| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Koszty uzyskania przychodów rozliczane w czasie

Koszty uzyskania przychodów rozliczane w czasie

Koszty uzyskania przychodów to ważna pozycja w rozliczeniu każdego podatnika. Mimo stosunkowo nieskomplikowanej definicji podatkowej tego pojęcia zakwalifikowanie danego wydatku do kosztu nie jest już sprawą prostą. Jeszcze więcej trudności sprawiało firmom rozliczanie kosztów w czasie. Do końca ubiegłego roku ustawodawca nie rozróżniał wprost pojęcia kosztów pośrednich i bezpośrednich, co jeszcze bardziej komplikowało sprawę. Spory powstałe na tym tle często musiał rozstrzygać sąd administracyjny. Bogate orzecznictwo i wnioski w nim zawarte dotyczące rozliczania kosztów w czasie są cenną wskazówką zarówno dla podatników, jak i organów podatkowych. Znajomość linii orzeczniczej w tym zakresie pozwoli nie tylko na uniknięcie błędów, ale może stać się ważnym argumentem, gdy fiskus zakwestionuje zaliczenie danego wydatku do kosztu uzyskania przychodów.

SENTENCJA

U podatników uzyskujących przychody z działalności gospodarczej czynnikiem decydującym o podatkowym rozliczeniu kosztów w czasie, w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy z o podatku dochodowym od osób fizycznych, będzie nie moment poniesienia kosztu, ale czas uzyskania przychodów, których te koszty dotyczą.

WYROK

WSA w Warszawie z 16 marca 2004 r., opublikowany w ONSAiWSA 2005/4/74

SYGN. AKT III SA 2248/02

UZASADNIENIE

Skarżący w 1999 roku prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą i opłacał podatek dochodowy od osób fizycznych na zasadach ogólnych, według podatkowej księgi przychodów i rozchodów. W ocenie organów podatkowych podatnik zawyżył koszty uzyskania przychodu, ewidencjonując w grudniu 1999 r. w ciężar kosztów wydatek dotyczący sporządzonej 31 grudnia 1999 r. noty księgowej. Wydatek ten został udokumentowany fakturą VAT końcową z 10 lutego 2000 r. wystawioną przez Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo.

Dlatego zeznanie podatnika zostało uznane za nieprawidłowe. Podatnik nie zgodził się ze stanowiskiem organów podatkowych. W jego ocenie kwestionowany przez organ podatkowy koszt został poniesiony w roku 2000, ale dotyczył przychodu osiągniętego w roku 1999, wynikającego z zawartej umowy o roboty budowlano-instalacyjne, które sprzedał w 1999 roku. Sporny wydatek dotyczył wynagrodzenia podwykonawcy. Ponieważ podatnik uznał, że organy podatkowe nie uwzględniły regulacji art. 22 ust. 1, 4, 5 i 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to jest tego, że określone co do rodzaju i kwoty koszty, które zostały zarachowane, chociaż ich jeszcze nie poniesiono, są potrącane, jeżeli odnoszą się do przychodów danego roku podatkowego - sprawa trafiła do sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga jest zasadna. W ocenie sądu organy podatkowe naruszyły przepisy prawa materialnego regulujące zasady rozliczania w czasie kosztów uzyskania przychodów. Jak zauważył sąd stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm. - dalej zwana u.p.d.o.f.) kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Organy podatkowe w wydanych decyzjach nie kwestionują, że sporny koszt ma związek z przychodami podatnika i nie podlega wyłączeniu na zasadzie art. 23 ustawy.

Treść zawarta w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.f. w ocenie sądu jest ogólną zasadą rozliczania kosztów w czasie. Odnosi się do wszystkich źródeł przychodów wymienionych w art. 10, z wyjątkiem kosztów związanych z przychodami z działalności gospodarczej. Ściślej do kosztów ponoszonych przez podatników prowadzących księgi rachunkowe lub podatkową księgę przychodów i rozchodów. W tym wypadku, zdaniem sądu, ze względu na zasadę memoriałowego uwzględniania przychodów w rachunku podatkowym (przychody należne), ustawodawca pozwala według tej samej zasady uwzględniać koszty. Stosownie do art. 22 ust. 5 i 6 analizowanej ustawy u podatników prowadzących księgi rachunkowe (handlowe) koszty uzyskania przychodów objętych tymi księgami są potrącane tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą. Są więc potrącalne także koszty uzyskania poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy, lecz dotyczące przychodów roku podatkowego, oraz określone co do rodzaju i kwoty koszty uzyskania, które zostały zarachowane, chociaż ich jeszcze nie poniesiono, pod warunkiem, że odnoszą się do przychodów danego roku podatkowego, chyba że zarachowanie ich nie było możliwe; w tym wypadku są one potrącalne w roku, w którym zostały poniesione. Zasada ta ma zastosowanie również do podatników prowadzących podatkowe księgi przychodów i rozchodów, pod warunkiem że stale, w każdym roku podatkowym, księgi te będą prowadzone w sposób umożliwiający wyodrębnienie kosztów uzyskania odnoszących się tylko do tego roku podatkowego.

Biorąc pod uwagę postanowienia tych przepisów sąd stwierdził, że u podatników uzyskujących przychody z działalności gospodarczej czynnikiem decydującym o podatkowym rozliczeniu kosztów w czasie będzie nie moment poniesienia kosztu, ale czas uzyskania przychodów, których te koszty dotyczą.

Podatnik bowiem ma obowiązek wykazać związek kosztu z przychodem i jeżeli ten związek wykaże, ma prawo w rozliczeniu podatkowym uwzględnić wszystkie koszty związane z tym przychodem. Oznacza to, że przychody tego okresu może obniżyć o koszty poniesione wcześniej, o zarachowane koszty jeszcze nieponiesione i o koszty poniesione w tym okresie rozliczeniowym.

W ocenie sądu przeprowadzone przez organy podatkowe postępowanie dowodowe, w wyniku którego wykazano, że płatność spornej kwoty nastąpiła w 2000 roku, a prace objęte tym zleceniem wykonywano w 2000 roku, nie mają znaczenia w sprawie. Ustawa łączy moment uwzględnienia kosztu z momentem uzyskania przychodu przez podatnika (skarżącego), a nie z momentem rzeczywistego poniesienia wydatku czy też wykonania usług, których koszt dotyczył.


OPINIA


ARTUR NOWAK

radca prawny Kancelaria Radcy Prawnego Artur Nowak

Teza wyroku zasługuje na pełną aprobatę. WSA słusznie zakwestionował pogląd organów podatkowych, iż przepis art. 22 ust. 4 ustawy o PIT w brzmieniu z 1999 r. zawierał prawie nienaruszalną kasową zasadę rozpoznawania kosztów. W istocie powołane przez podatnika przepisy art. 22 ust. 5 i 6 ww. ustawy regulowały równie istotne w stosunku do art. 22 ust. 4 zasady (a nie wyjątki od art. 22 ust. 4) przewidziane dla podatników prowadzących, czy to księgi handlowe czy podatkowe księgi przychodów i rozchodów. Wprowadzenie dwóch zasad (a nie zasady i wyjątku od niej) wynika z jednoznacznego wskazania w art. 22 ust. 5 i 6 ustawy o PIT adresatów tych przepisów (tj. podatników prowadzących księgi handlowe oraz prowadzących podatkowe księgi przychodów i rozchodów) wyodrębnionych spośród adresatów przepisu art. 22 ust. 4 (tj. wszystkich innych). Teza wyroku pomimo zmian redakcyjnych w analizowanych przepisów zachowuje aktualność. Z mojej praktyki w sprawach spornych wynika, iż rozbieżności na tle rozpoznawania kosztów uzyskania przychodów w czasie pojawiają się z reguły w sprawach, gdy kontrola podatkowa nie wykazuje innych istotnych wymiernych efektów.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Izabella Żyglicka i Wspólnicy Adwokaci i Radcowie Prawni spółka komandytowa

Nowoczesna firma prawnicza

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »