i PR w NetArt

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »