| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Szczegółowe zasady odliczania VAT w najnowszym orzecznictwie

Szczegółowe zasady odliczania VAT w najnowszym orzecznictwie

Opodatkowanie VAT zawsze wywoływało wiele sporów między fiskusem a podatnikami. Kompleksowa zmiana przepisów ustawy o VAT związana z dostosowaniem polskich przepisów do regulacji UE problemów tych nie wyeliminowała. Do sądów administracyjnych coraz częściej trafiają sprawy dotyczące nowych aktualnych przepisów o VAT. Interpretacje sądów w wielu przypadkach dotyczą braku przepisów przejściowych. Wybrane orzeczenia wskazują też na to, jak wielkie znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy może mieć orzecznictwo ETS, na wyroki którego coraz chętniej powołują się składy orzekające krajowych sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Należy uznać, że kryterium decydującym o uznaniu organu (urzędu) władzy publicznej za podatnika VAT jest zachowywanie się nie jak organ władzy, lecz jak podmiot gospodarczy (przedsiębiorca) w stosunku do określonych transakcji lub czynności. Szczególnie jest to uzasadnione w tych przypadkach, gdzie identyczne lub bardzo zbliżone czynności bądź transakcje mogą być dokonywane przez podmioty prywatne (np. przedsiębiorców).

Wyrok WSA w Warszawie z 27 lutego 2007 r., niepublikowany

SYGN. AKT III SA/Wa 4312/06

UZASADNIENIE

Problem dotyczył interpretacji przepisów nowej ustawy o VAT. Organ władzy publicznej zapytał, czy jest podatnikiem VAT w związku z czynnościami wykonywanymi na rzecz Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego, na podstawie zawartej umowy w sprawie świadczenia usług. Zdaniem wnioskodawcy, organ władzy publicznej nie jest podatnikiem VAT, gdyż nie jest podmiotem prowadzącym samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT. I to niezależnie od faktu, że będzie on wykonywał określone czynności na podstawie zawartej umowy.

Ostatecznie spór trafił na wokandę sądu i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę organu. Sąd przypomniał, że zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Z przepisu art. 4(5) VI Dyrektywy wynika zaś, że krajowe regionalne i lokalne organy władzy i inne instytucje prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują, i transakcjami, które zawierają jako władze publiczne. Nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub inne płatności w związku z taką działalnością lub transakcjami. Sąd przywołał orzecznictwo ETS, w którym stwierdzono, że aby zasada traktowania jako niepodatnika mogła mieć zastosowanie, konieczne jest spełnienie dwóch warunków: czynności muszą być wykonywane przez organ podlegający prawu publicznemu oraz muszą być wykonywane przez ten organ działający w charakterze organu władzy publicznej. W ocenie sądu zakres traktowania podmiotów publicznych jako niepodatników określa sposób, w jaki działalność ta jest wykonywana. Jedynym kryterium umożliwiającym rozróżnienie z pewnością pomiędzy tymi dwiema kategoriami działalności jest reżim prawny, jakiemu podlegają zgodnie z prawem krajowym. A zatem nie w każdym przypadku, kiedy zostanie zawarta umowa cywilnoprawna między organem władzy publicznej a innym podmiotem i na podstawie tej umowy organ ma wykonywać określoną czynność (dostawę towarów lub świadczenie usług) odpłatnie, powinien stać się on podatnikiem VAT. Jak podkreślił sąd, z perspektywy polskich przepisów zawarcie spornej umowy oznacza, że organ władzy lotniczej stanie się podatnikiem VAT, gdyż organ ten wykonuje czynności odpłatnie i na podstawie umowy cywilnoprawnej. Nie ma w tym przypadku znaczenia, że umowę zawarły między sobą właściwe władze lotnicze, które na jej podstawie będą wykonywać wyłącznie czynności, do których zostały - jako podmioty prawa publicznego - powołane. Natomiast z perspektywy przepisów unijnych należałoby stwierdzić, że taka umowa nic nie zmienia w statucie organu władzy lotniczej. A to dlatego, że ciągle zachowuje się on jak organ władzy publicznej, a nie jak przedsiębiorca. Należy podkreślić, że art. 15 ust. 6 nie jest samodzielną podstawą do określenia, kiedy organ władzy publicznej jest lub nie jest podatnikiem VAT. Nie można więc tego przepisu interpretować w oderwaniu od ogólnej definicji podatnika VAT, czyli podmiotu wykonującego samodzielnie działalność gospodarczą. Organ władzy publicznej może prowadzić działalność gospodarczą nie dlatego, że wykonuje funkcje publiczne na podstawie umowy cywilnoprawnej. Dlatego, że jako organ władzy publicznej prowadzi samodzielnie działalność gospodarczą na podstawie umowy cywilnoprawnej. Warunkiem uznania organu władzy publicznej za podatnika VAT jest nie tylko wykonywanie jakichś czynności na podstawie umów cywilnoprawnych, ale przede wszystkim prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej.


OPINIA

 

ANDRZEJ NIKOŃCZYK

doradca podatkowy z Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Sąd uznał, iż skarżący nie jest podatnikiem. Taką konkluzję wywiódł z przepisów dyrektywy oraz orzecznictwa ETS. Wyrok ETS (235/855) przedstawia dwa warunki konieczne do nieuznania organu za podatnika VAT. Usługi muszą być wykonywane przez podmiot podlegający prawu publicznemu, oraz podmiot ten musi działać w charakterze organu. Pierwszy z tych warunków nie odnosi się, jak przyjął sąd, do charakteru podmiotu w ogóle, tylko do podlegania przepisom prawa publicznego przy wykonywaniu konkretnych czynności. W przeciwnym wypadku przepis art. 13 ust. 2 Dyrektywy byłby zbędny (pozwala on uznać poszczególnym państwom za organy, podmioty prawa publicznego wykonujące określone czynności zwolnione). Jeśli warunek ten byłby spełniony, nie byłoby konieczne podpisywanie umowy cywilnoprawnej - świadczenie tych usług wynikałoby przecież z prawa publicznego. Ponadto sąd nie poddał analizie jednego z podstawowych warunków nieuznania organu za podatnika - a mianowicie ewentualnego zakłócenia konkurencji. Jeśli byłoby możliwe świadczenie tożsamych usług przez podmioty niebędące organami (np. odpowiednich specjalistów spoza UE), to należałoby uznać, iż fakt zakłócenia konkurencji decyduje o uznaniu organu za podatnika. Bez komentarza należy pozostawić to, iż dla skarżącego korzystniejsze było uznanie go za podatnika.

Przygotowała ALEKSANDRA TARKA



Źródło: Gazeta Prawna nr 200 [Tygodnik Podatkowy] z dnia 2007-10-15

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Gabriela Borek

Księgowa z wieloletnią praktyką, niezależny konsultant z dziedziny rachunkowości, finansów i analizy finansowej.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »