| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Jak opodatkowane są podmioty powiązane

Jak opodatkowane są podmioty powiązane

Transakcje pomiędzy podmiotami powiązanymi są szczególnie wnikliwie kontrolowane przez organy podatkowe. Aby nie narazić się na ustalenie dochodów w sposób szacunkowy w wyniku stosowania niższych cen pomiędzy takimi podmiotami, przedsiębiorcy muszą pamiętać o odpowiednim udokumentowaniu takich transakcji.

Sam związek nie pociąga za sobą ujemnych skutków
SENTENCJA
Fakt utraty przez spółkę prawa do dystrybucji produktów oraz brak obrotów innymi produktami nie mógł wpływać na wysokość odpisów amortyzacyjnych zaliczanych do kosztów uzyskania przychodów. Sam fakt istnienia między podmiotami powiązań gospodarczych nie może rodzić ujemnych dla danego podmiotu skutków podatkowych.

Wyrok WSA w Warszawie z 28 września 2005 r.
SYGN. AKT III SA/Wa 1266/05

Organy podatkowe zakwestionowały spółce rozliczenie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 rok. Co prawda, organ odwoławczy uznał, że spółka miała prawo do tego, aby zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od prawa do importu, dystrybucji i sprzedaży produktów marek „L.” oraz „G.”. Ponadto nie zgodził się, że spółka zawyżyła koszty uzyskania przychodów w związku z nieprawidłową kwalifikacją rezerw utworzonych na nieściągalne wierzytelności. Jednak za zasadne organ odwoławczy uznał m.in. zakwestionowanie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów straty z tytułu likwidacji prawa do marki „L.”.
Spór ostatecznie trafił na wokandę sądu i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę podatniczki. Nie podzielił jednak wszystkich zarzutów spółki.
Przypomniał, że spółka zawarła w dniu 3 stycznia 2000 r. ze spółką francuską „L. P. B.”, trzy umowy o udzielenie licencji nazwane umowami o dystrybucję. W ramach jednej z nich skarżąca nabyła wyłączną licencję na import, dystrybucję i sprzedaż na terytorium Polski produktów kosmetycznych i perfumeryjnych marek: „R.”, „G.”, „L.”, „H.” i „B.” na okres do 31 grudnia 2005 r.
Spółka zaewidencjonowała wartość nabytych praw jako jedną wartość niematerialną i prawną - jeden składnik majątku w ewidencji - nie dokonując podziału na poszczególne marki. Od tak ustalonej wartości początkowej spółka dokonywała odpisów amortyzacyjnych.
Jak zauważył sąd, stosownie do przepisu art. 16b ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych amortyzacji podlegają nabyte licencje o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Analiza umowy pod kątem wymienionych wyżej przesłanek pozwala stwierdzić, że będące jej przedmiotem wartości niematerialne i prawne spełniały wymogi powoływanego przepisu. Mogły więc podlegać amortyzacji. Stosownie do przepisu art. 16g ust. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wartość początkową praw majątkowych, w tym licencji i autorskich praw majątkowych, stanowi cena ich nabycia.
Sąd podzielił jednak stanowisko, w jakim organ ten zakwestionował prawo spółki do zaliczenia w koszty uzyskania przychodów kwoty wyliczonej jako straty z tytułu utraty prawa do dystrybucji marki „L.”. Przyznał jednocześnie prawo do dalszego amortyzowania całego pakietu praw. Istotne w ocenie sądu jest to, że spółka zaewidencjonowała wartość nabytych praw jako jedną wartość niematerialną i prawną - jeden składnik majątku w ewidencji - nie dokonując podziału (wyceny) na poszczególne marki. Od tak ustalonej wartości początkowej spółka dokonywała odpisów amortyzacyjnych.
Jak podkreślił sąd, przepisy prawa w stanie prawnym obowiązującym w sprawie nie przewidywały możliwości dokonania w toku procesu amortyzacji zmiany wartości początkowej wartości niematerialnych i prawnych.
Zwrócił też uwagę, że organy nie miały podstaw prawnych do zakwestionowania przyjętej przez spółkę jako wartości początkowej wartości pakietu praw bez dokonania wyceny poszczególnych marek.
W ocenie sądu brak odrębnych unormowań prawnych w omawianym zakresie skutkuje po stronie podatnika możliwością dokonywania odpisów amortyzacyjnych wyłącznie na zasadach przyjętej pierwotnie wartości początkowej. Organ podatkowy prawidłowo przyjął, że fakt utraty przez spółkę prawa do dystrybucji produktów marki „L.” oraz brak obrotów produktami marki „G.” nie mógł wpływać na wysokość odpisów amortyzacyjnych zaliczanych do kosztów uzyskania przychodów.
Jednocześnie sąd przyznał rację skarżącej, że w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, dotyczący powiązań gospodarczych. W jego ocenie nie wystąpiły przesłanki warunkujące zastosowanie powyższej regulacji. Jak podkreślił sąd, gdyby nie istniały między skarżącą a podmiotem zagranicznym powiązania (tj. podmiot zagraniczny był jedynym udziałowcem skarżącej), to wypłata rzeczonych środków w ogóle by nie nastąpiła.
Sąd przypomniał, że celem art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych było stworzenie bariery przeciwdziałającej wykorzystywaniu umów cywilnoprawnych do omijania przepisów podatkowych w celu pomniejszenia podatku należnego. Jednak sam fakt istnienia między podmiotami powiązań gospodarczych nie może rodzić ujemnych dla danego podmiotu skutków podatkowych. Przeczyłoby to konstytucyjnej zasadzie wolności gospodarczej.

OPINIA
Renata Dłuska, radca prawny, doradca podatkowy, partner w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy

Sąd przyznał rację skarżącej, że nie wystąpiły przesłanki do zastosowania regulacji z art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Gdyby nie istniały między podmiotami powiązania, to wypłata środków w ogóle by nie nastąpiła. To czyni dalszą analizę przesłanek z art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych bezprzedmiotową.
Ujemne skutki podatkowe wynikające z faktu istnienia powiązań przeczyłyby konstytucyjnej zasadzie wolności gospodarczej. Sąd doszedł do wniosku, że zamiarem strony była wypłata dywidendy, a nie udzielenie pożyczki lub dokonanie innej ukrytej czynności prawnej w celu zmniejszenia obciążeń podatkowych.
Rozstrzygnięcie sądu dobrze wpisuje się w nurt orzecznictwa, który potwierdza, że przepis art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, stanowiący odstępstwo od zasady wolności gospodarczej przedsiębiorcy, powinien być interpretowany w sposób ścisły, niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca (zob. wyrok WSA w Łodzi z 23 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Łd 144/05), oraz że ciężar dowodu wykazania wszelkich przesłanek z tego artykułu oraz zachodzących między nimi zależności przyczynowo-skutkowych spoczywa na organie podatkowym i dla zastosowania zasad zawartych w tym przepisie organ podatkowy musi wykazać podatnikowi, że działanie było podjęte w sposób świadomy i celowy i miało na celu przerzucenie dochodu (zob. wyrok NSA Rzeszów z 15 grudnia 1997 r., sygn. akt SA/Rz 1254/96).
reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Atos

Międzynarodowy lider w branży usług informatycznych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »