| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Szczegółowe zasady odliczania VAT w najnowszym orzecznictwie

Szczegółowe zasady odliczania VAT w najnowszym orzecznictwie

Opodatkowanie VAT zawsze wywoływało wiele sporów między fiskusem a podatnikami. Kompleksowa zmiana przepisów ustawy o VAT związana z dostosowaniem polskich przepisów do regulacji UE problemów tych nie wyeliminowała. Do sądów administracyjnych coraz częściej trafiają sprawy dotyczące nowych aktualnych przepisów o VAT. Interpretacje sądów w wielu przypadkach dotyczą braku przepisów przejściowych. Wybrane orzeczenia wskazują też na to, jak wielkie znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy może mieć orzecznictwo ETS, na wyroki którego coraz chętniej powołują się składy orzekające krajowych sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Wykonywaną samodzielnie działalnością gospodarczą w świetle art. 15 ust. 3 pkt 3 nowej ustawy o VAT nie będą takie czynności, które mają charakter zbliżony do wykonywanych w ramach stosunku prawnego pomiędzy pracownikiem a pracodawcą (bez względu na charakter tego stosunku) co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności. W relacji pomiędzy syndykiem a sędzią-komisarzem czy też sądem, nie zachodzi stosunek prawny zbliżony do stosunku pomiędzy pracownikiem a pracodawcą, ani co do warunków wykonywania przez syndyka czynności w ramach postępowania upadłościowego, ani co do wynagrodzenia, ani też co do odpowiedzialności sędziego-komisarza (sądu), za wykonanie czynności przez syndyka. Czynności wykonywane przez syndyka podlegają opodatkowaniu VAT.

Wyrok NSA z 17 października 2006 r., niepublikowany

SYGN. AKT I FSK 86/06

UZASADNIENIE

Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty w VAT za IV kwartał 2004 r. Podatnik wykonujący czynności syndyka, po zapłaceniu VAT za IV kwartał 2004 r. zwrócił się o jego zwrot jako nienależnie zapłaconego. We wniosku podnosił, że czynności syndyka korzystają ze zwolnienia z podatku na podstawie art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

W ocenie organów podatkowych czynności syndyka, który w postępowaniu upadłościowym wykonuje funkcje powierzone na podstawie postanowienia sądu upadłościowego, podlegają opodatkowaniu VAT na zasadach ogólnych.

Racji podatnikowi odmówił także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Oddalając skargę WSA wyjaśnił, że syndyk masy upadłości działa z mocy prawa, sprawując swą funkcję samodzielnie, choć pod nadzorem sędziego komisarza i sądu. Jest szczególnym rodzajem menedżera, gdyż porządkuje obszar ekonomiczno-finansowy upadku wyrażony niewypłacalnością dłużnika w celu optymalnego zaspokojenia wierzycieli. W jego przypadku nie występuje żadna podległość służbowa lub zależność od kogokolwiek, a wyraźnie określone kompetencje sądu lub sędziego komisarza wynikają ze specyfiki postępowania upadłościowego.

Sąd podkreślił, że również w doktrynie zwraca się uwagę na samodzielną pozycję syndyka w postępowaniu upadłościowym, który pod nadzorem sędziego-komisarza i sądu, działa w interesie wierzycieli przy zabezpieczeniu słusznych interesów upadłego. Żaden z przepisów nie stanowi, aby sąd orzekający o ogłoszeniu upadłości przedsiębiorcy podnosił odpowiedzialność za syndyka masy upadłości.

Stanowisko to zaaprobował Naczelny Sąd Administracyjny, który oddalił skargę kasacyjną syndyka. NSA przypomniał, że art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT zawiera jedno z wyłączeń z zakresu podmiotowego ustawy. NSA nie kwestionował, że sporna kwestia i sam przepis budzi poważne kontrowersje. W jego ocenie wykonywaną samodzielnie działalnością gospodarczą w świetle art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT nie będą takie czynności (działalność wykonywana osobiście, z której przychody wymieniono w art. 13 pkt 2-8 u.p.d.f.), które mają charakter zbliżony do wykonywanych w ramach stosunku prawnego pomiędzy pracownikiem a pracodawcą (bez względu na charakter tego stosunku) co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności. W konsekwencji osoby fizyczne wykonujące takie czynności nie będą podatnikami VAT, bo nie obejmie ich definicja zawarta w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, która w przypadków podmiotów mających taki status wymaga samodzielnego wykonywania działalności gospodarczej.

W ocenie NSA jednak w relacji pomiędzy syndykiem a sędzią-komisarzem, czy też sądem, nie zachodzi stosunek prawny zbliżony do stosunku pomiędzy pracownikiem a pracodawcą, ani co do warunków wykonywania przez syndyka czynności w ramach postępowania upadłościowego, ani co do wynagrodzenia, ani też co do odpowiedzialności sędziego-komisarza (sądu), za wykonanie czynności przez syndyka. Kierowanie tokiem postępowania upadłościowego przez sędziego-komisarza i sprawowany przez niego nadzór na czynnościami syndyka w ocenie NSA nie oznacza, że warunki wykonywania czynności przez syndyka, w tym w zakresie podporządkowania sędziemu-komisarzowi lub sądowi, są zbliżone do warunków, w jakich świadczą pracę pracownicy w ramach stosunku pracy. W sprawach dotyczących masy upadłości syndyk dokonuje czynności na rachunek upadłego, lecz w imieniu własnym. Może przy tym udzielać pełnomocnictw do dokonywania czynności prawnych, w tym pełnomocnictw procesowych w postępowaniach sądowych i administracyjnych. Syndyk, a nie sędzia-komisarz czy sąd (Skarb Państwa) odpowiada za szkodę wyrządzoną na skutek nienależytego wykonywania obowiązków, jak również za szkodę wyrządzoną przez wyznaczonych pełnomocników.


OPINIA

 

STANISŁAW WALENTA

radca prawny, doradca podatkowy kierujący zespołem podatkowym kancelarii Krawczyk i Wspólnicy

Przedmiotowe orzeczenie dotyczy stanu prawnego od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 1 czerwca 2005 r. W powyższym okresie obowiązywał przepis art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, który stanowił, że za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą (podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT) nie uznaje się czynności, z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-8 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (przychody z działalności wykonywanej osobiście), jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności. Sposób sformułowania tego przepisu od początku budził wątpliwości wśród specjalistów i komentatorów. Ustawodawca poprawił przedmiotowy przepis, dodając na jego końcu od dnia 1 czerwca 2005 r. słowa „wobec osób trzecich”. Zmiana ta, chociaż poprawiła czytelność powyższej regulacji, nie rozwiała jednak wszystkich wątpliwości. Biorąc jednak pod uwagę regulacje Wspólnotowe, na których opierają się przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz orzecznictwo ETS, tezy zawarte w tym orzeczeniu wydają się być uzasadnione.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

PB Online

Serwis badań internetowych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »