| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Rozrachunki w księgach rachunkowych

Rozrachunki w księgach rachunkowych

Prowadząc działalność gospodarczą, każda firma bez względu na swoją specyfikę przeprowadza operacje gospodarcze, podczas których powstają zobowiązania i należności, czyli rozrachunki. Dotyczy to zarówno relacji z kontrahentami, jak i pracownikami, a także rozliczeń z urzędem skarbowym czy celnym, jak również Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Ponieważ moment realizacji i zapłaty najczęściej nie następuje pod tą samą datą, konieczne jest ich zaewidencjonowanie za pomocą kont rozrachunków z zespołu 2.

Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami
Każda jednostka dostosowuje ewidencję rozrachunków z dostawcami i odbiorcami do własnych potrzeb. Wprowadzenie poszczególnych kont syntetycznych ma na celu zwiększenie przejrzystości prowadzonej ewidencji i otrzymanie określonej informacji. Dlatego operacje mogą być ewidencjonowane na kontach rozrachunków obejmujących przykładowo rozliczenia z dostawcami, odbiorcami w podziale na kontrahentów krajowych i zagranicznych. Rozliczenia z odbiorcami i dostawcami krajowymi nie powinny przysparzać trudności. Warto jednak zwrócić uwagę na ewidencje transakcji z podmiotami spoza terytorium Polski.
Rozrachunki z kontrahentem zagranicznym wiążą się z transakcjami wewnątrzwspólnotowymi lub eksportem i importem. Ma to znaczenie dla zapisów księgowych ze względu na obowiązki dotyczące podatku od towarów i usług, cła i innych opłat. W zależności od przeprowadzanej transakcji będą również wykorzystywane inne dokumenty księgowe. Należy pamiętać, że transakcje z partnerami z krajów wchodzących w skład Unii Europejskiej stanowią wewnątrzwspólnotowe nabycie (WNT) lub wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (WDT). Natomiast z pozostałymi krajami (trzecimi) stanowią eksport lub import towarów i usług.
Transakcje z krajami trzecimi
W przypadku importu podstawą ewidencji jest dokument odprawy celnej SAD, który zawiera informacje dotyczące cła, podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także faktura informująca o wysokości zobowiązania wobec kontrahenta zagranicznego (patrz przykład 2).
Warto pamiętać, że do ksiąg rachunkowych importowany towar wprowadza się według cen nabycia. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy o rachunkowości, oznacza to cenę zakupu importowanego towaru, obejmującą kwotę należną sprzedającemu, bez podlegających odliczeniu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego. Powiększa się ją o obciążenia o charakterze publicznoprawnym oraz o koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika aktywów do stanu zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu, łącznie z kosztami transportu, jak też załadunku, wyładunku, składowania lub wprowadzenia do obrotu. Obniża się natomiast o rabaty, opusty oraz inne podobne zmniejszenia i odzyski.
Z kolei eksport towarów zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług to potwierdzony przez urząd celny wywóz towarów z terytorium kraju poza terytorium Wspólnoty. W eksporcie towarów stosuje się stawkę VAT 0 proc, jednak pod warunkiem, że podatnik przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany miesiąc otrzymał dokumentu odprawy celnej. W przypadku gdy jednostka sprzeda towar kontrahentowi zagranicznemu, lecz ten nie opuści terytorium kraju, takiej transakcji nie można uznać za transakcję eksportową. Będzie to oznaczało, że podatnik nie może zastosować 0-proc. stawki VAT.
Transakcje wewnątrzunijne
Jeżeli polska firma nabywa prawo do rozporządzania jak właściciel towarami, które zostały wysyłane lub transportowane na terytorium Polski z innego państwa Unii Europejskiej, transakcja stanowi wewnątrzwspólnotowe nabycie (WNT). Z punktu widzenia ewidencji księgowej istotny jest fakt, że VAT naliczany jest w państwie członkowskim, do którego towary są dostarczane i wykazywany przez jednostkę, równocześnie jako VAT należny i naliczony (pod warunkiem że podatnik wykonuje czynności opodatkowane). W art. 20 ustawy o VAT określa się termin powstania obowiązku podatkowego na 15 dzień miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru będącego przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia. Do rozliczenia tej operacji służy konto 304 „Rozliczenie wewnątrzwspólnotowego nabycia”.
Natomiast z wewnątrzwspólnotową dostawą mamy do czynienia, gdy następuje wywóz towarów z terytorium Polski na terytorium innego państwa członkowskiego UE, jeżeli temu wywozowi towarzyszy przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
W związku z zawieraniem takich transakcji stawka VAT wynosi 0 proc. Jednak muszą w tym przypadku zostać spełnione warunki określone w art. 42 ust. 1 ustawy o VAT, czyli:
- podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej i podał ten numer oraz swój numer podatnika VAT UE na fakturze potwierdzającej dostawę towarów,
- podatnik przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy ma w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju.
reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Bartosz Turek

analityk

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »