| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Rabaty w księgach rachunkowych

Rabaty w księgach rachunkowych

Konkurencja na rynku zmusza przedsiębiorstwa produkcyjne, handlowe oraz świadczące usługi do stosowania różnych działań w walce o klientów i zwiększenie sprzedaży. Przyznawanie rabatów, opustów i premii jest jednym z podstawowych elementów strategii cenowej, której celem jest doprowadzenie do wzrostu sprzedaży, a także do zwiększenia zysków i rozwoju firmy. Wszelkiego rodzaju obniżki cenowe stosuje się w celu zwiększenia wielkości sprzedaży. Prawidłowo skalkulowane opusty i inne formy strategii cenowej powinny przyczyniać się do wzrostu zysku, w myśl zasady, że duża sprzedaż, a nie wysokie jednostkowe ceny, jest podstawą sukcesu. Niektóre z form zachęty cenowej mogą mieć także na celu zmniejszenie ryzyka powstawania należności nieściągalnych.

Ewidencjonowanie rabatu towarowego oraz sprzedaży premiowej
Sposób ewidencji księgowej u organizatora promocji uzależniony jest głównie od tego, jaki wariant rachunku zysków i strat stosuje jednostka, a w związku z tym, na jakich kontach ewidencjonuje koszty.
Wydanie dodatkowych towarów w ramach tzw. rabatów towarowych lub sprzedaży premiowej jest dla firm organizujących promocję kosztem działalności operacyjnej.
W przypadku wydania „gratisów” będących tym samym towarem co towar sprzedawany (np. wydano dziesięć palet słoików dżemu po „normalnej cenie” i jedenastą paletę „nieodpłatnie”) nie ma podstaw, by dodatkowy towar traktować inaczej niż podstawową partię towaru sprzedanego. W takim przypadku wartość „dodanych” w promocji towarów księgować należy bezpośrednio na konto 735 „Wartość sprzedanych towarów w cenach nabycia (zakupu)”.
Spotykany jest jednak pogląd, że jeśli nagrodą (prezentem, premią) będzie inny towar dołączony do sprzedanego - wówczas wszystkie koszty związane z taką promocją (wydanymi nagrodami) należy ująć w zespole 5 „Koszty wg typów działalności i ich rozliczenie”, jako koszty sprzedaży - na koncie o symbolu np. 509.
Księgowanie na to konto odbywa się w jednostkach prowadzących pełną ewidencję kosztów za pośrednictwem kont zespołu 4 - „Koszty według rodzajów i ich rozliczenie”. To, czy powyższe wydatki zaliczone zostaną do pozostałych kosztów (konto 409) czy do zużycia materiałów (konto 402), nie jest istotne i zależy od rozwiązania przyjętego w ZPK jednostki.
Prawdę mówiąc, wartość towarów lub produktów stanowiących nagrodę, również innego rodzaju niż sprzedawany towar (w sprzedaży premiowej), można także odnieść na konto 735 „Wartość sprzedanych towarów w cenach nabycia (zakupu)”, ponieważ z ekonomicznego punktu widzenia przychody uzyskane ze sprzedaży towarów w ramach promocji powinny zostać obciążone wartością wydanych odbiorcy wszystkich towarów, które stanowić będą koszt własny tej sprzedaży.
Jest to rozwiązanie chyba najwłaściwsze, ponieważ ustawa o rachunkowości nakazuje ujmować zdarzenia, w tym operacje gospodarcze, w księgach rachunkowych, a także wykazywać je w sprawozdaniu finansowym zgodnie z ich treścią ekonomiczną.
Z całą pewnością nie należy kwalifikować wydanych premii (nagród) w postaci dodanych towarów niezależnie, czy są one tego samego czy innego rodzaju jak towar sprzedawany w promocji - do pozostałych kosztów operacyjnych ani do kosztów reklamy. Gratisy stanowią koszty związane ze sprzedażą towarów, ewentualnie produktów, i mieszczą się w podstawowym zakresie działalności jednostki.
Przyjęte rozwiązania w zakresie wykazywania w rachunku zysków i strat gratisów dodawanych przy sprzedaży premiowej lub stosowaniu rabatów towarowych, w przypadku gdy stanowią one znaczące koszty, należy przedstawić w notach objaśniających do sprawozdania finansowego (w informacji dodatkowej).
PRZYKŁAD
Spółka X, sprzedając 100 szt. danego towaru, dodaje bezpłatnie dodatkowo 2 szt. tego samego towaru (rabat towarowy) lub innego (sprzedaż premiowa). Tak więc nabywca otrzymuje za cenę 100 szt. towaru 102 szt. tego samego towaru albo 100 szt. kupowanego towaru i 2 sztuki towaru innego.
Dekretacja:
1. Wydanie nabywcy 102 szt. towaru (100 szt. + 2 szt. gratis) na podstawie „WZ” - dokumentu potwierdzającego wydanie towaru, wycenionego w cenach nabycia (zakupu):
Wn konto 735 „Wartość sprzedanych towarów wg cen nabycia (zakupu)”,
Ma konto 330 „Towary”.
2. Przychód ze sprzedaży (faktura lub raport z kasy fiskalnej):
Wn konto 201 „Rozrachunki z odbiorcami krajowymi niepowiązanymi” lub konto 100 - „Kasa”,
Ma konto 730 „Sprzedaż towarów” (wartość netto),
Ma konto 222 „Rozliczenie podatku VAT należnego (podatek należny)”.
3. Podatek należny od „darowizny” towarów (faktura wewnętrzna):
Wn konto 403 „Podatki i opłaty”,
Ma konto 222 „Rozliczenie podatku VAT należnego (podatek należny)”.
W powyższym przykładzie wydane w ramach promocji bezpłatne towary (nagrody) obciążyły koszt własny sprzedanych towarów (Wn konto 735), niezależnie od tego, czy promocja miała charakter rabatu towarowego czy sprzedaży premiowej. Taka jest bowiem treść ekonomiczna sprzedaży promocyjnej: sprzedający uzyskuje przychód w wysokości zależnej od ilości sprzedanego towaru i jego ceny, natomiast ponosi w wyniku sprzedaży premiowej lub udzielenia rabatu towarowego koszty wynikające z wartości wydanego towaru (łącznie z gratisami) w cenach nabycia, ewentualnie koszcie wytworzenia.
Sposób ewidencji rabatu towarowego lub sprzedaży premiowej będzie taki sam w jednostkach prowadzących ewidencję kosztów w zespole 4, zespole 5 lub w obu tych zespołach, niezależnie od stosowanego wariantu rachunku zysków i strat.
W przykładzie podano również księgowanie związane z wystawieniem faktury wewnętrznej, co wynika z dość powszechnego traktowania gratisów jako „darowizny” na gruncie VAT.
Należy podkreślić, że firmy stosujące promocje o charakterze sprzedaży premiowej (rabatu naturalnego) mogą uniknąć problemów związanych z traktowaniem premii jako „darowizny czy nieodpłatnego świadczenia”, osiągając przy tym ten sam cel marketingowy - inaczej dokumentując sprzedaż. Byłoby to niewątpliwie z korzyścią dla organizatorów promocji oraz nabywców. Nie mamy w tym miejscu na myśli „konsumentów”, którzy paragon fiskalny zachowują w zasadzie jedynie dla celów reklamacji.
Rozwijając tę myśl, można postawić pytanie, czy nie byłoby lepiej dla nabywcy (przedsiębiorcy), który chce kupić np. 10 palet towaru po 2000 zł za paletę, ze względu na dodatkową paletę gratis, gdyby zakupił 11 palet po 1818,12 zł i otrzymał fakturę potwierdzającą powyższy zakup?
W obu przypadkach nabywca zapłaciłby tyle samo i tyle samo uzyskałby towaru, a przyjmując „dodatkowy” towar do magazynu, nie będzie musiał zastanawiać się, czy przypadkiem nie powinien opodatkować go jako nieodpłatnie uzyskane świadczenie, nie będzie miał problemów z odliczeniem VAT itd.
Wydaje się, że przedsiębiorstwa powinny przy organizacji różnego rodzaju promocji, wymyślanych przez handlowców, dla których liczy się zazwyczaj jedynie zwiększenie sprzedaży, konsultować sposób przeprowadzenia promocji od strony formalnej z przedstawicielami innych służb. Ma to szczególne znaczenie w przedsiębiorstwach prowadzących działalność na wyższym poziomie obrotu niż detal.
Przy sprzedaży detalicznej, dla przeciętnego konsumenta, jak już powiedzieliśmy, forma udokumentowania nabycia gratisów jest w zasadzie obojętna. Po prostu bierze on towar do torby lub do kieszeni i jest zadowolony z okazji. Sprzedawcy detaliczni, którzy z jednej strony (przychodowej) mają utargi rejestrowane w kasie fiskalnej, z drugiej strony (kosztowej) różnice stanu towarów (inwentaryzacja), są również w lepszej sytuacji niż producenci lub hurtownicy. Nie wystawiają oni po każdej sprzedaży rejestrowanej w kasie fiskalnej dokumentu WZ, który w konfrontacji z fakturą mógłby prowadzić do wniosku, że część towarów została przekazana nieodpłatnie.
A ulotki i prospekty reklamowe? Nie są one dokumentami potwierdzającymi konkretną sprzedaż i na ich podstawie trudno udowodnić, że dokonana została jakaś „darowizna”.
reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Marta Zofia Gan

Prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »