| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Podatkowe skutki łączenia i przekształcania spółek

Podatkowe skutki łączenia i przekształcania spółek

Łączenie lub przekształcanie spółek jest jednym z częstszych przypadków występujących w obrocie gospodarczym. Czynności te nie pozostają bez wpływu na rozliczenia podatkowe i to nie tylko łączonych czy dzielonych spółek, ale również ich wspólników.

Opodatkowanie spółki
Przepisy kodeksu spółek handlowych przewidują dwie możliwości łączenia spółek kapitałowych: albo przez przeniesienie całego majątku spółki na inną spółkę za udziały i akcje, albo przez zawiązanie spółki, na którą przechodzi majątek wszystkich łączących się spółek.
Połączenie spółek rodzi określone konsekwencje. Na skutek połączenia w spółce przejmującej może powstać nadwyżka przejmowanego majątku ponad wartość udziałów wydawanych wspólnikom spółki przejmowanej lub spółek łączonych. Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nadwyżka wartości otrzymanego przez spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną majątku spółki przejmowanej lub dzielonej ponad nominalną wartość udziałów (akcji) przyznanych udziałowcom (akcjonariuszom) spółki przejmowanej lub dzielonej nie stanowi dochodu z udziału w zyskach osób prawnych.
Jednakże w myśl art. 10 ust. 2 pkt 2 wspomnianej ustawy dla spółki przejmującej, która posiada udział w kapitale zakładowym spółki przejmowanej lub dzielonej w wysokości mniejszej niż 25 proc. w przeliczeniu na prawa głosu, dochód stanowi nadwyżka wartości przejętego majątku odpowiadająca procentowemu udziałowi w kapitale zakładowym spółki przejmowanej lub dzielonej nad kosztami uzyskania przychodu. Koszty uzyskania przychodu w takiej sytuacji oblicza się zgodnie z art. 15 ust. 1k ustawy (jeśli udziały lub akcje zostały objęte za aport) lub art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy (gdy udziały lub akcje zostały objęte za wkład pieniężny bądź zostały nabyte). Dochód ten określa się na dzień wykreślenia spółki przejmowanej lub dzielonej z rejestru albo na dzień wydzielenia.
Sytuacja ta uległa jednak zmianie. Zgodnie z nową treścią art. 10 ust. 2 pkt 2 przy podziale lub połączeniu spółek kapitałowych dla spółki przejmującej, która posiada w kapitale zakładowym spółki przejmowanej lub dzielonej udział w wysokości mniejszej niż 10 proc., dochód stanowi nadwyżka wartości przejętego majątku odpowiadająca procentowemu udziałowi w kapitale zakładowym spółki przejmowanej lub dzielonej nad kosztami uzyskania przychodu. Dochód ten - podobnie - określa się na dzień wykreślenia spółki przejmowanej lub dzielonej z rejestru albo na dzień wydzielenia. Z przepisów przejściowych wynika jednak, że określony w ten sposób udział w kapitale spółki przejmowanej lub dzielonej ustala się od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2008 r. w wysokości 15, a nie 10 proc. Zmniejszenie udziału w kapitale zakładowym spółki przejmowanej lub dzielonej w przeliczeniu na prawa głosu jest zatem istotną zmianą.
Inną formą restrukturyzacji spółek jest ich podział. Kodeks spółek handlowych przewiduje cztery możliwe sposoby podziału. Z punktu widzenia konsekwencji podatkowych towarzyszących podziałowi istotne jest rozróżnienie na podział przez wydzielenie, w którym podlegający podziałowi podmiot nadal zachowuje byt prawny, oraz podział związany z wykreśleniem z rejestru podmiotu podlegającego podziałowi. Konsekwencje podatkowe są inne dla wspólników i dla spółki.
Jeśli w przypadku podziału spółek majątek przejmowany na skutek podziału nie stanowi zorganizowanej części przedsiębiorstwa, dochodem kwalifikowanym jako dochód z udziału w zyskach osób prawnych jest - w myśl art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - ustalona na dzień podziału nadwyżka nominalnej wartości udziałów (akcji) przydzielonych w spółce przejmującej lub nowo zawiązanej nad kosztami nabycia lub objęcia udziałów (akcji) w spółce dzielonej. Koszty nabycia lub objęcia udziałów w spółce dzielonej oblicza się zgodnie z art. 15 ust. 1k ustawy (gdy wkład miał charakter niepieniężny) albo art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy (gdy był to wkład pieniężny).
Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przychodem w spółce podlegającej podziałowi, jeżeli majątek przejmowany na skutek podziału, a przy podziale przez wydzielenie majątek przejmowany na skutek podziału lub majątek pozostający w spółce, nie stanowią zorganizowanej części przedsiębiorstwa - jest wartość rynkowa składników majątkowych przeniesionych na spółki przejmujące lub nowo zawiązane, ustalona na dzień podziału lub wydzielenia.
W spółce podlegającej podziałowi przychód nie powstaje tylko wtedy, gdy majątek przejmowany w wyniku podziału stanowi zorganizowana część przedsiębiorstwa. Dodatkowo także w przypadku podziału przez wydzielenie także majątek pozostający w spółce ulegającej podziałowi stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
Jeśli więc do nowo zawiązanej spółki w wyniku podziału przejdzie nieruchomość, która jako pojedynczy środek trwały nie spełnia kryterium uznania za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, to w spółce dzielonej powstanie przychód odpowiadający wartości rynkowej składników majątkowych przeniesionych na spółkę nowo zawiązaną. Przychód ten zostanie ustalony na dzień podziału. W tej sytuacji do określenia wartości rzeczy (praw), które przeszły na inną spółkę w wyniku podziału, odpowiednie zastosowanie znajdzie art. 14 ust. 2 i 3 ustawy. Organ podatkowy może zatem zakwestionować wartość rzeczy podlegających przejęciu, którą podano w akcie podziału spółki.
Z kolei gdy podział spółki następuje przez wydzielenie, kosztem uzyskania przychodów jest wartość lub kwota wydatków poniesionych przez udziałowca (akcjonariusza) na objęcie lub nabycie udziałów (akcji) w spółce dzielonej, ustalona w takiej proporcji, w jakiej pozostaje u tego udziałowca wartość nominalna unicestwianych udziałów (akcji) w spółce dzielonej do wartości nominalnej udziałów (akcji) przed podziałem.
Zasady te uległy jednak zmianie od 1 stycznia 2007 r. Ustawodawca zdecydował się na rozszerzenie kategorii dochodów o ustaloną na dzień podziału nadwyżkę nominalnej wartości udziałów (akcji) przydzielonych w spółce przejmującej lub nowo zawiązanej nad kosztami nabycia lub objęcia udziałów (akcji) w spółce dzielonej - jeżeli majątek przejmowany na skutek podziału lub majątek pozostający w spółce nie stanowią zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Do końca 2006 roku zaliczenie do kategorii dochodów wspomnianej nadwyżki było możliwe jedynie wtedy, gdy zarówno majątek przejmowany na skutek podziału, jak i majątek pozostający w spółce, nie stanowiły zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Foryś Wojciechowski Spółka komandytowa

Kancelaria Radców Prawnych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »