| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Szczegółowe zasady odliczania VAT w najnowszym orzecznictwie

Szczegółowe zasady odliczania VAT w najnowszym orzecznictwie

Opodatkowanie VAT zawsze wywoływało wiele sporów między fiskusem a podatnikami. Kompleksowa zmiana przepisów ustawy o VAT związana z dostosowaniem polskich przepisów do regulacji UE problemów tych nie wyeliminowała. Do sądów administracyjnych coraz częściej trafiają sprawy dotyczące nowych aktualnych przepisów o VAT. Interpretacje sądów w wielu przypadkach dotyczą braku przepisów przejściowych. Wybrane orzeczenia wskazują też na to, jak wielkie znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy może mieć orzecznictwo ETS, na wyroki którego coraz chętniej powołują się składy orzekające krajowych sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Podatnik, który nie dysponuje dokumentacją (faktury, faktury korygujące albo ich duplikaty) nie ma podstaw do ustalenia kwoty podatku naliczonego. Skarżący nie miał prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w zakresie, w jakim nie przedstawił faktur, faktur korygujących albo ich duplikatów.

Wyrok NSA z 2 listopada 2004 r., niepublikowany

SYGN. AKT III SA 2030/03

UZASADNIENIE

U podatnika przeprowadzono kontrolę VAT za rok 1997 i stwierdzono, że nie posiada ewidencji oraz dokumentów źródłowych za okres objęty postępowaniem kontrolnym. Podatnik oświadczył, że dokumenty źródłowe oraz ewidencje zostały skradzione w lutym 2000 r. W związku z brakiem dokumentacji podatkowej za badany okres podatnika wezwano do okazania duplikatów skradzionych dokumentów. Ponieważ ich nie okazał, został zobowiązany na podstawie par. 55-56 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 154, poz. 797 z późn. zm.) do odtworzenia całości zaginionej dokumentacji, w szczególności duplikatów faktur zakupu towarów i pozostałych kosztów. W okresie trwania postępowania kontrolnego podatnik sukcesywnie przekazywał odtwarzane dokumenty.

Ponieważ podatnik nie okazał wszystkich duplikatów faktur, jego rozliczenia VAT zostały odpowiednio skorygowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga podatnika nie zasługiwała na uwzględnienie. Jak zauważył sąd skarżący odliczył podatek naliczony, nie przedstawiając w toku postępowania oryginałów faktur lub faktur korygujących albo ich duplikatów, na których podstawie dokonał odliczenia. Taki zaś stan faktyczny uprawniał do rozstrzygnięcia, że skarżący nie miał prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z uwagi na nieprzedstawienie tego rodzaju faktur.

Podatek od towarów i usług, będący podatkiem od wartości dodanej, jest podatkiem, którego zasadniczą cechą konstrukcyjną jest prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług.

Kwotę podatku naliczonego, jak zauważył sąd, stanowi obiektywną wielkość, matematyczną sumę. Realizacja prawa podatnika do obliczenia podatku naliczonego od podatku należnego następuje w fazie dokonywania samoobliczenia podatku i wyrażona jest w deklaracji podatkowej, jaką podatnik obowiązany jest składać.

W myśl trafnie powołanego zdaniem sądu przepisu par. 54 ust. 3 rozporządzenia podstawę do obniżenia przez nabywcę kwot podatku należnego oraz zwrot różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących albo ich duplikaty, o których mowa w par. 55.

Jak podkreślił sąd, w przepisach rozporządzenia dopuszczono możliwość wystawienia faktur korygujących (par. 54 ust. 1) oraz duplikatów faktur (par. 55). Ostatni przepis przewiduje bowiem wystąpienie sytuacji, w której zniszczeniu albo zaginięciu mogły ulec faktury (faktury korygujące). W takiej jednak sytuacji podstawę do ustalenia podatku naliczonego mogą stanowić również ponownie wystawione przez sprzedawcę faktury zgodnie z danymi zawartymi w kopii faktury z oznaczeniem wyrazem duplikat. Wystawione zgodnie z tym przepisem duplikaty faktur w ocenie sądu zapobiegają negatywnym dla podatnika konsekwencjom związanym z utratą faktur i to niezależnie od tego, jakie były tego przyczyny.

Zdaniem sądu podatnik, który nie dysponuje tego rodzaju dokumentacją (faktury, faktury korygujące albo ich duplikaty) nie ma podstaw do ustalenia kwoty podatku naliczonego. Zwłaszcza że dodatkowo podatnicy zostali zobowiązani do przechowywania oryginałów i kopii faktur, faktur korygujących w okresie pięciu lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym wystawiono te faktury. Przepis ten, z jednej strony umożliwia weryfikację rozliczenia dokonanego przez podatnika VAT, z drugiej jednak strony zapewnia możliwość uzyskania w tym czasie duplikatów faktur w razie ich utraty na skutek zniszczenia lub zaginięcia.


OPINIA

 

ANDRZEJ ZUBIK

aplikant radcowski OIRP w Warszawie, starszy konsultant w Pricewaterho-useCoopers

Wyrok jest przykładem rygorystycznego podejścia do zasad odliczania podatku naliczonego. To prawda, że jedynie otrzymanie oryginału faktury VAT uprawnia podatnika do odliczenia kwoty podatku naliczonego ujawnionej na fakturze. Niemniej, przepisy nie przewidywały wprost (i nie przewidują obecnie) utraty prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku późniejszego zaginięcia faktury. Czym innym jest przecież bezpodstawne zadeklarowanie podatku naliczonego mimo braku faktury, a czym innym utrata faktury już po prawidłowym odliczeniu podatku. Wywodzenie tak surowych konsekwencji z przepisów ustanawiających obowiązek przechowywania faktur napotyka liczne wątpliwości. Jest jednak faktem w orzecznictwie i w praktyce organów podatkowych, które skłaniają się do obciążania podatnika wszelkimi konsekwencjami wynikającymi z niedopełnienia tego obowiązku. Dlatego też podatnik powinien liczyć się z ryzykiem, że to na nim spocznie ciężar odtworzenia dokumentacji dającej podstawę do odliczenia podatku naliczonego.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

LTC Aquila Zarzycki Niebudek Adwokaci i Doradcy Podatkowi Spółka komandytowa

Kancelaria specjalizująca się w doradztwie podatkowym i prawnym dla różnych branż i sektorów.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »