| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Rozrachunki w księgach rachunkowych

Rozrachunki w księgach rachunkowych

Prowadząc działalność gospodarczą, każda firma bez względu na swoją specyfikę przeprowadza operacje gospodarcze, podczas których powstają zobowiązania i należności, czyli rozrachunki. Dotyczy to zarówno relacji z kontrahentami, jak i pracownikami, a także rozliczeń z urzędem skarbowym czy celnym, jak również Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Ponieważ moment realizacji i zapłaty najczęściej nie następuje pod tą samą datą, konieczne jest ich zaewidencjonowanie za pomocą kont rozrachunków z zespołu 2.

Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami
Każda jednostka dostosowuje ewidencję rozrachunków z dostawcami i odbiorcami do własnych potrzeb. Wprowadzenie poszczególnych kont syntetycznych ma na celu zwiększenie przejrzystości prowadzonej ewidencji i otrzymanie określonej informacji. Dlatego operacje mogą być ewidencjonowane na kontach rozrachunków obejmujących przykładowo rozliczenia z dostawcami, odbiorcami w podziale na kontrahentów krajowych i zagranicznych. Rozliczenia z odbiorcami i dostawcami krajowymi nie powinny przysparzać trudności. Warto jednak zwrócić uwagę na ewidencje transakcji z podmiotami spoza terytorium Polski.
Rozrachunki z kontrahentem zagranicznym wiążą się z transakcjami wewnątrzwspólnotowymi lub eksportem i importem. Ma to znaczenie dla zapisów księgowych ze względu na obowiązki dotyczące podatku od towarów i usług, cła i innych opłat. W zależności od przeprowadzanej transakcji będą również wykorzystywane inne dokumenty księgowe. Należy pamiętać, że transakcje z partnerami z krajów wchodzących w skład Unii Europejskiej stanowią wewnątrzwspólnotowe nabycie (WNT) lub wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (WDT). Natomiast z pozostałymi krajami (trzecimi) stanowią eksport lub import towarów i usług.
Transakcje z krajami trzecimi
W przypadku importu podstawą ewidencji jest dokument odprawy celnej SAD, który zawiera informacje dotyczące cła, podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także faktura informująca o wysokości zobowiązania wobec kontrahenta zagranicznego (patrz przykład 2).
Warto pamiętać, że do ksiąg rachunkowych importowany towar wprowadza się według cen nabycia. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy o rachunkowości, oznacza to cenę zakupu importowanego towaru, obejmującą kwotę należną sprzedającemu, bez podlegających odliczeniu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego. Powiększa się ją o obciążenia o charakterze publicznoprawnym oraz o koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika aktywów do stanu zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu, łącznie z kosztami transportu, jak też załadunku, wyładunku, składowania lub wprowadzenia do obrotu. Obniża się natomiast o rabaty, opusty oraz inne podobne zmniejszenia i odzyski.
Z kolei eksport towarów zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług to potwierdzony przez urząd celny wywóz towarów z terytorium kraju poza terytorium Wspólnoty. W eksporcie towarów stosuje się stawkę VAT 0 proc, jednak pod warunkiem, że podatnik przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany miesiąc otrzymał dokumentu odprawy celnej. W przypadku gdy jednostka sprzeda towar kontrahentowi zagranicznemu, lecz ten nie opuści terytorium kraju, takiej transakcji nie można uznać za transakcję eksportową. Będzie to oznaczało, że podatnik nie może zastosować 0-proc. stawki VAT.
Transakcje wewnątrzunijne
Jeżeli polska firma nabywa prawo do rozporządzania jak właściciel towarami, które zostały wysyłane lub transportowane na terytorium Polski z innego państwa Unii Europejskiej, transakcja stanowi wewnątrzwspólnotowe nabycie (WNT). Z punktu widzenia ewidencji księgowej istotny jest fakt, że VAT naliczany jest w państwie członkowskim, do którego towary są dostarczane i wykazywany przez jednostkę, równocześnie jako VAT należny i naliczony (pod warunkiem że podatnik wykonuje czynności opodatkowane). W art. 20 ustawy o VAT określa się termin powstania obowiązku podatkowego na 15 dzień miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru będącego przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia. Do rozliczenia tej operacji służy konto 304 „Rozliczenie wewnątrzwspólnotowego nabycia”.
Natomiast z wewnątrzwspólnotową dostawą mamy do czynienia, gdy następuje wywóz towarów z terytorium Polski na terytorium innego państwa członkowskiego UE, jeżeli temu wywozowi towarzyszy przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
W związku z zawieraniem takich transakcji stawka VAT wynosi 0 proc. Jednak muszą w tym przypadku zostać spełnione warunki określone w art. 42 ust. 1 ustawy o VAT, czyli:
- podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej i podał ten numer oraz swój numer podatnika VAT UE na fakturze potwierdzającej dostawę towarów,
- podatnik przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy ma w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju.
reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Tomasz Goc

Dyrektor Handlowy w firmie Janpol

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »