| INFORFK | INFORRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Jak płacić składki na ZUS

Jak płacić składki na ZUS

To, jakie składki na ubezpieczenie społeczne muszą płacić poszczególne osoby, zależy od ich statusu, a więc od tego, czy prowadzą działalność gospodarczą czy też są pracownikami najemnymi. Niniejszy poradnik ma na celu przybliżenie zarówno płatnikom składek jak i samym ubezpieczonym jak opłacać składki na ZUS, w jakim wymiarze i na jakiej podstawie.

Osoby zatrudnione na umowę o pracę
 
Umowa o pracę jest w dalszym ciągu najczęściej występującą formą zatrudnienia. Pracownik podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym chorobowemu i wypadkowemu w okresie od dnia nawiązania do dnia ustania stosunku pracy. W powyższym okresie podlega również ubezpieczeniu zdrowotnemu.
W zasadzie osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę zawsze podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu. Nie ma znaczenia, czy zatrudniona osoba ma równocześnie inne tytuły do ubezpieczeń, np. umowę zlecenia czy też umowę o pracę wykonywaną w innej firmie. Nie ma również znaczenia, że pracownik jest uczniem lub studentem czy też pobiera emeryturę lub rentę. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy osoba zatrudniona na umowę o pracę spełnia warunki określone dla osób współpracujących. Wówczas podlega ubezpieczeniom społecznym oraz zdrowotnemu jako osoba współpracująca.
Osoby współpracujące
Z taką sytuacją mamy do czynienia, gdy osoba prowadząca działalność gospodarczą zatrudni na podstawie umowy o pracę: małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka, dzieci przysposobione, rodziców, macochę, ojczyma oraz osoby przysposabiające i osoby te pozostają z osobą prowadzącą działalność we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu działalności.
Wówczas osoby te podlegają ubezpieczeniom społecznym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoby współpracujące.
Nie dotyczy to jednak dzieci, z którymi zawarto umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego; takie osoby można zgłaszać do ZUS jako pracowników.
Składki na ubezpieczenia społeczne za osoby współpracujące są naliczane od zadeklarowanej kwoty nie niższej niż 60 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, a na ubezpieczenie zdrowotne od zadeklarowanej kwoty nie niższej niż 75 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Osoba współpracująca podlega takim samym ubezpieczeniom jak osoba prowadząca działalność.
Umowy z własnym pracodawcą
Zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych za pracownika uważa się osobę wykonującą pracę na podstawie umowy o pracę oraz osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło albo innej umowy o świadczenie usług, do której zastosowanie mają przepisy dotyczące zlecenia, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.
Wobec tego, pracodawca, który zatrudni na podstawie umowy cywilnoprawnej własnego pracownika, od przychodu uzyskiwanego przez pracownika z tej umowy jest zobowiązany opłacać składki na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne. Pracodawca, nie dokonuje dodatkowego zgłoszenia zatrudnionej osoby do ubezpieczeń, a przychód uzyskiwany z umowy cywilnoprawnej wykazuje łącznie w imiennym raporcie miesięcznym ZUS RCA składanym z kodem 01 10 xx. i od łącznej podstawy wymiaru nalicza składki na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne.
Składki jak za pracownika należy opłacać również za osobę, która umowę cywilnoprawną zawarła z innym podmiotem niż własny pracodawca, ale w ramach tej umowy praca jest wykonywana na rzecz własnego pracodawcy.
Podkreślić należy, iż statusu „własnego pracownika” nie ma osoba przebywająca na urlopie wychowawczym, na urlopie bezpłatnym lub pobierająca zasiłek macierzyński. W tych okresach stosunek pracy ulega swoistemu zawieszeniu. Innymi słowy, stosunek pracy istnieje, nie zostaje rozwiązany, ale pracownik nie świadczy pracy, a pracodawca nie wypłaca mu wynagrodzenia.
Jeżeli więc umowa zlecenia zostanie zawarta z taką osobą, płatnik powinien zgłosić tę osobę do ubezpieczeń jako zleceniobiorcę.
Podstawa wymiaru składek
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracowników stanowi przychód w rozumieniu ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.), otrzymywany z tytułu stosunku pracy.
Przychodami z umowy o pracę są wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężna świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania. W szczególności chodzi o: wynagrodzenie zasadnicze, wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i inne kwoty, niezależnie od tego, czy ich wysokość ustalono z góry. Także świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak też wartość innych świadczeń nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych.
Przychód pracownika to suma wypłat dokonanych w danym miesiącu. Dla celów ubezpieczeniowych nie ma więc znaczenia fakt, za jaki miesiąc wynagrodzenie zostało wypłacone.
W podstawie wymiaru składek nie uwzględnia się wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz zasiłków.
Z podstawy wymiaru składek wyłączone są także przychody wymienione w par. 2 ust. 1 pkt 1–32 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z dnia18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Uwaga!
W przypadku gdy umowa zlecenia z własnym pracownikiem została zawarta przed 14 stycznia 2000 r. i jest w dalszym ciągu wykonywana, zatrudniona na podstawie tej umowy osoba podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu jako zleceniobiorca i jest rozliczana w imiennym raporcie miesięcznym z kodem tytułu ubezpieczenia 04 xx xx. Jeżeli wynagrodzenie z umowy o pracę jest równe co najmniej minimalnej płacy, z umowy zlecenia obowiązkowa jest tylko składka zdrowotna.
Natomiast od umowy o dzieło zawartej z własnym pracodawcą przed 14 stycznia 2000 r. nie opłaca się składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
30-krotność przeciętnej płacy
Roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie może być wyższa w danym roku kalendarzowym, od kwoty odpowiadającej 30-krotnośći przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy, określonego w ustawie budżetowej o prowizorium budżetowym lub ich projektach. Jeżeli ustawy te w danym roku nie zostałyby uchwalone, wynagrodzenie to ustala się na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z trzeciego kwartału roku poprzedniego.
W 2006 roku roku górna roczna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wynosi 73 560 zł.
W związku z powyższym płatnik składek jest zobowiązany do odprowadzania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za ubezpieczonego, do czasu osiągnięcia górnej rocznej podstawy wymiaru składek. Od nadwyżki ponad tę kwotę składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za ubezpieczonego nie są odprowadzane.
Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia podstawy do kwoty trzydziestokrotności, pomniejszona o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe finansowane ze środków ubezpieczonego.
 

Źródło:

INFOR

POLECANE ARTYKUŁY

TERMINARZ

PAŹ02
TydzieńPWŚCPSN
40293012345
416789101112
4213141516171819
4320212223242526
4427282930310102

Poznaj platformę INFORFK

Ostatnio na forum

Narzędzia księgowego

Eksperci infor.pl

Agnieszka Rybka

www.dekoria.pl

Zostań ekspertem Infor.pl »