| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Rozrachunki w księgach rachunkowych

Rozrachunki w księgach rachunkowych

Prowadząc działalność gospodarczą, każda firma bez względu na swoją specyfikę przeprowadza operacje gospodarcze, podczas których powstają zobowiązania i należności, czyli rozrachunki. Dotyczy to zarówno relacji z kontrahentami, jak i pracownikami, a także rozliczeń z urzędem skarbowym czy celnym, jak również Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Ponieważ moment realizacji i zapłaty najczęściej nie następuje pod tą samą datą, konieczne jest ich zaewidencjonowanie za pomocą kont rozrachunków z zespołu 2.

Co obejmują konta z zespołu 2
Konta zespołu 2 obejmują przede wszystkim:
- 200 „Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami”,
- 220 „Rozrachunki publicznoprawne”,
- 230 „Rozrachunki z pracownikami”,
- 240 „Inne rozrachunki”,
- 280 „Odpisy aktualizujące rozrachunki”.
Wycena początkowa
Należności i zobowiązania wycenia się w ciągu roku i na dzień bilansowy. W tym pierwszym przypadku, czyli na dzień powstania należności lub zobowiązania zgodnie z art. 28 ust. 11 pkt 2 ustawy o rachunkowości ujmuje się w księgach rachunkowych - według wartości nominalnej. Oznacza to wartość wynikającą z dowodu księgowego, np. faktury VAT. Jeżeli należność lub zobowiązanie wyrażone są w walucie obcej, konieczne jest przeliczenie jej na polskie złote. Polskie prawo bilansowe wymaga, aby transakcje w walutach obcych były ewidencjonowane w księgach w dniu ich przeprowadzenia po kursie:
- kupna lub sprzedaży walut stosowanym przez bank, z którego usług korzysta jednostka - w przypadku operacji sprzedaży lub kupna walut oraz operacji zapłaty należności lub zobowiązań,
- średnim ustalonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski na ten dzień, chyba że w zgłoszeniu celnym lub innym wiążącym jednostkę dokumencie ustalony został inny kurs - w przypadku pozostałych operacji.
Oznacza to, że nie stosuje się średniego kursu NBP do wyceny należności lub zobowiązania, jeżeli wiążący dokument, taki jak dowód odprawy celnej SAD (lub inny, np. faktura VAT), zawiera inny kurs eksportowy lub importowy.
W przypadku powstania różnic kursowych, czego przyczyną jest rozbieżność między datą zawarcia transakcji a datą płatności - odchylenia należy ewidencjonować odpowiednio na kontach „Przychody finansowe” lub „Koszty finansowe”. Całą operację rozliczenia transakcji i ujęcia różnic przeprowadza się za pośrednictwem konta rozrachunki.
Wycena bilansowa
Na dzień bilansowy, czyli dla celów tworzenia sprawozdania finansowego, należności wycenia się w kwocie wymagalnej zapłaty, z zachowaniem ostrożności, co wynika z art. 28 ust.1 pkt 7 ustawy o rachunkowości. Oznacza to, że wartość może obejmować również odsetki (ale nie za zwłokę), które firma może naliczyć.
Wymóg zachowania ostrożności oznacza ustalenie prawdopodobieństwa uregulowania tych należności przez kontrahentów. W zależności od tego, w jakim stopniu są one zagrożone, w takim należy dokonać odpisu aktualizacyjnego. Tę kwestię reguluje art. 35b ustawy o rachunkowości, nakazując tworzenie odpisów w odniesieniu do należności:
- od dłużników postawionych w stan likwidacji lub w stan upadłości,
- od dłużników w przypadku oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego,
- kwestionowanych przez dłużników oraz z których zapłatą dłużnik zalega, a według oceny sytuacji majątkowej i finansowej dłużnika spłata należności w umownej kwocie nie jest prawdopodobna,
- stanowiących równowartość kwot podwyższających należności, w stosunku do których uprzednio dokonano odpisu aktualizującego,
- przeterminowanych lub nieprzeterminowanych o znacznym stopniu prawdopodobieństwa nieściągalności, w przypadkach uzasadnionych rodzajem prowadzonej działalności lub strukturą odbiorców.
Jeżeli więc istnieje duże prawdopodobieństwo, że należności nie zostaną w przyszłości odzyskane, czyli nie spowodują w przyszłości wpływu korzyści ekonomicznych, należy obniżyć ich wartość poprzez utworzenie odpisów. Ustalając ich wysokość, należy wziąć pod uwagę prawdopodobieństwo ściągnięcia ich w przyszłości.
Odpisy aktualizujące w zależności od rodzaju należności obciążają pozostałe koszty operacyjne lub koszty finansowe. Jeżeli wystąpi zdarzenie, które było przyczyną utworzenia odpisu, należność trzeba spisać w ciężar wcześniej utworzonego odpisu. Natomiast jeżeli przyczyna ustanie, należy rozliczyć dokonany uprzednio odpis, zaliczając jego zmniejszenie odpowiednio do pozostałych przychodów operacyjnych lub finansowych. Poszczególne operacje należy zaewidencjonować w poniższy sposób:
1. Ujęcie odpisu aktualizującego obniżającego wartość należności - w ciężar kosztów operacyjnych: strona Wn konta 760 „Pozostałe koszty operacyjne”, strona Ma konta 280 „Odpisy aktualizujące należności”,
2. Spisanie należności przedawnionej, umorzonej, nieściągalnej objętej wcześniej ujętym odpisem aktualizującym: strona Wn konta 280 „Odpisy aktualizujące należności”, strona Ma konta 201 „Rozrachunki z odbiorcami”,
3. Rozliczenie nadmiernej części odpisu aktualizującego należności w ramach działalności operacyjnej: Wn konta 280 „Odpisy aktualizujące należności”, strona Ma konta 760 „Pozostałe przychody operacyjne”.
Natomiast zobowiązania zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 8 ustawy o rachunkowości wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty. Oznacza to nominalną wartość zobowiązania wynikającego przykładowo z faktury lub umowy oraz odsetki wynikające z tej umowy.
reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

ratalnie.com

Ratalnie.com to marka należąca do Lloyd Financial. Jest odpowiedzią na zapotrzebowanie rynku na łatwo dostępne pożyczki gotówkowe opierające się na polskim kapitale.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »