| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Jak ujmować rezerwy w księgach rachunkowych

Jak ujmować rezerwy w księgach rachunkowych

Ustawa o rachunkowości zobowiązuje jednostkę do tworzenia rezerw na pewne lub o dużym stopniu prawdopodobieństwa przyszłe zobowiązania. Jednak ich powstanie musi wynikać z prawnego lub zwyczajowego obowiązku. Ma to na celu zabezpieczenie jednostki przed pewnym ryzykiem gospodarczym.

Tak. Raporty aktuariuszy na koniec 2005 roku bardzo często pokazywały znaczny wzrost wartości bieżącej zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych. Stopy procentowe NBP w okresie od stycznia do grudnia 2005 r. spadły o ponad 30 proc. W rezultacie nastąpił spadek stóp dyskontowych i długoterminowe rezerwy, w tym rezerwy na koszty świadczeń pracowniczych, istotnie wzrosły. Niewiele spółek zdawało sobie sprawę z tak nieprzyjemnych konsekwencji korzystnego zjawiska. Nie wszyscy także pamiętali o tym, że MSR nr 19 przewiduje mechanizm, który pozwala ograniczyć wpływ tego typu zmian na koszty ujmowane w rachunku wyników.
Na zmianę stanu wartości bieżącej rezerw na świadczenia pracownicze składa się kilka elementów, z reguły uwidocznionych oddzielnie w raporcie aktuariusza. Są to: koszty bieżącego zatrudnienia, koszty odsetek, zyski i straty aktuarialne.
Koszt bieżącego zatrudnienia wynika z pracy wykonywanej przez pracowników w okresie bieżącym. Koszt odsetek to efekt rozwinięcia dyskonta, na skutek tego, że termin rozliczenia świadczeń zbliżył się o jeden okres.
Zyski i straty aktuarialne to efekt zmian założeń aktuarialnych, do których zalicza się założenia demograficzne (umieralność, rotacja) i finansowe (stopa dyskontowa, poziom przyszłych wynagrodzeń). Zgodnie z tak zwanym podejściem korytarzowym, zyski i straty aktuarialne można ująć w rachunku wyników zgodnie z następującymi zasadami. Po pierwsze, na początek okresu porównuje się skumulowaną wartość nieujętych zysków i strat z wartością bieżącą zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych. Jeżeli zyski i straty aktuarialne przekraczają 10 proc. wartości bieżącej, nadwyżka jest dzielona przez pozostały średni okres zatrudnienia pracowników. Dopiero tak ustalona wartość jest ujmowana w rachunku wyników.
Załóżmy, że wartość bieżąca zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych na początek 2005 roku wynosiła 1000, a nieujęte straty aktuarialne 80. Wzajemny stosunek tych wielkości jest niższy niż 10 proc., tak więc w efekcie w rachunku wyników za rok 2005 zyski i straty aktuarialne mogą nie być ujmowane. Dotyczy to zarówno strat aktuarialnych nieujętych w poprzednich okresach (80), jak i zysków i strat aktuarialnych wyliczonych za rok 2005. Przyjmijmy, że straty aktuarialne wynosiły w 2005 roku 200, natomiast wartość bieżąca zobowiązania na koniec okresu (po uwzględnieniu kosztów bieżącego zatrudnienia, kosztów odsetek i wypłat) – 1300. Jak wspomniałem, straty aktuarialne za rok 2005 (200) nie są ujmowane w rachunku wyników, są natomiast kumulowane z nieujętymi stratami aktuarialnymi z początku okresu (80).
W rezultacie na początek 2006 roku wartość bieżąca zobowiązania wynosi 1300, natomiast nieujętych strat aktuarialnych – 280. Nadwyżka nieujętych strat ponad 10 proc. wynosi 150. Zakładając, że średni pozostały okres zatrudnienia wynosi 15 lat, w rachunek wyników w roku 2006 zostanie odpisane 10.
Podejście to można (ale nie trzeba) stosować dla świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia o określonym świadczeniu (np. rezerw na odprawy emerytalne) – w wypadku innych świadczeń pracowniczych – np. rezerw na nagrody jubileuszowe nie jest dopuszczalne.

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Wilk Latkowski Doradcy Podatkowi i Radcowie Prawni

Nowoczesna kancelaria doradztwa podatkowego i prawnego

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »