| INFORFK | INFORRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Rozrachunki w księgach rachunkowych

Rozrachunki w księgach rachunkowych

Prowadząc działalność gospodarczą, każda firma bez względu na swoją specyfikę przeprowadza operacje gospodarcze, podczas których powstają zobowiązania i należności, czyli rozrachunki. Dotyczy to zarówno relacji z kontrahentami, jak i pracownikami, a także rozliczeń z urzędem skarbowym czy celnym, jak również Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Ponieważ moment realizacji i zapłaty najczęściej nie następuje pod tą samą datą, konieczne jest ich zaewidencjonowanie za pomocą kont rozrachunków z zespołu 2.

Rozrachunki z pracownikami
Kolejną grupą rozrachunków są rozrachunki z pracownikami, które są ewidencjonowane na koncie 230. W ramach tego konta można wyodrębnić konta syntetyczne, np.
- konto 231 „Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń” - ewidencjonuje się na nim nie tylko rozrachunki z tytułu wynagrodzeń na podstawie umowy o pracę, ale i umowy zlecenia, umowy o dzieło, czy umowy agencyjne. Ujmuje się tu również rozrachunki związane ze świadczeniami niepieniężnymi oraz ekwiwalenty pieniężne zaliczane według aktualnych przepisów do wynagrodzeń. Ponadto za pośrednictwem tego konta ujmuje się potrącane z wynagrodzenia składki ZUS i zaliczki na podatek, wypłacane świadczenia urlopowe.
Należy pamiętać, że na koncie 231 nie księguje się m.in. posiłków wzmacniająco-regeneracyjnych (lecz na koncie 449 „Pozostałe świadczenia na rzecz pracowników”), ekwiwalentów na rzecz osób fizycznych za używanie własnej odzieży (469 „Inne koszty rodzajowe”) lub też odszkodowania przysługujące pracownikom obciążające konto 769 „Inne pozostałe koszty operacyjne”.
- konto 232 „Pożyczki mieszkaniowe z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych”. Firmy, które na dzień 1 stycznia danego roku zatrudniają co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełny etat, muszą utworzyć zakładowy fundusz świadczeń socjalnych. Fundusz tworzony jest na działalność socjalną danej firmy m.in. udzielanie zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe. Wypłata pożyczki udzielonej z ZFŚS zostanie odzwierciedlona zapisem: strona Wn konta 232, strona Ma konta 139 „Rachunek bankowy ZFŚS”, natomiast naliczane odsetki: strona Wn konta 232, strona Ma konta 831 „Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych”. Spłatę pożyczki ewidencjonuje się w następujący sposób: strona Wn konta139 „Rachunek bankowy ZFŚS”, strona Ma konta 232.
- konto 234 „Inne rozrachunki z pracownikami”. Za pośrednictwem tego konta można ewidencjonować np. wypłacane pracownikom zaliczki, podróże służbowe, a także pożyczki udzielone pracownikom poza tymi wypłaconymi z ZFŚS.
- konto 237 „Należności od pracowników z tytułu niedoborów i szkód” - w przypadku bezspornych należności od pracowników zawinionych przez nich niedoborów i szkód. W przypadku gdy pracownik odmawia zapłaty do momentu skierowania do rozstrzygnięcia przez sąd ewidencjonowane są na koncie 238 „Rozliczenia sporne od pracowników nieobjęte postępowaniem sądowym”.
Inne rozrachunki
Do grupy pozostałych rozrachunków zaliczane są operacje dotyczące rozliczeń, m.in. z udziałowcami i akcjonariuszami, a także właścicielami jednostek i ubezpieczycielami, rozliczeń spornych, wewnątrzzakładowych oraz z tytułu zakupu i sprzedaży środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, a także inwestycji. Ponadto zalicza się: rozrachunki działalności finansowej i obrotu wierzytelnościami.
Za pomocą konta 240 „Inne rozrachunki” można rozliczyć przykładowo wypłatę dywidendy z osiągniętego przez spółkę zysku. W takim przypadku ewidencja należnej akcjonariuszom dywidendy brutto będzie przebiegała w następujący sposób: strona Wn konta 820 „Rozliczenie wyniku finansowego”, strona Ma konta 240 „Inne rozrachunki” lub 257 „Rozrachunki z akcjonariuszami”. Natomiast zryczałtowany podatek dochodowy, który musi naliczyć i odprowadzić spółka: strona Wn konta 240 „Inne rozrachunki” lub 257 „Rozrachunki z akcjonariuszami”, strona Ma konta 220 „Rozrachunki publicznoprawne” lub 222 „Rozrachunki płatnika z tytułu pobranych zaliczek na podatek dochodowy”.
Do rozrachunków związanych z działalnością finansową zalicza się m.in. operacje związane z zaciągniętymi (poza otrzymywanymi z banku) lub udzielonymi pożyczkami. Ewidencję tego ostatniego przypadku można przeprowadzać na wyodrębnionym w tym celu koncie 251 „Udzielone pożyczki”. Służy ono do ujmowania pożyczek zarówno krótko jak i długoterminowych. Warto pamiętać, że udzielone pożyczki ewidencjonuje się w wartości nominalnej. Natomiast, jeżeli pożyczkobiorca otrzyma kwotę, od której została potrącona kwota oprocentowania (za okres i kwotę określoną w umowie) różnicę między wartością przekazaną, a tą podlegającą spłacie rozlicza się w czasie. Do tego należy użyć konta „Rozliczenia międzyokresowe przychodów „ i rozliczać tę wartość za pośrednictwem konta „Odsetki stanowiące przychody finansowe”.

Agnieszka Pokojska

PODSTAWA PRAWNA
- Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 z późn. zm.).
- Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz.U. z 1996 r. nr 70, poz. 335 z późn. zm.).
- Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz 535 z późn. zm.).

Gazeta Prawna [Tygodnik podatkowy] Nr 087/2007 z dnia 2007-05-07

Aktualizacja: 15.05.2007

Źródło:

INFOR

HITY INFORU

TERMINARZ

LIP28
TydzieńPWŚCPSN
2730123456
2878910111213
2914151617181920
3021222324252627
3128293031010203

Narzędzia księgowego

Eksperci infor.pl

Fundusz Narodów Zjednoczonych na Rzecz Dzieci UNICEF

United Nations Children’s Fund

Zostań ekspertem Infor.pl »