| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Jak opodatkowane są podmioty powiązane

Jak opodatkowane są podmioty powiązane

Transakcje pomiędzy podmiotami powiązanymi są szczególnie wnikliwie kontrolowane przez organy podatkowe. Aby nie narazić się na ustalenie dochodów w sposób szacunkowy w wyniku stosowania niższych cen pomiędzy takimi podmiotami, przedsiębiorcy muszą pamiętać o odpowiednim udokumentowaniu takich transakcji.

Zakup po zawyżonej cenie to przerzucenie dochodu
SENTENCJA
Odwołanie się do wykładni systemowej, celowościowej, do postulatu racjonalnego ustawodawcy i zasady równości podatkowej musi prowadzić do wniosku, że pod pojęciem innego podatnika, przyjmuje również podatników podatku dochodowego od osób fizycznych, jak i podatników podatku rolnego.

Wyrok NSA z 10 lipca 2002 r.
SYGN. AKT I SA/Gd 1962/99

Organy podatkowe zakwestionowały spółce akcyjnej rozliczenie podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 rok. Jak wskazano spółka, dokonując zakupu ziemniaków od spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, zawyżała o blisko połowę cenę za kilogram. W sumie różnica w wysokości ponad 2 mln zł pomiędzy ceną uznaną za rażąco wysoką a ceną ogólnie stosowaną dla ziemniaków zużytych do produkcji frytek nie została uznana za koszty uzyskania przychodów. Organy uznały, że wykonanie świadczenia nastąpiło w warunkach rażąco korzystniejszych, a to spowodowało przerzucenie dochodu na innego podatnika.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że norma art. 11 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych ma tworzyć bariery przeciwdziałające wykorzystywaniu umów cywilnoprawnych do omijania przepisów podatkowych w celu pomniejszenia należnego podatku. Ponieważ przepisy te stanowią odstępstwo od ogólnych zasad ustalania podstawy opodatkowania, nakazują szczególną ostrożność przy jego interpretacji.
Jak podkreślił sąd podstawowym niespornym argumentem organów było spostrzeżenie, że skarżąca dokonywała zakupu ziemniaków od jednego podmiotu po cenie o 44,8 proc. wyższej niż przyjęta wobec innych dostawców.
Wprawdzie brak podstaw do bezpośredniego stosowania zasady do regulacji z art. 11 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, niemniej ustalone zawyżenie ceny o 44,8 proc. zdaniem sądu należało uznać za świadczenie na warunkach rażąco korzystniejszych i odbiegających od ogólnie stosowanych w czasie i miejscu wykonywania świadczenia.
Nie miało tutaj znaczenia to, że podwyższenie w grudniu ceny ziemniaków związane było z tym, że końcowy koszt ich produkcji znany jest dopiero po zakończeniu zbiorów. Skoro innym podmiotom takiej dopłaty nie udzielono, to świadczy to właśnie o stosowaniu w kontrakcie z firmą powyższą innych, pozarynkowych reguł, sprzecznych z zasadą maksymalizacji zysku podmiotu gospodarczego - tłumaczył NSA. Należy mieć na uwadze, że pozostali konkurenci skarżącej byli także dużymi producentami kontrolowanymi przez podmioty holenderskie i dostarczali skarżącej towar odpowiedniej jakości.
Były to częściowo lub w całości takie same odmiany ziemniaków przeznaczone do takiego samego celu. Skarżąca nie wykazała, aby jakość ziemniaków od innych dostawców powodowała konieczność reklamacji spowodowanych niemożnością stosowania ich do produkcji frytek, ubytkami naturalnymi w składowaniu itp. W szczególności nieprawdopodobne jest, aby zbiory pochodzące z tego samego terenu, uzyskiwane przez dużych, profesjonalnych hodowców, stosujących takie same odmiany, wykazywały tak różne parametry.
Należy wskazać, że wprawdzie ścisłe powiązania osobowe i kapitałowe pomiędzy skarżącą a drugim podmiotem nie były podstawą decyzji (mogłyby być zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych), jednak budzą one podejrzenie co do rzeczywistej przyczyny faworyzowania podmiotu powiązanego.
Sąd nie zgodził się też, że art. 11 ustawy stwarza barierę dla przerzucania dochodów na innego podatnika, przez którego należy rozumieć innego podatnika podatku dochodowego od osób prawnych. Sama norma adresowana jest do podatnika. Ustawa nie zawiera natomiast zapisów, że każde użycie w niej słowa podatnik, o ile nie jest to adresat normy, obejmuje jedynie podatników podatku dochodowego od osób prawnych.
Odwołanie się do wykładni systemowej, celowościowej, do postulatu racjonalnego ustawodawcy i zasady równości podatkowej musi prowadzić do wniosku, że omawiana regulacja pod pojęciem innego podatnika przyjmuje również podatników podatku dochodowego od osób fizycznych, jak i podatników podatku rolnego. Nie byłoby żadnego racjonalnego uzasadnienia dla stwarzania podatnikowi możliwości nieograniczonego przerzucania dochodu na innego podatnika niż podatnika podatku dochodowego od osób prawnych.

OPINIA
Jarosław Ostrowski, radca prawny, doradca podatkowy, Kancelaria Nowakowski i Wspólnicy Oddział Toruń

Przerzucanie dochodów w celu zmniejszenia podstawy opodatkowania jest praktyką znaną od lat. Powiązania o charakterze kapitałowym często powodują pokusę przesunięcia dochodu z kieszeni do kieszeni, czyli z jednej ze spółek do innej - korzystającej z niższego opodatkowania. W omawianym wyroku skarżący przerzucił część zysku na podatnika podlegającego opodatkowaniu podatkiem rolnym, który nie wiąże wzrostu opodatkowania z uzyskiwaniem wyższych dochodów. Warto dodać, że w polskim prawie podatkowym nie ma generalnego zakazu przerzucania dochodów. Przeciwnie - jest to praktyka dopuszczalna, lecz z jej podjęciem wiąże się ryzyko, że organ podatkowy inaczej niż podatnik określi wysokość przychodów lub kosztów, jeśli ich wysokość odbiega od warunków rynkowych. Moim zdaniem NSA słusznie uznał, iż organ podatkowy może określić podstawę opodatkowania w innej kwocie niż podatnik i nie ma tu znaczenia to, że podmiot, na którego dochód przerzucono, nie podlega podatkowi dochodowemu. Takie ograniczenie nie znajduje bowiem dostatecznego uzasadnienia w treści ustawy.
reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Piotr Chmiel Kancelaria Radcy Prawnego

Piotr Chmiel - Kancelaria Radcy Prawnego z Rzeszowa.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »