| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Jak ujmować rezerwy w księgach rachunkowych

Jak ujmować rezerwy w księgach rachunkowych

Ustawa o rachunkowości zobowiązuje jednostkę do tworzenia rezerw na pewne lub o dużym stopniu prawdopodobieństwa przyszłe zobowiązania. Jednak ich powstanie musi wynikać z prawnego lub zwyczajowego obowiązku. Ma to na celu zabezpieczenie jednostki przed pewnym ryzykiem gospodarczym.

Tak. Raporty aktuariuszy na koniec 2005 roku bardzo często pokazywały znaczny wzrost wartości bieżącej zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych. Stopy procentowe NBP w okresie od stycznia do grudnia 2005 r. spadły o ponad 30 proc. W rezultacie nastąpił spadek stóp dyskontowych i długoterminowe rezerwy, w tym rezerwy na koszty świadczeń pracowniczych, istotnie wzrosły. Niewiele spółek zdawało sobie sprawę z tak nieprzyjemnych konsekwencji korzystnego zjawiska. Nie wszyscy także pamiętali o tym, że MSR nr 19 przewiduje mechanizm, który pozwala ograniczyć wpływ tego typu zmian na koszty ujmowane w rachunku wyników.
Na zmianę stanu wartości bieżącej rezerw na świadczenia pracownicze składa się kilka elementów, z reguły uwidocznionych oddzielnie w raporcie aktuariusza. Są to: koszty bieżącego zatrudnienia, koszty odsetek, zyski i straty aktuarialne.
Koszt bieżącego zatrudnienia wynika z pracy wykonywanej przez pracowników w okresie bieżącym. Koszt odsetek to efekt rozwinięcia dyskonta, na skutek tego, że termin rozliczenia świadczeń zbliżył się o jeden okres.
Zyski i straty aktuarialne to efekt zmian założeń aktuarialnych, do których zalicza się założenia demograficzne (umieralność, rotacja) i finansowe (stopa dyskontowa, poziom przyszłych wynagrodzeń). Zgodnie z tak zwanym podejściem korytarzowym, zyski i straty aktuarialne można ująć w rachunku wyników zgodnie z następującymi zasadami. Po pierwsze, na początek okresu porównuje się skumulowaną wartość nieujętych zysków i strat z wartością bieżącą zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych. Jeżeli zyski i straty aktuarialne przekraczają 10 proc. wartości bieżącej, nadwyżka jest dzielona przez pozostały średni okres zatrudnienia pracowników. Dopiero tak ustalona wartość jest ujmowana w rachunku wyników.
Załóżmy, że wartość bieżąca zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych na początek 2005 roku wynosiła 1000, a nieujęte straty aktuarialne 80. Wzajemny stosunek tych wielkości jest niższy niż 10 proc., tak więc w efekcie w rachunku wyników za rok 2005 zyski i straty aktuarialne mogą nie być ujmowane. Dotyczy to zarówno strat aktuarialnych nieujętych w poprzednich okresach (80), jak i zysków i strat aktuarialnych wyliczonych za rok 2005. Przyjmijmy, że straty aktuarialne wynosiły w 2005 roku 200, natomiast wartość bieżąca zobowiązania na koniec okresu (po uwzględnieniu kosztów bieżącego zatrudnienia, kosztów odsetek i wypłat) – 1300. Jak wspomniałem, straty aktuarialne za rok 2005 (200) nie są ujmowane w rachunku wyników, są natomiast kumulowane z nieujętymi stratami aktuarialnymi z początku okresu (80).
W rezultacie na początek 2006 roku wartość bieżąca zobowiązania wynosi 1300, natomiast nieujętych strat aktuarialnych – 280. Nadwyżka nieujętych strat ponad 10 proc. wynosi 150. Zakładając, że średni pozostały okres zatrudnienia wynosi 15 lat, w rachunek wyników w roku 2006 zostanie odpisane 10.
Podejście to można (ale nie trzeba) stosować dla świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia o określonym świadczeniu (np. rezerw na odprawy emerytalne) – w wypadku innych świadczeń pracowniczych – np. rezerw na nagrody jubileuszowe nie jest dopuszczalne.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Katarzyna Bundz

Opiekun Klienta SOHOfinance

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »