| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Jak opodatkowane są podmioty powiązane

Jak opodatkowane są podmioty powiązane

Transakcje pomiędzy podmiotami powiązanymi są szczególnie wnikliwie kontrolowane przez organy podatkowe. Aby nie narazić się na ustalenie dochodów w sposób szacunkowy w wyniku stosowania niższych cen pomiędzy takimi podmiotami, przedsiębiorcy muszą pamiętać o odpowiednim udokumentowaniu takich transakcji.

Nie zawsze fiskus może oszacować dochód
SENTENCJA
Istnienie powiązań osobowo-kapitałowych samo przez się nie uzasadnia oszacowania dochodów. Aby to było możliwe, organy podatkowe muszą wykazać, że powiązania miały wpływ na ustalenie warunków różniących się od tych, jakie ustaliłyby w takich samych okolicznościach podmioty niezależne, a dochód podatnika jest niższy niż ten, jakiego należałoby oczekiwać.

Wyrok NSA z 8 stycznia 2003 r.
SYGN. AKT III SA 1270/01

Istotą sporu w tej sprawie był sposób zarachowania wielkości zapasów przez podatnika. Spółka zapasy wliczyła do kosztów uzyskania przychodów, podczas gdy w ocenie organów zapas nie jest wydatkiem poniesionym w celu uzyskania przychodu w rozumieniu ustaw podatkowych.
Spółka ewidencjonowała przychody ze sprzedaży piwa, zaliczając je do przychodów podlegających opodatkowaniu na podstawie faktur sprzedaży VAT. Na oddzielnych dokumentach rachunkach uproszczonych wykazywano wartość opakowań zwrotnych, wyłączając tę sprzedaż z przychodów.
W ocenie organów butelki i transportery jako opakowania zwrotne wydawane były odbiorcom za kaucją. Spółka wyceniła butelki po 0,40 zł za szt. i transportery po 5,99 zł za szt., tj. w cenach wyższych od cen zakupu. Taką cenę musiał zapłacić odbiorca w razie zniszczenia, uszkodzenia opakowań oraz w razie zwrotu mniejszej ilości opakowań, niż pobrał. Dlatego sprzedaż opakowań spółce z ograniczoną odpowiedzialnością po cenach niższych niż ceny zakupu była zdaniem organów niczym nieuzasadniona. Wynikała z powiązań pomiędzy podatnikami i miała na celu obniżenie podstawy opodatkowania.
Pomiędzy podatnikami zachodzi związek określony w art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Te same osoby brały udział w zarządzaniu, kontroli oraz posiadały udziały w podmiotach, między którymi odbywał się obrót opakowaniami zwrotnymi.
Sprawa trafiła do NSA, który uznał skargę podatnika za zasadną. Wskazał, że organy podatkowe wadliwie zastosowały przepis art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli te same osoby prawne lub fizyczne, równocześnie bezpośrednio lub pośrednio, biorą udział w zarządzaniu lub kontroli albo posiadają udział w kapitale podmiotu krajowego i jeżeli w wyniku tych powiązań zostaną ustalone lub naruszone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między osobą niezależne podmioty i w wyniku tego podmiot nie wykazuje dochodów albo wykazuje dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały - dochody danego podmiotu oraz należny podatek określa się bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań.
Organy podatkowe uznały, że w sprawie zaistniały powyższe powiązania kapitałowo-osobowe i miały one wpływ na zawyżenie wysokości kosztów uzyskania przychodów z tytułu sprzedaży transportów i butelek spółce z ograniczoną odpowiedzialnością.
W ocenie sądu fakt istnienia powiązań osobowo-kapitałowych, których podatnik nie kwestionuje, sam przez się nie uzasadnia zastosowania przepisu art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy. By ten przepis zastosować, organy podatkowe muszą wykazać, że powiązania te miały wpływ na ustalenie warunków różniących się od tych, jakie ustaliłyby w takich samych okolicznościach podmioty niezależne, oraz że w wyniku tych powiązań dochód wykazany przez podatnika jest niższy niż ten, jakiego należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały.
Organy podatkowe w swoich rozważaniach zupełnie pominęły te dwie ostatnie przytoczone przesłanki. Zasadnie podniesiono w skardze, że sprzedano opakowanie używane, poddawane wielokrotnie obróbce mechanicznej oraz termicznej, którymi obarczano wielokrotnie w fazie produkcji oraz sprzedaży. Dla sądu oczywiste było to, że inna jest wartość nabycia opakowania nowego, a inna opakowania już używanego. Nie jest przekonywującym argument, że podatnik za takie opakowanie pobierał wyższą kaucję. Zdaniem sądu kaucja nie musi odzwierciedlać ceny, może natomiast spełniać określone funkcje dyscyplinujące.

OPINIA
Monika Skomska, konsultant podatkowy, Kancelaria Nowakowski i Wspólnicy Oddział Toruń

Samo istnienie między podmiotami powiązań osobowych czy kapitałowych nie daje organowi prawa do szacowania dochodu danego podmiotu. Przepis art. 25 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowi niejako odstępstwo od generalnej reguły ustalania dochodu do opodatkowania na podstawie ewidencji i innych dowodów, wymienia jeszcze inne przesłanki, które organ pominął. Z tego względu należy zgodzić się z NSA, który stwierdził, iż organ powinien uwzględnić nie tylko istnienie samych powiązań między podmiotami, ale również wykazać, iż te powiązania miały wpływ na ustalenie warunków różniących się od tych, jakie ustaliłyby w takich samych okolicznościach podmioty niezależne oraz że dochód wykazany przez podatnika jest niższy niż ten, jakiego należałoby oczekiwać, gdyby te powiązania nie istniały. Nie ulega wątpliwości, że podmioty należało uznać za podmioty powiązane. Powiązania te jednak w żaden sposób nie wpłynęły na stosowane między nimi ceny opakowań używanych, których nie można było uznać za zaniżone z tego względu, że ich wartość jest z natury rzeczy niższa niż wartość opakowań nowych. A co za tym idzie, podmioty powiązane nie starały się zaniżyć dochodu.
reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Rachelski i Wspólnicy Kancelaria Prawnicza

Rachelski i Wspólnicy Kancelaria Prawnicza - Bezpiecznie i pewnie prowadzimy do celu

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »