| INFORFK | INFORRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Jak płacić składki na ZUS

Jak płacić składki na ZUS

To, jakie składki na ubezpieczenie społeczne muszą płacić poszczególne osoby, zależy od ich statusu, a więc od tego, czy prowadzą działalność gospodarczą czy też są pracownikami najemnymi. Niniejszy poradnik ma na celu przybliżenie zarówno płatnikom składek jak i samym ubezpieczonym jak opłacać składki na ZUS, w jakim wymiarze i na jakiej podstawie.

Osoby zatrudnione na umowę o pracę
 
Umowa o pracę jest w dalszym ciągu najczęściej występującą formą zatrudnienia. Pracownik podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym chorobowemu i wypadkowemu w okresie od dnia nawiązania do dnia ustania stosunku pracy. W powyższym okresie podlega również ubezpieczeniu zdrowotnemu.
W zasadzie osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę zawsze podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu. Nie ma znaczenia, czy zatrudniona osoba ma równocześnie inne tytuły do ubezpieczeń, np. umowę zlecenia czy też umowę o pracę wykonywaną w innej firmie. Nie ma również znaczenia, że pracownik jest uczniem lub studentem czy też pobiera emeryturę lub rentę. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy osoba zatrudniona na umowę o pracę spełnia warunki określone dla osób współpracujących. Wówczas podlega ubezpieczeniom społecznym oraz zdrowotnemu jako osoba współpracująca.
Osoby współpracujące
Z taką sytuacją mamy do czynienia, gdy osoba prowadząca działalność gospodarczą zatrudni na podstawie umowy o pracę: małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka, dzieci przysposobione, rodziców, macochę, ojczyma oraz osoby przysposabiające i osoby te pozostają z osobą prowadzącą działalność we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu działalności.
Wówczas osoby te podlegają ubezpieczeniom społecznym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoby współpracujące.
Nie dotyczy to jednak dzieci, z którymi zawarto umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego; takie osoby można zgłaszać do ZUS jako pracowników.
Składki na ubezpieczenia społeczne za osoby współpracujące są naliczane od zadeklarowanej kwoty nie niższej niż 60 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, a na ubezpieczenie zdrowotne od zadeklarowanej kwoty nie niższej niż 75 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Osoba współpracująca podlega takim samym ubezpieczeniom jak osoba prowadząca działalność.
Umowy z własnym pracodawcą
Zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych za pracownika uważa się osobę wykonującą pracę na podstawie umowy o pracę oraz osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło albo innej umowy o świadczenie usług, do której zastosowanie mają przepisy dotyczące zlecenia, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.
Wobec tego, pracodawca, który zatrudni na podstawie umowy cywilnoprawnej własnego pracownika, od przychodu uzyskiwanego przez pracownika z tej umowy jest zobowiązany opłacać składki na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne. Pracodawca, nie dokonuje dodatkowego zgłoszenia zatrudnionej osoby do ubezpieczeń, a przychód uzyskiwany z umowy cywilnoprawnej wykazuje łącznie w imiennym raporcie miesięcznym ZUS RCA składanym z kodem 01 10 xx. i od łącznej podstawy wymiaru nalicza składki na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne.
Składki jak za pracownika należy opłacać również za osobę, która umowę cywilnoprawną zawarła z innym podmiotem niż własny pracodawca, ale w ramach tej umowy praca jest wykonywana na rzecz własnego pracodawcy.
Podkreślić należy, iż statusu „własnego pracownika” nie ma osoba przebywająca na urlopie wychowawczym, na urlopie bezpłatnym lub pobierająca zasiłek macierzyński. W tych okresach stosunek pracy ulega swoistemu zawieszeniu. Innymi słowy, stosunek pracy istnieje, nie zostaje rozwiązany, ale pracownik nie świadczy pracy, a pracodawca nie wypłaca mu wynagrodzenia.
Jeżeli więc umowa zlecenia zostanie zawarta z taką osobą, płatnik powinien zgłosić tę osobę do ubezpieczeń jako zleceniobiorcę.
Podstawa wymiaru składek
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracowników stanowi przychód w rozumieniu ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.), otrzymywany z tytułu stosunku pracy.
Przychodami z umowy o pracę są wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężna świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania. W szczególności chodzi o: wynagrodzenie zasadnicze, wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i inne kwoty, niezależnie od tego, czy ich wysokość ustalono z góry. Także świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak też wartość innych świadczeń nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych.
Przychód pracownika to suma wypłat dokonanych w danym miesiącu. Dla celów ubezpieczeniowych nie ma więc znaczenia fakt, za jaki miesiąc wynagrodzenie zostało wypłacone.
W podstawie wymiaru składek nie uwzględnia się wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz zasiłków.
Z podstawy wymiaru składek wyłączone są także przychody wymienione w par. 2 ust. 1 pkt 1–32 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z dnia18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Uwaga!
W przypadku gdy umowa zlecenia z własnym pracownikiem została zawarta przed 14 stycznia 2000 r. i jest w dalszym ciągu wykonywana, zatrudniona na podstawie tej umowy osoba podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu jako zleceniobiorca i jest rozliczana w imiennym raporcie miesięcznym z kodem tytułu ubezpieczenia 04 xx xx. Jeżeli wynagrodzenie z umowy o pracę jest równe co najmniej minimalnej płacy, z umowy zlecenia obowiązkowa jest tylko składka zdrowotna.
Natomiast od umowy o dzieło zawartej z własnym pracodawcą przed 14 stycznia 2000 r. nie opłaca się składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
30-krotność przeciętnej płacy
Roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie może być wyższa w danym roku kalendarzowym, od kwoty odpowiadającej 30-krotnośći przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy, określonego w ustawie budżetowej o prowizorium budżetowym lub ich projektach. Jeżeli ustawy te w danym roku nie zostałyby uchwalone, wynagrodzenie to ustala się na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z trzeciego kwartału roku poprzedniego.
W 2006 roku roku górna roczna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wynosi 73 560 zł.
W związku z powyższym płatnik składek jest zobowiązany do odprowadzania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za ubezpieczonego, do czasu osiągnięcia górnej rocznej podstawy wymiaru składek. Od nadwyżki ponad tę kwotę składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za ubezpieczonego nie są odprowadzane.
Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia podstawy do kwoty trzydziestokrotności, pomniejszona o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe finansowane ze środków ubezpieczonego.
 

Źródło:

INFOR

POLECANE ARTYKUŁY

TERMINARZ

GRU20
TydzieńPWŚCPSN
491234567
50891011121314
5115161718192021
5222232425262728
129303101020304

Poznaj platformę INFORFK

Ostatnio na forum

Narzędzia księgowego

Eksperci infor.pl

Eksperci Xella Polska

Eksperci Budowy SILKA YTONG.

Zostań ekspertem Infor.pl »